nieuws

Bouw kan voordeel doen met toepassing nieuwe technologieën Robouwtechcongres

bouwbreed

rotterdam – Robots en geautomatiseerde productieprocessen zijn in de bouw nog geen gemeengoed. Om kansrijke toepassingsgebieden voor nieuwe technologieën in beeld te brengen en initiatieven op dit terrein te stimuleren, lanceert SBR het project Robouwtech.

Ir. Koos Johannes, projectmanager van het Rotterdamse kenniscentrum SBR, verwijst voor de huidige stand van zaken naar het nabij gelegen hoofdkantoor van Nationale Nederlanden. “Elke verdieping van dat gebouw is ruim tien jaar geleden met behulp van een geautomatiseerd productiesysteem opgebouwd. Maar zulke vooruitstrevende initiatieven vinden nog altijd slechts in specifieke marktsegmenten en op kleine schaal plaats.”

Met Robouwtech moet daar verandering in komen. Het “kennispositieproject”, zoals Johannes het omschrijft, is bedoeld om initiatieven op dit gebied te stimuleren. “Het doel is bestaande belemmeringen weg te nemen en kansrijke toepassingsgebieden in beeld te brengen. Het project is gericht op bouwbedrijven en toeleveranciers die zich toeleggen op de bouw en productie van geprefabriceerde bouwdelen en de toepassing van gerobotiseerde bouwsystemen en die hun voordeel willen doen met bestaande of nieuwe technologieën. In feite is het een verdieping van het industrieel bouwen. Maar in vergelijking met het industrieel flexibel en demontabel (ifd) bouwen is Robouwtech meer gericht op implementatie van nieuwe technologieën in ondernemingen.”

In het kader van Robouwtech is onder zo�n 150 bouwbedrijven/ toeleveranciers een webenquête gehouden. Daaruit blijkt dat vooral de marktomstandigheden bepalend zijn voor het al dan niet investeren in robots en geavanceerde systemen. Johannes: “De technologie is er. Het automatiseren van productieprocessen biedt weliswaar veel voordelen maar is nog lang geen gemeengoed. We proberen te achterhalen wat de uitvoerende bouw belet om daarin te investeren. Een reden is de onzekerheid over de terugverdientijd, zo blijkt uit de enquête”.

In het onderzoek worden met betrekking tot de toepassing van robots drie aandachtsgebieden belicht: off-site (het werk in fabriek), on-site (assemblage/afmontage op bouwplaats) en de regie/logistiek. “Bouwen is nog altijd sterk op de bouwplaats gericht. Robotisering beperkt zich voornamelijk tot bedrijfsspecifieke systemen off-site. De grote uitdaging ligt dus on-site.”

Maar ook een robot heeft beperkingen. Johannes: “Wat we signaleren is het substitutie-effect, toeleveranciers die met concurrerende bedrijven nieuwe systemen bedenken, een combinatie van proces- en productie-innovatie. Het kant en klaar aanleveren op de bouwplaats leidt dus tot een nieuw type bedrijf.”

De verwachting is dat de komende jaren robots/geautomatiseerde productiesystemen hun intrede doen in de gevelbouw voor het vervaardigen van geheel geprefabriceerde gemetselde gevels. Op de wat langere termijn (vijf tot tien jaar) gloort de toepassing van Radio Frequency Identification (RFID). Deze nieuwe technologie, de opvolger van de streepjescode, vergemakkelijkt het hele logistieke proces vanaf fabricage tot plaatsing.

Behalve de enquête vindt binnen Robouwtech ook marktverkenning plaats. Johannes: “Momenteel houden we ons bezig met de implementatiekant van geautomatiseerde productiesystemen. Door nader onderzoek hopen we de kennis te vergroten en door middel van projecten de kennisoverdracht te stimuleren. Uiteindelijk moet dat een beeld geven van de huidige stand van zaken op het gebied van geïndustrialiseerd en geautomatiseerd bouwen. De eindresultaten worden volgend jaar op het Nationale Robouwtechcongres (zie kader) gepresenteerd.

Hoewel de bouwsector bekend staat als traditioneel, signaleert Johannes toch een verandering. “Onder andere het consumentgericht bouwen heeft ervoor gezorgd dat de hele productieketen in beweging is gekomen. Het heeft geleid tot een meer seriematige productie en een vraaggestuurde rationalisatie van het bouw- en productieproces waarbij de vraagzijde is gekoppeld aan de operationele werkzaamheden. Om eenzelfde mate van efficiency te bereiken, blijven de fysieke omstandigheden op de bouwplaats aanzienlijk ongunstiger dan in de fabriek. Daarom maken we ook onderscheid tussen on-site, off-site en regie. De technologie kan op verschillende manieren naar de markt worden gebracht. Denk bijvoorbeeld aan licenties en bouwformules die ook buiten Nederland kunnen worden ingezet.”

Robotisering en automatisering bieden kortom volop kansen. “Toeleveranciers kunnen hun markt daardoor uitbreiden. Voor aannemers is het een mogelijkheid om het hele bouwproces beter te managen. In plaats van het prijsvechten kan een bouwer zich in de markt onderscheiden en een toegevoegde waarde bieden in de vorm van een goed beheerst bouw- en uitvoeringsproces dat foutloos, veiliger, voorspelbaar en beheersbaar is en dat leidt tot een hoogwaardig eindproduct van constante kwaliteit.”

SBR inventariseert momenteel de toekomstige toepassing van robotisering en geautomatiseerde productiesystemen in de woning- en utiliteitsbouw. De eindresultaten worden op 13 april 2005 gepresenteerd op het Nationale Robouwtechcongres. Ondernemers laten zien hoe zij (delen van) de nieuwe technologieën in de praktijk toepassen. “Het congres moet antwoord geven op de vraag welke technologieën beschikbaar zijn en de kansrijke toepassingen/gebieden in beeld brengen. Wij willen ondernemers daarmee vanuit hun dagelijkse praktijk een doorkijk geven op de toekomst. Op de langere termijn moet robotisering bijdragen aan technologische innovaties in het bouwproces”, aldus ir. Koos Johannes, projectmanager SBR.

Meer informatie is te vinden op de Robouwtechsite (www.sbr.nl/robouwtech). Deze bevat onder andere een samenvatting van de enquêteresultaten en verschaft informatie over de laatste technologische ontwikkelingen en bestaande subsidieregelingen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels