nieuws

Plan van aanpak naast prijs maatgevend bij opdracht Vullen van worsten vraagt veel aandacht

bouwbreed

den bosch – Het verwerken van baggerspecie in geotubes vergt een alerte aanpak. “Er is te voren veel gestudeerd, maar buiten bij de zak moet je reageren op wat er gebeurt”, zegt E. van Meel, projectleider van Jos Scholman BV.

Directeur P. Lok van Jos Scholman BV heeft het werk na een openbare aanbesteding door de gemeente Den Bosch gegund gekregen. Het aannemingsbedrijf opereert landelijk op gebied van de grond-, weg- en waterbouw-, cultuur en civieltechnische werken. Met 150 man vast personeel (en bij piekwerk 50 ingehuurde krachten erbij), wordt een omzet behaald van 30 miljoen euro.

Lok: “Het werk is verkregen omdat we behalve een scherpe calculatie (aanneemsom rond de 200.000 euro) ook een goed plan van aanpak hebben gemaakt op basis van de informatie die door de gemeente ter beschikking is gesteld. Het plan en de prijs zijn door de gemeente meegenomen bij de beoordeling van de aanbiedingen.”

Lok benadrukt dat het binnenhalen van werk niet moeilijk hoeft te zijn. Het gaat erom alles zo goed in te schatten dat er na afronden van het werk nog geld overblijft. Hij laat weten dat de financiële vooruitzichten voor dit werk gunstig zijn hoewel een aantal werken van andere aannemers waarbij baggerspecie in geotubes moest worden verwerkt is mislukt.

Het ligt namelijk voor de hand de geotubes voor het volpersen vlak naast de watergang te willen hebben. Maar als de ondergrond niet vlak is kunnen ze gaan rollen. En dan rollen ze zo de sloot in. De problemen doen zich doorgaans alleen voor tijdens het begin van het vullen. Een vlakke ondergrond, goed gestrekt leggen van de lege geotube en piketten voor de lussen van de geotube voorkomt zo�n ongewenste gang van zaken.

Op het werk in Den Bosch gaat alles tot nu toe goed geeft Lok aan. Hij schrijft dat toe aan een uitstekende voorbereiding en bovendien houden ze alles bij de uitvoering scherp in de gaten. De financiële vooruitzichten voor dit werk zijn volgens hem dan ook gunstig.

In- en uitpeiling

De ervaring leert dat opdrachtgevers moeite hebben bij het milieubaggeren de goede hoeveelheden vast te stellen. “Dat is hier niet anders”, stelt Lok. De bestekshoeveelheid was oorspronkelijk ongeveer 5000 kubieke meter. Dat is inmiddels al 1000 kuub meer geworden.

Het werk wordt afgerekend op basis van een verrekenprijs per kubieke meter en de gebaggerde hoeveelheid vastgesteld door middel van in- en uitpeiling. Die worden gedaan door de aannemer met de peilstok. De opdrachtgever doet op een aantal plaatsen ook metingen. Om de resultaten te kunnen vergelijken met die van de aannemer, zijn de meetpunten van de opdrachtgever ook in het meetprogramma van de aannemer opgenomen.

De 6000 kubieke meter klasse-2-grond die moet worden gebaggerd en afgevoerd bevinden zich in de watergang langs de Hoeflaan en de Vlijmenseweg over een totale lengte van ongeveer 2 kilometer. Het afvoeren gebeurt op een speciale manier. De specie gaat via de flexibele persleiding van de cutterzuiger in de watergang en een vaste leiding op de wal naar de plaats waar de bagger in geotubes wordt geperst. Dat zijn grote worsten van geotextiel, een doek dat waterdoorlatend is maar zwevende deeltjes tegenhoudt.

Net voor het eind van de persleiding bij de geotube wordt aan de specie een �floccolant� toegevoegd, een chemische stof (Zetag-poeder) waardoor de fijne deeltjes in het mengsel samenklonteren. Het water treedt uit, terwijl de geotube zich vult met specie die door de schipper op het cutterzuigertje wordt opgezogen (te verwijderen laagdikte zo�n 40 tot 60 centimeter). Het uitstromende water vloeit schoon naar de watergang.

Romeinse nederzetting

Het vullen van een geotube duurt zo�n dag of drie. Is de geotube vol, dan mag die één tot twee dagen rusten. Daarna is de specie erin steekvast. De geotube wordt dan in de lengte opengesneden en het doek wordt weggeklapt. Graafmachines en kiepers zorgen ervoor dat de steekvaste specie wordt afgevoerd naar plaatsen in de gemeente waar die verwerkt kan worden.

Normalerwijs wordt klasse twee specie op de kant gestort gemengd met de grond daar en later ingezaaid. Op dit werk kan dat niet. Langs de Hoefweg mag niet worden gestort op de grond naast de watergang. De grond is archeologisch van belang omdat er een Romeinse nederzetting is geweest. Daarom heeft de gemeente de methode met geotubes voorgeschreven in het bestek.

Een bezoek aan het werk is leerzaam. Een gevulde geotube is dof, een geotube die wordt gevuld glimt van het uittredende water. “Helemaal helder”, stelt projectleider Van Meel tevreden vast. Het plaatsen van de geotubes vraagt de nodige zorg laat hij weten. Het zijn een soort langgerekte worsten van zo�n 80 meter lang. De omtrek van het geotextiel in de dwarsdoorsnede is 3,5 meter.

Voordat een geotube wordt uitgelegd is het essentieel de bodem eerst vlak te maken. Daarna wordt er wegendoek gelegd ter bescherming van de ondergrond. Daarop komt de geotube. Die wordt tijdens het begin van het vullen vastgezet door aan de geotube vastzittende lussen over zware piketpaaltjes te slaan.

De bagger die het cutterzuigertje opzuigt wordt door een persleiding met een doorsnede van 15 centimeter naar de plaats van vullen van de geotubes geperst. Daar vlakbij staat volgens Van Meel het belangrijkste onderdeel van dit werk. Hij doelt op de meng- en doseerinstallatie van de floccolant.

De installatie is van Ciba, de leverancier van het Zetag-poeder, een afvalproduct van de aardolieraffinage. Het is een chemische stof, maar wel biologisch afbreekbaar. Eenmaal met water aangemaakt heeft het mengsel de consistentie van behangselplak. Een apart pompje perst het Zetagmengsel door een dunne slang tot aan een invoerpunt in de persleiding op twee pijplengten voor het uiteinde van de persleiding .

De afstand van invoeren tot het eind van de persleiding luistert nauw. Te vroeg invoeren van de floccolant kan verstopping van de persleiding tot gevolg hebben, te laat invoeren betekent dat de floccolant in overmaat de geotube inkomt. In het uittredende water zit dan ook nog floccolant en dat is ongewenst omdat de vissen daar niet tegen kunnen. De overmaat zorgt er bovendien voor dat op de geotube een slijmlaag ontstaat, waardoor de poriën dicht komen te zitten. Dan kan er geen water meer weg, de geotube kan dan barsten. “En tenslotte, maar niet onbelangrijk, de floccolant is bijzonder duur”, zegt Van Meel.

Niet alleen de de plaats van het doseren van de floccolant is belangrijk, maar ook de dosering zelf. Die moet soms bij het veranderen van de baggerspecie worden aangepast. Er is daarom steeds iemand aanwezig om alles in de gaten te blijven houden. Het ingenieursbureau dat het werk begeleid (Promeco uit Beek en Donk) schrijft doseringen wel voor, maar buiten bij het eind van de pijp mag de aandacht niet verslappen.

Van Meel: “Buiten bij de zak bepaalt de uitvoerder wat er gebeurt. En dat maakt dit werk toch interessanter dan een normaal baggerwerk. Het ingenieursbureau heeft vastgesteld dat er voor de 6000 kubieke meter die we gaan doen een bepaalde hoeveelheid nodig is. Gaan we daaroverheen dan hebben we het nodige uit te leggen.”

�Bij milieubaggeren hoeveelheid moeilijk in te schatten�

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels