nieuws

Zeer leerzaam boek voor klokkenluiders in spe

bouwbreed

baarn – Ethiek is een werkwoord. Zo begint de inleiding van KIvI-Niria president ir. J. Dekker in het boek Ethiek & Techniek, morele overwegingen in de ingenieurspraktijk. Het ogenschijnlijk zweverige onderwerp levert een zeer leesbaar én praktisch boek op, dat zeer leerzaam is voor toekomstige klokkenluiders.

KIvI-Niria heeft met een gedragscode voor ingenieurs de discussie aangezwengeld over de grenzen van ethisch handelen tussen enerzijds de ingenieur als �technisch� vakman en anderzijds de maatschappij waarin hij zijn beroep uitoefent. De code wordt elke drie jaar tegen het licht gehouden, waarbij bewust de dialoog met de leden-ingenieurs wordt gezocht, aldus Dekker, die er in zijn voorwoord aan toevoegt: “De analyses in dit studieboek zullen hierbij zeker worden meegenomen.”

Het ruim 250 dikke boek behandelt zo�n beetje alle situaties waarin ethiek en techniek elkaar ontmoeten, vanaf het ontwerpen en de risico�s van techniek tot aan verantwoord handelen in organisaties.

Daarnaast worden de wat abstractere zaken rond recht, duurzaamheid, maar ook de argumentatieleer, normatieve ethiek en de ethische cyclus kort maar krachtig doorgenomen.

Actueel voor allen die werken in de bouwsector is het hoofdstuk over beroepsethiek: beroeps- en bedrijfscodes en dan met name het gedeelte over klokkenluiders.

Uit onderzoek door het Tilburgse onderzoeksbureau IVA blijkt dat in een periode van vijf jaar iets meer dan 3,5 procent van de Nederlandse werknemers een ernstige misstand binnen bedrijf of organisatie heeft waargenomen. Ongeveer de helft van deze werknemers heeft daadwerkelijk de klok geluid.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat het voor minder dan de helft van hen geen gevolgen heeft gehad. Bijna eenvijfde deel nam zelf ontslag of werd ontslagen. Circa 10 procent werd overgeslagen bij promoties en nog eens 10 procent zat ziek thuis. Overplaatsingen, berispingen, maar ook belemmeringen bij het vinden van een andere baan troffen nog eens 20 procent van de klokkenluiders, aldus het IVA.

Toch heeft dat de meeste klokkenluiders niet weerhouden om actie te ondernemen. Als belangrijkste redenen geven ze aan: “De misstand druiste in tegen mijn persoonlijke normen en waarden” en “de misstand vormde een overtreding van wettelijke voorschriften of regelgeving”.

Daarom is het goed dat al in 2003 een wetsvoorstel werd ingediend dat klokkenluiders in de private sector moet beschermen (voor ambtenaren liggen de zaken veel ingewikkelder). Bezwaren tegen zo�n regeling zijn er ook, met name van juridische zijde, maar het ziet er toch naar uit dat er op termijn in Europees verband een Civil Law Convention on Corruption gaat komen.

Wetgeving moet werkgevers meer mogelijkheden bieden om sancties te treffen wanneer wordt afgeweken van de vastgelegde procedures. Diezelfde wetgeving moet werknemers de zekerheid bieden dat, als ze de juiste procedures maar volgen, er geen nadelige gevolgen in de zin van ontslag en dergelijke kunnen zijn.

Ethiek & Techniek, morele overwegingen in de ingenieurspraktijk, publicatie HBuitgevers uit Baarn, ISBN 905574445x, prijs E 24,95.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels