nieuws

Veilig waterbeheer kan alleen integraal

bouwbreed

drachten – Integraal en veilig waterbeheer is wat Nederland nodig heeft. Waterbeherend Nederland is het daarover wel eens, maar over de manier waarop dat moet worden bereikt verschillen de inzichten. Ir. K. Boorsma trekt van leer tegen plannen voor Frieslands Boezem, het IJsselmeer en het water in Waal en IJssel.

De directeur van van Ingenieursbureau Boorsma uit Drachten vindt, dat op het gebied van het waterbeheer te veel ad hoc gebeurt, een gebied dat hij tot zijn vakgebied rekent en waarvoor hij zich geroepen voelt alternatieven aan te dragen. Ad hoc-oplossingen zijn te vaak gestoeld op dogma�s. Zo�n denkwijze leidt snel tot het laten doen van onomkeerbare ingrepen, die naderhand vragen om maatregelen om alles weer terug te draaien.

Verhogen van het boezempeil op het Prinses Margrietkanaal met 5 tot 15 centimeter (nu NAP -0,52 van Waterschap Fryslân) is een geluid, dat in scheepvaartkringen wel wordt gehoord. Het is volgens Boorsma niet eenvoudig te realiseren, maar wel te doen mits Frieslands Boezem in meerdere delen wordt gecompartimenteerd.

Frieslands boezem

Het boezemoppervlak is in Friesland, met circa 14 procent, groot. Nadeel daarvan is dat bij storm uit de richtingen zuidwest en noordoost het water sterk wordt opgezet of verlaagd. In de Friese boezem zorgt de keersluis in Terhorne voor de enige compartimentering. Deze kering wordt in de regel echter pas in een laat stadium of helemaal niet ingezet voor het beperken van op- en afwaaiing. Extra compartimentering op een aantal cruciale plaatsen in Friesland is voldoende om ruimte te bieden voor verhoging van het boezempeil.

Zonder compartimentering door bijvoorbeeld een open kering met segmentdeuren zullen bij storm en neerslag problemen optreden in bepaalde wijken. Het gaat om wijken van stadsuitbreidingen zoals Leeuwarden-Zuid en Eernewoude waar de boezem door de wijk loopt. Het peil van de bebouwing (vloerhoogte) in deze wijken is namelijk met een veel te geringe marge ten opzichte van het boezempeil van NAP -0,52 gerealiseerd.

Over de plannen van RWS/RIZA om langs de oevers en dijken van het IJsselmeer met autobanden de dijkoploop van golven te verminderen, doet Boorsma af als onzalig. Door een lagere golfoploop zou dijkverhoging achterwege kunnen blijven. Ook het voorstel voor verdiepen en uitbaggeren van het IJsselmeer met hetzelfde oogmerk is ongewenst. “Het is een politieke kortetermijnbenadering en kan geen realiteit zijn”, stelt Boorsma.

Peilverhoging van het IJsselmeer van 80 tot 100 centimeter is wel zinvol. Combinatie met maatregelen om de golfoploop te beperken kan een gunstige invloed hebben op de kosten van dijkverhogingen. De grotere waterdiepte is bovendien al gunstig omdat daarmee de grootte van de opwaaiing zal verkleinen.

De hoogwaterbescherming bij Waal en IJssel en de transportfunctie bij laagwater is nog steeds met te veel onzekerheden omgeven, vindt Boorsma. Rijkswaterstaat overweegt bij hoge afvoeren bij Lobith extra debiet (tot 2000 kubieke meter per seconde) via de Pannerdense Kop te �sturen� naar de Waal en bovendien de waterverdeling bij Westervoort/de IJsselkop te kunnen beïnvloeden.

Uit waarnemingen van afvoerverdelingen bij de splitsingen van de grote rivieren is gebleken dat waterstanden en bodem dalen en dat bovendien de Waal steeds minder water ontvangt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels