nieuws

Uit het dal

bouwbreed

Naar verwachting zal de bouwproductie zich in 2004 op hetzelfde niveau als in het voorafgaande jaar bewegen. In de b&u blijft de nieuwbouw van utiliteitsgebouwen flink roet in het eten gooien, anders zouden we in hier weer over de gehele linie in de plus zitten. Als fundament onder de omvang van de jaarlijkse bouwproductie geldt […]

Naar verwachting zal de bouwproductie zich in 2004 op hetzelfde niveau als in het voorafgaande jaar bewegen. In de b&u blijft de nieuwbouw van utiliteitsgebouwen flink roet in het eten gooien, anders zouden we in hier weer over de gehele linie in de plus zitten. Als fundament onder de omvang van de jaarlijkse bouwproductie geldt in toenemende mate de aandacht

voor onderhoud, herstel, verbetering en vervanging.

Vervanging is vooral in de woningbouw nog niet op grote schaal aan de orde, maar zal in de toekomst zeker een factor van belang zijn.

In de grond-, water- en wegenbouw is het verschil tus-sen de uitgaven voor nieuwbouw en die voor onderhoud eveneens sterk te zien.

Het verschil in ontwikkeling zal in de komende jaren minder zijn dan in 2004, maar een gelijkblijvend volume in de nieuwbouw gaat wel gepaard, met een groeiende onderhoudsproductie.

In de gww is het niet zozeer de conjunctuur in directe zin die leidt tot een beperking van de productie, maar tevens een politieke keuze. De uitgaven van de overheid richten zich minder op nieuwbouw. En er wordt gewoon minder uitgegeven.

Deze productievooruitzichten worden geschetst in de publicatie �Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid in 2004�, die het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) vorige week uitbracht.

In het rapport wordt ook een doorkijkje geboden op 2009. De prognoses voor de periode tot 2010 laten een stijging zien van gemiddeld 2 procent per jaar.

Alle sectoren in de bouw leveren hieraan hun bijdrage. In deze voorspelling komt de bedrijfstak in de loop van 2004 dus uit het dal. Het EIB organiseerde ter gelegenheid van de publicatie van de nieuwe prognoses van de bouwproductie een bijeenkomst, waarop de vraag aan de orde was, of de bouwcapaciteit voldoende zou zijn om het geraamde productieniveau te verwezenlijken. Een belangrijke hindernis zou de beschikbaarheid van arbeidskrachten kunnen zijn.

Over deze beschikbaarheid èn de vraag of innovaties een eventueel gat tussen vraag en aanbod van bouwcapaciteit zouden kunnen dichten, ging het debat. Bij enkele aspecten van het debat wil ik stilstaan. Allereerst de vergrijzing van de beroepsbevolking en in dit geval in het bijzonder de bouwberoepsbevolking. De gemiddelde leeftijd neemt in de bouw in rap tempo toe. Het aantal uittredingen dreigt in de komende jaren niet door nieuwe

toetredingen uit traditionele bronnen te kunnen worden gecompenseerd. Nieuwe groepen dienen te worden geïnteresseerd.

Mogelijk kunnen legale bouwvakarbeiders uit de nieuwe EU-landen een deel van de capaciteit leveren. Met de nadruk op legaal.

Prioriteit dient echter te worden gegeven aan maatregelen die het voor oudere werknemers mogelijk en aantrekkelijk maken langer hun vak te blijven uitoefenen. Het alternatief is een sterke stijging van de lonen.Dit heeft echter verschillende consequenties. Het bouwproduct wordt duurder en zal leiden tot minder vraag. Hogere beloningen zullen werknemers uit andere sectoren lokken en dus een deel van het arbeidstekort doen verdwijnen. Ook zal een versterkte druk op de noodzaak tot innoveren in producten en processen ontstaan, waardoor minder arbeidscapaciteit nodig is.

Nieuwe combinaties van arbeid en machines worden financieel aantrekkelijk en meer halffabrikaten maken een kans op de bouwplaats. Innovatie is gebaat bij stijgende kosten van de arbeid. In de afgelopen vijftig jaar steeg de productie per manjaar in de bouwnijverheid met 0.9 procent per jaar.

In het eerste deel van deze vijftig jaar ging de ontwikkeling sneller dan daarna. Het EIB gaat er vanuit, dat in de jaren tot 2010 een versnelling in innovaties die leiden tot een beperking van de arbeidskosten en daarmee tot een beperking van de kosten en dus de prijs van bouwproducten niet realistisch is. Er blijft dus een flink arbeidsvraagstuk bestaan in de komende jaren. Zonder innovaties zou dit vraagstuk nog groter zijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels