nieuws

Reddende zweeftrein in Groene Hart

bouwbreed

Herhaling is niet alleen de kracht van reclame, maar duidelijk ook van lobbyen. Als maar vaak genoeg stellig wordt beweerd dat het noodzakelijk is dat er een zweeftrein gaat rijden tussen Amsterdam en Groningen, dan wordt de aanleg daarvan misschien onafwendbaar. Ook al is er in de Tweede Kamer op dit moment geen enkele partij […]

Herhaling is niet alleen de kracht van reclame, maar duidelijk ook van lobbyen. Als maar vaak genoeg stellig wordt beweerd dat het noodzakelijk is dat er een zweeftrein gaat rijden tussen Amsterdam en Groningen, dan wordt de aanleg daarvan misschien onafwendbaar. Ook al is er in de Tweede Kamer op dit moment geen enkele partij voor. Dat de lobby zich daar niets van aantrekt is begrijpelijk, want hoe groot is in dit soort aangelegenheden de standvastigheid van de politiek?

Wat het ene moment nog uitgesloten lijkt, kan het volgende moment (duizend vergaderingen, overleggen, rapporten en inspraakrondes verder) toch ineens doorgaan met veel compromissen, tunnels onder weilanden en compensaties. Als opmaat hiervoor heeft een van de kopstukken van de lobby in december al laten doorschemeren dat een snelle trein over een conventioneel spoor in plaats van een magneetbaan ook al mooi zou zijn. Om niet direct alle onderhandelingsruimte te verspelen, blijft de lobby voorlopig toch maar hameren op de zweeftrein. Die lobby is inmiddels internationaal, nu het Duitse bedrijfsleven en de regeringen van de Noord-Duitse deelstaten zich hebben gemeld als pleitbezorgers voor een doorgetrokken lijn naar Bremen en Hamburg.

Het nieuwe jaar is begonnen met wederom een bijdrage aan deze lobby van de commissaris van de koningin in Utrecht, mr. B. Staal. Hij heeft de landelijke pers gehaald met zijn nieuwjaarstoespraak door te zeggen dat de zweeftrein naar het noorden noodzakelijk is om wat er nog over is van het Groene Hart groen te houden. Volgens een bericht in NRC Handelsblad begrijpt hij niet dat er vanuit de Randstad geen vurig pleidooi wordt gehouden voor die zweeftrein, omdat anders �de oostkant van het Groene Hart er ook aangaat�, nu minister Dekker van VROM de realiteitszin blijkt te hebben om te erkennen dat het Hart toch al niet meer groen is.

Het bericht was te kort om de ongetwijfeld genuanceerde opvatting van de commissaris van de koningin te kunnen bevatten, maar als ik hem goed begrijp bepleit hij de zweeftrein uit weloverwogen eigenbelang. Het gaat hem er niet in de eerste plaats om dat het noorden vooruit wordt geholpen. De zweeftrein is volgens hem vooral een onmisbaar infrastructureel hulpmiddel om van Groningen een overloopprovincie te maken die de Randstad ontlast. Wat Purmerend, Almere, Capelle aan de IJssel en Spijkenisse in de jaren zeventig waren voor Amsterdam en Rotterdam moet het noorden worden voor de hele Randstad.

Waar een weg is, komt een wil, zo is Staal samen te vatten. Zodra je maar sneller dan nu vanuit de Randstad in het noorden kunt komen, is de basis gelegd voor de overloop van bedrijven en woningbouw naar Groningen. En als die trein maar hard genoeg rijdt, zo was onlangs te lezen in het Financiële Dagblad, kan Groningen zelfs een toplocatie voor bedrijven worden, die kan wedijveren met de Randstad.

Dit heilige geloof in snelle infrastructuur heeft vast iets te maken met de omstandigheid dat het in Nederland altijd een eeuwigheid duurt om een snelweg of een spoorlijn aan te leggen. Om er al die tijd de moed in te houden, moet je er wel een grote werking aan toeschrijven, anders is het niet vol te houden.

Toch lijkt het mij een omkering van zaken. Dat je ergens snel kunt komen is vast een factor van betekenis, maar veel belangrijker is uiteindelijk of er redenen zijn om ergens te willen of moeten zijn. En in de Randstad zijn heel wat plekken misschien lastig bereikbaar, maar voor personen, instellingen en bedrijven zo aantrekkelijk dat die slechte bereikbaarheid lange tijd voor lief wordt genomen.

Het is maar de vraag of de aantrekkingskracht van zulke plekken wezenlijk afneemt als er een zweeftrein naar Groningen komt. Dat je tegenwoordig zo makkelijk en snel met de trein vanuit Brussel, Londen of Parijs in Lille kunt komen, heeft van deze stad ook geen bruisende metropool of economisch zwaartepunt in West-Europa gemaakt. Want de praktijk is dat het vooral handig is dat via Lille Parijs, Brussel en Londen met elkaar verbonden zijn. Daarin schuilt voor Groningen een niet te onderschatten gevaar van de Duitse deelname aan de lobby, want als er connectie komt tussen Amsterdam en Hamburg is het niet helemaal denkbeeldig dat Groningen Centraal weinig meer is dan een makkelijk te passeren tussenstation.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels