nieuws

Wonen op zijn Zweeds in Schiedam

bouwbreed

schiedam – De Schiedamse woonwijk Sveaparken biedt een collectieve manier van wonen. In de naar Zweeds model opgezette wijk lopen privé en openbaar gebied geleidelijk in elkaar over. Om een zekere mate van eenheid te waarborgen zijn nu al de nodige voorzorgsmaatregelen getroffen.

Sveaparken is de laatste grote uitbreiding van Schiedam. Vier nieuwe Zweedse buurten aan de rand van groengebied Midden-Delfland.

“Het Zweedse zit hem vooral in de opzet van de wijk; veel ruimte, groen en een geleidelijke overgang van privé naar openbaar gebied” aldus stedenbouwkundige ir. B. van Hengel, die het masterplan van de Zweedse architect Ralf Erskine vertaalde naar de Nederlandse situatie. Het oorspronkelijke plan werd uiteindelijk op een aantal punten aangepast. “De verkaveling is regelmatiger en stedelijker geworden, de langzaamverkeersroute en een aantal bruggen zijn geschrapt. Door de wijk gaat geen doorgaand verkeer.”

Ook de architectuur van de in totaal duizend woningen is op Zweedse leest geschoeid. “Zweedse huizen zijn doorgaans breed maar relatief ondiep (12 bij maximaal 7 meter). Nederlandse woningen zijn vanwege de beperkte ruimte altijd relatief smal en diep, ook in Sveaparken (circa 6 bij 10 meter) is dat het geval.” Drie Nederlandse bureaus (Kokon, PBV en Mei Architecten) en een aantal Scandinavische ontwerpers waaronder het Deense bureau Vandkunsten tekenden voor de architectuur. Ze kregen een aantal ontwerpeisen mee.

Zo hebben alle huizen een flauwe dakhelling (maximaal 35 graden), brede dakoverstekken en verspringende nokhoogten. Als bouwmateriaal wordt vooral veel hout (gebeitst vuren) toegepast. Daarnaast is er bewust voor gekozen om de voegen van het metselwerk dezelfde kleur als de baksteen te geven. Op de schuine daken liggen gebakken pannen, zink of een bitumineuze bedekking. “Materialen die snel verloederen, zoals betonnen dakpannen, zijn niet toegestaan.”

De woonwijk komt met veel zorgvuldigheid tot stand. Van Hengel: “Er is geen meter waar in de planfase niet over is nagedacht.” Zo zijn alle groene en grijze afvalbakken aan het oog onttrokken en maken zelfs de privacyschermen op de erfgrens onderdeel uit van het ontwerpproces. “Het eerste wat mensen doen is een schutting plaatsen. Daarom is ervoor gekozen om deze schermen – van ten minste 3,60 meter lang en 2 meter hoog – mee te ontwerpen. In tegenstelling tot veel Vinex-locaties ontstaat door deze manier van regisseren geen kakofonie van bouwstijlen, maar een grote mate van eenheid, zonder dat het eentonig is.” Omdat het nieuwe Bouwbesluit woningeigenaren meer bewegingsvrijheid biedt, zijn vooruitlopend daarop nu al de nodige voorzorgsmaatregelen genomen. “In overleg met de VNG is een appendix aan de welstandsnota toegevoegd zodat eventuele uitbreidingen ook in de toekomst volgens bepaalde regels gebeuren.”

Sveaparken is een gezamenlijke ontwikkeling van de gemeente Schiedam en AM Wonen, Bemog Projectontwikkeling en Bokx Vastgoed. Het woningbouwproject, een voorbeeldplan van het ministerie VROM voor een kwalitatief goede invulling van locaties, begon in 1998. Het initiatief van wethouder A. Reinhout (volkshuisvesting) lijkt in een behoefte te voorzien. De eerste twee gerealiseerde tuinstadachtige wijken Sveafors en Sveaholm (350 overwegend eengezinswoningen) behoren nu al tot de meest gewaardeerde wijken van Schiedam. Het derde deelplan Sveaborg (500 woningen) vormt het hart van de nieuwe woonwijk en is momenteel in aanbouw; een meent met een aanvoer van radiale straten. Dit deelplan is aanzienlijk stedelijker van opzet. Bedroeg de bebouwingsdichtheid in de eerste twee wijken 35 woningen per hectare, hier is dat opgetrokken naar 45 woningen. Eind dit jaar wordt een Scandinavisch bureau gekozen voor de invulling van het laatste deelplan Sveadal (150 woningen).

Typisch Zweeds is dat openbaar en particulier bezit geleidelijk in elkaar over lopen. “De kern van het plan is dat de kleine privétuinen aan de achterkant van de woningen worden gescheiden door een groene gemeenschappelijke binnenruimte waardoor een collectieve manier van wonen ontstaat.” Ook daarvoor gelden spelregels die zijn vastgelegd in de gronduitgiftevoorwaarden. Houten hekjes op de erfafscheiding mogen bijvoorbeeld niet hoger zijn dan 80 centimeter zijn en moeten wit geverfd zijn, de maximale hoogte voor een heg is vastgesteld op 60 centimeter. Om goed zicht te houden op de binnenruimte wordt veel gras toegepast en zijn alleen hoge stambomen toegestaan.

Het onderhoud van het gemeenschappelijk groen is voor de eerste 25 jaar uitbesteed. De kosten hiervan zijn opgenomen in de koopprijs. De bewoners hebben zelf zeggenschap over de inrichting van de gezamenlijke ruimte. In de praktijk worden de gestelde regels overigens slechts sporadisch overtreden. Van Hengel: “Het is belangrijk dat je kopers vanaf het begin duidelijk maakt waar ze zich aan te houden hebben.”

Ook aan de voorkant is groen een belangrijk verbindend element. Veel tuinen zijn hier op verschillende manieren stenig ingericht omdat de auto op eigen terrein moet worden ondergebracht. Van Hengel wijst op de 1 meter brede groenstroken aan weerskanten van de straat.

“De straten in de eerste twee wijken zijn slechts 3,90 meter breed. Auto�s kunnen elkaar wel passeren maar ruimte voor parkeren is er niet. Zo�n gemeenschappelijke groenstrook zorgt voor een rustig straatbeeld en een zekere samenhang. In de meeste woonwijken is de straat een anonieme ruimte, hier is dat weer het domein van de bewoners.”

�Materialen die snel verloederen, zijn niet toegestaan�

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels