nieuws

Schiphol als centrum van noordelijke Randstad

bouwbreed

amsterdam – Ooit bepaalde bestaande bebouwing hoe luchthaven Schiphol kon en mocht groeien. Inmiddels zijn de rollen omgedraaid en bepaalt de groei van Schiphol hoe de regio zich ontwikkelt. Voor het Amsterdamse architectuurcentrum Arcam reden om een expositie te wijden aan de luchthaven als het centrum van de noordelijke Randstad. Want waar draait alles in die regio nu werkelijk om? Juist, Schiphol. Tot eind januari is te zien waar dat toe kan leiden.

Speciaal voor de stedenbouwexpositie liet Arcam een landkaart ontwerpen waarop het in één oogopslag duidelijk is. De duidelijk geaccentueerde, bestaande wegen leiden allemaal naar Schiphol. De nationale luchthaven is het kloppend hart van de noordelijke Randstad en alle omringende steden en dorpen hebben een eigen rol in de regio. Althans, zo zou het kunnen zijn. Want nog steeds kijken de verschillende gemeenten in de regio nauwelijks over de eigen grenzen en plannen en ontwikkelen ze vaak puur op eigen houtje. Met de expositie hoopt Arcam dat beleidsmakers een ruimer denkkader ontwikkelen.

“We hebben naar de regio gekeken zonder te letten op financiën, politieke voorkeur of persoonlijke wensen. Alle ballast overboord en met een frisse blik”, vertelt M. Behm van het architectuurcentrum in het futuristisch ogende Arcamgebouw. “We zijn in twee dagen acht gemeenten langs geweest en hebben gesproken met de ambtenaren ruimtelijke ordening. Allemaal hebben ze meegedacht in ons rollenspel. Op het moment dat die mensen doorhadden dat alles mag en kan, kreeg je hele fantasierijke ideeën.”

Zo bedacht men in Haarlem — Schiphol Weststede op de nieuwe kaart – dat het bedrijventerrein Waarderpolder beter in de richting van het Amsterdamse havengebied of het IJmuidense Corusterrein kan verkassen. Dan komt de polder vrij voor woningbouw. “Bijkomend voordeel”, zo fantaseert Behm verder, “is dat de riviertjes de Spaarne en de Liede die polder tot een eiland maken. Naast een luxe waterrijke woonwijk helpt dat Haarlem bij de enorme opgave op waterbergingsgebied.”

Inwoners van Velsen-Noord kunnen hun borst nat maken. In de visie van Arcam zou het hele dorp moeten worden verplaatst naar de zuidkant van het Noordzeekanaal. “In Velsen-Noord kan helemaal niets meer”, betoogt Behm. “Door de geluidscontour van Schiphol en de milieucontouren rond Corus is het beter de woningbouw daar te verruilen voor bedrijven.

Bloemenveiling

Ook de visafslag in IJmuiden kan dicht. Grote vissersschepen hebben hun eigen verwerkingsplaats aan boord en de vis kan direct vanuit zee naar Schiphol voor verder transport. Hetzelfde geldt straks voor de Aalsmeerse bloemenveiling. Behm: “Die is steeds minder goed bereikbaar. Verplaatsen naar Schiphol City dus, zodat Aalsmeer een rustige woonomgeving wordt. De Endemol Studio�s kunnen ook naar het centrum. En waarom zou je eigenlijk geen woonfunctie aan het vliegveld kunnen toevoegen?”

Op de nieuwe kaart met Schiphol-City in het midden valt verder een blauwe lijn genaamd Lijn 1 op. De route lijkt verdacht veel op de huidige Zuidtangent, de snelle busverbinding van Haarlem naar IJburg. “Klopt,” zegt Behm. “Dat is de eerste stadsbus dwars door Groot Schiphol. We denken nog aan een aftakking in de richting van Zandvoort, of Schiphol Plage moet ik zeggen.”

Iets ten zuiden van dat strand ligt Schiphol Geestgrond, nu nog Noordwijkerhout en Lisse. Op de Arcamkaart lichtgroen gekleurd, in het echt zwartbruine, vlakke bloembollengrond. Ideale bouwgrond ook. “Maar toen we dat suggereerden werden ze in Noordwijkerhout behoorlijk zenuwachtig. Want die bollengrond is hun industrie en cultuurlandschap in één. Daar moet iedereen afblijven.”

Amsterdam, straks Schiphol Noordoost, kent in de Arcamvisie twee grote treinstations: Station IJ en Station Minerva. Want de namen Centraal en Zuidas kloppen ruimtelijk gesproken niet meer. De Noord-Zuidlijn loopt vanzelfsprekend door tot aan de luchthaven, dankzij de nieuwe zeesluis in IJmuiden leggen cruiseschepen aan bij een nieuwe Passengers Terminal ten westen van de stad in Schiphol Havens. De huidige PTA krijgt een congresfunctie en de RAI hoeft niet uit te breiden. Volgens Behm vrij logische stappen als het denken in gemeentegrenzen wordt losgelaten. “Eigenlijk is de expositie nog lang niet af,” zegt ze. “Want veel gemeenten komen in de komende weken met nieuwe plannen en projecten. Die zullen we dus aan de kaart toevoegen. Zo blijft het idee groeien.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels