nieuws

Bestemmingsplan loopt tegen grenzen aan

bouwbreed

Voor de goegemeente is een bestemmingsplan er om ongewenste bouwactiviteit tegen te kunnen houden. De doorsnee ambtenaar denkt hetzelfde; als na jaren overleg met Jan en alleman eindelijk gesproken kan worden van een onherroepelijk besluit gaat de vlag uit. Althans voor de tien volgende jaren. Dan namelijk moet het weer herzien worden, om zo tegemoet te komen aan het recht van de particuliere eigenaar binnen het plangebied, om zelf te bepalen wat hij met zn grond doet. Een bestemmingsplan heeft volgens Arie de Klerk ook de functie om zakelijke activiteit te accommoderen. En juist daarmee loopt het tegen grenzen aan.

Vroeger had grond vooral een agrarische bestemming. Wanneer sprake was van een stadsuitbreiding kochten gemeente en ontwikkelaars de benodigde grond op tegen een voor de verkoper(s) aanvaardbare prijs. En de boer hij ploegde voort.

Legitimatie

Het vastleggen van bestemmingen heeft tot doel om elkaar uitsluitende functies uit elkaar te houden, zoals wonen, verkeer en industriële activiteit. Men kan zeggen dat dit een algemeen belang is. Geleidelijk is daar voor de overheid een functie bijgekomen: het bestemmen van grond met het doel een zo hoog mogelijke opbrengst te genereren. Functie en een zo hoog mogelijke opbrengst strijden om de eerste plaats. Die strijd speelt niet in de laatste plaats binnen de boezem van de gemeente omdat die het alleenrecht heeft op het doorlopen van het formele traject van bestemmingswijziging.

De legitimatie is dat een zo hoog mogelijke opbrengst van algemeen belang wordt geacht. Opbrengst moet men daarbij opvatten in de ruimst mogelijke zin. Niet alleen de directe opbrengst in de zin van verkoopwinst en het dekken van tekorten in steeds ruimere zin, maar ook in termen van werkgelegenheid en nog verder weg, economische groei en internationale concurrentie.

Zijn er grenzen in deze dans der belangen? Dat lijkt zeker het geval. In de eerste plaats is er de positie van de overheid, zeker in het geval dat die (mede)eigenaar is van te bestemmen grond. Onwillekeurig roept dat de vraag op of de overheid misschien langzamerhand gezien moet gaan worden als een BV waarvoor men verplicht inlegt en die meer en meer een besloten karakter gaat krijgen.

Ook op andere punten komen grenzen in zicht. Denkt u aan de overmaat aan areaal bedrijventerrein en gerealiseerd kantooroppervlak. Denk eveneens aan het �rondbreien� van projecten door in te stemmen met de komst van gokhallen. Ook de planologie kan onder de overbelichting van opbrengsten gaan leiden; financieel gunstige locaties worden wel bebouwd, andere laat men links liggen. En ook woningbouw lijkt z�n grenzen te hebben. Waar mensen nu nog woonruimte vooral in Nederland zoeken, valt op dat men zich in grensstreken al makkelijk over de grens vestigt. Tegelijk lijkt voor pensionades Spanje nog maar het begin, want ook de zorgvoorziening volgt de internationale loonontwikkelingen nauwgezet. En daar staat Nederland met z�n bestemmingsplan en de gedachte een instrument te hebben om rijk mee te kunnen worden. Beter lijkt me dat alle overheden het thema regie-rol voortvarend ter hand gaan nemen. En dat het rijk datzelfde gaat doen waar het gaat om het formuleren van kaderstellend beleid; verwachten dat de markt het oplost moet men niet verwarren met achterover leunen.

Ook woningbouw lijkt grenzen te hebben

Reageer op dit artikel