nieuws

Grenzen koude gietbouw nog lang niet bereikt We vinden het blijkbaar eng Prettiger werken

bouwbreed

hillegom – Tot dusver is bij de Nederlandse woningbouw slechts op zeer kleine schaal en dan nog alleen in de zomermaanden geëxperimenteerd met koude gietbouw. Bij de bouw van een appartementencomplex in Hillegom bewijst Bouwbedrijf Jos Jansen uit Rijpwetering, dat koude gietbouw zelfs in de frisse maanden oktober en november mogelijk is.

Gietbouw staat bekend om zijn korte bouwtijd, vooral dankzij de snelheid waarmee kan worden ontkist. Dus is het vreemd dat aannemers de methodiek van koude gietbouw bij grootschalige woningbouwprojecten toch liever links laten liggen. In de utiliteitsbouw vindt koude gietbouw wel enige toepassing, maar in vergelijking met een land als Frankrijk stelt het gerealiseerde bouwvolume eigenlijk weinig voor.

Des te opmerkelijker is het dat de koude gietbouw ineens opduikt bij een bescheiden project in het centrum van Hillegom. In die gemeente is Bouwbedrijf Jos Jansen betrokken bij de realisatie van het Centrumplan Hillegom. Het betreft de bouw van appartementen en winkels op een parkeergarage.

De garage is door een andere aannemer gebouwd en bij de aanbesteding was nogal wat achterstand opgelopen. “Een deel van de winkels en woningen bouwen we in eigen beheer, waardoor wij de druk om op tijd op te leveren dagelijks voelden”, vertelt projectleider Sander Gerritse.

“In een poging de bouwtijd te verkorten en daarmee de achterstand in te lopen, heb ik alle mogelijke bouwsystemen nog eens de revue laten passeren. Aanvankelijk was het hele ontwerp gebaseerd op een constructie met wand- en breedplaten. Uiteindelijk viel de keuze op koude gietbouw en daarmee denk ik de ultieme snelheid van de ruwbouw te hebben bereikt”, aldus Gerritse

Zeven weken

De projectleider schat dat hij met zijn keuze voor gietbouw zo�n zeven weken achterstand in het bouwproces goed heeft kunnen maken. Dertig beuken van het appartementencomplex bleken bij nadere studie geschikt voor tunnelen.

Bij koude gietbouw is het de kunst het verhardingsproces van het beton zodanig te helpen dat het de vereiste ontkistingsterkte in de beschikbare tijd bereikt.

Bij �warme� gietbouw wordt de temperatuur in de gestorte wanden en vloeren verhoogd om de sterkteontwikkeling te versnellen. Probleem in Hillegom vormde de bouwlocatie, waar de bestaande bebouwing zich aan drie zijden opdringt. De gemeente vond het een slecht plan om in zo�n bouwput een gastank voor de verwarming te hebben.

Wilde Gerritse vasthouden aan zijn keuze voor gietbouw, dan moest het dus zonder verwarming. In Nederland is dit systeem behoudens experimenten in de zomer nooit toegepast. De resultaten waren prima, maar de experimenten hebben nooit een vervolg gekregen.

Nam Gerritse met zijn keurze voor koude gietbouw zo laat in het jaar nog niet een onverantwoord risico? “Nee”, zegt Gerritse zeer beslist. “In Nederland hebben we er weinig ervaring mee, maar in het buitenland des te meer. En met het mengsel van mortelleverancier Holcim blijkt het ook hier goed te kunnen. We hebben nu gestort met temperaturen tussen 8 en 15 graden, maar ik sluit niet uit dat met andere mengsels de koude gietbouw bij nóg lagere temperaturen mogelijk is.”

Het storten begint elke werkdag rond het middaguur. Gemiddeld stort de aannemer twee tunnels per dag. De volgende ochtend worden de tunnels ontkist en verplaatst.

Wanneer de tunnels op het moment van ontkisting, pakweg 18 uur na het storten, nog staan te dampen als een werkpaard in de winterkou, heeft het beton zijn minimale sterkte van 14 kilonewton bereikt. De leverancier van het mengsel heeft gedurende de eerste periode van het storten dagelijks metingen verricht om de sterkte vast te stellen. Later beperkte de controle zich tot steekproeven.

Als warm geproduceerde casco�s na het ontkisten worden blootgesteld aan veel lagere omgevingstemperaturen, kan de zogeheten temperatuurschok aanleiding geven tot scheurvorming. Volgens Gerritse was deze problematiek bij de koude gietbouw in Hillegom niet aan de orde. Dat sterkt hem in het vertrouwen dat koude gietbouw nog lang niet aan de grens zit van de mogelijkheden. Gerritse: “Uit de literatuur weten we van situaties in Japan waar nog dezelfde dag wordt ontkist. Voor mij hoeft het niet die kant op te gaan, maar wanneer de markt deze ontwikkeling oppikt, kan het snel gaan. De kennis van gietbouw is in principe aanwezig, maar op de een of andere manier vinden we het eng.

Bovendien vormen de investeringen die met gietbouw zijn gemoeid een rem op de ontwikkelingen. Het mengsel is ook behoorlijk aan de prijs. Maar als meer aannemers zich toeleggen op deze vorm van gietbouw, zal het aantal aanbieders van de mengsels toenemen en zal dat zonder meer een drukkend effect hebben op de prijs.”

Op het werk in Hillegom maakt Bouwbedrijf Jos Jansen gebruik van Outinord schaarbekisting Voordeel van dit type bekisting is dat met één beweging van de kraan zowel de sluitkist als de stelkist op hun plek worden gezet.

De aannemer heeft de scharnierkisten aangepast met een eenvoudige constructie, waardoorheen een staaf boven de scharnieren kan worden aangebracht. Hierover wordt een tentdoek getrokken waardoor elektriciens en betonvlechters altijd droog kunnen werken.

Het tentdoek is zodanig over de bekisting geslagen dat de kraan de bekisting met tent en al kan verplaatsen. Het tentdoek hoeft alleen nog te worden weggeslagen om de bekisting vol te kubelen.

Aannemer tunnelt in Hillegom

zonder te stoken

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels