nieuws

Zzper bepaalt het vanaf 2005 zelf

bouwbreed Premium

Vanaf 1 januari 2005 bepaalt een zzper voortaan zelf of hij zich verhuurt als zelfstandig ondernemer of dat hij zich aanbiedt als werknemer. Overlegt hij aan een opdrachtgever een verklaring arbeidsrelatie-winst uit onderneming (VAR-wuo) dan is de opdrachtgever automatisch gevrijwaard van de loonheffing en premies werknemersverzekeringen.

Overlegt de zzp�er geen verklaring VAR-wuo, dan biedt hij zich automatisch aan als werknemer, ook al denkt de opdrachtgever een zelfstandige in te schakelen. De opdrachtgever is verplicht over het loon van de werknemer loonheffing en premies werknemersverzekeringen in te houden. Doet hij dat niet, dan volgt bij controle een naheffing en een boete. De toetsplicht van een opdrachtgever of hij met een zelfstandig ondernemer heeft te maken, vervalt. Zzp�ers kunnen een VAR-wuo-verklaring aanvragen bij de Belastingdienst. Indien zij jegens hun opdrachtgever deze verklaring overleggen, doen ze automatisch afstand van hun eventuele werknemersaanspraken (Zfw, WW, WAO, ZW) met betrekking tot die arbeidsrelatie.

Dat is de kern van het wetsvoorstel Uitbreiding Rechtsgevolgen Verklaring Arbeidsrelatie, dat minister De Geus bij de Tweede Kamer heeft ingediend. De VAR is een gezamenlijk oordeel vooraf van de Belastingdienst en het UWV over de status van de zelfstandig ondernemer.

Tot nu toe biedt de VAR-wuo een opdrachtgever geen vrijwaring als achteraf blijkt dat toch sprake was van een privaatrechtelijke dienstbetrekking. De nieuwe VAR-wuo doet dat vanaf 2005 wel. De opdrachtgever die een zzp�er met een VAR-wuo inschakelt, moet wel aan nog enkele voorwaarden voldoen. Hij moet zelf een kopie maken van die VAR-wuo-verklaring (ter voorkoming van falsificatie), controleren of de werkzaamheden genoemd in de verklaring overeenstemmen met het werk dat de zzp�er voor hem gaat doen en hij moet de rechtsgeldige identiteit (paspoort) van de zzp�er vaststellen. De kopieën van de VAR en het identiteitsbewijs moet de opdrachtgever opnemen in zijn administratie.

Thans loopt een aannemer die een zzp�er inschakelt nog het risico dat hij geen opdrachtgever, maar werkgever is. Aan de huidige VAR-wuo, die een zzp�er aan zijn opdrachtgever overlegt is een toetsplicht verbonden (de opdrachtgever moet de zelfstandigheid van de zzp�er inhoudelijk toetsen. Hij moet controleren of de werkzaamheden die in de VAR staan omschreven identiek zijn aan het werk dat de zelfstandige voor hem gaat doen. Ook moet hij onder meer toetsen of de zzp�er werkzaam is voor meer dan één opdrachtgever).

Dienstbetrekking

De opdrachtgever moet met name nagaan of het werk dat de zzp�er voor hem verricht, niet kwalificeert als een civiele dienstbetrekking. Daarvan is sprake als het gaat om: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Het UWV en de Belastingdienst nemen vrij snel aan dat een gezagsverhouding bestaat. Als namelijk de werkzaamheden die de zzp�er verricht tot de normale bedrijfsuitoefening van de opdrachtgever behoren, dan loopt de opdrachtgever al snel het risico dat hij werkgever is en als werkgever afdrachtplichtig is. In de praktijk ontstond hierover vaak commotie, doordat aannemer en zzp�er dachten iets anders met elkaar te hebben afgesproken.

De nieuwe VAR-wuo krijgt een geldigheidsduur van één jaar en moet door de zzp�er telkens opnieuw worden aangevraagd. Een zzp�er kan een aanvraagformulier downloaden bij www.minfin.nl. Op dit moment heeft de VAR nog een geldigheidsduur van in principe twee jaar. Verklaringen die de belastingdienst nog in 2004 verstrekt, blijven ook geldig in 2005.

Minder streng

Zzp�ers die werkzaam zijn in de bouw, doen er verstandig aan zo snel mogelijk een VAR aan te vragen. Voor zo�n verklaring 2004 hanteren de fiscus en het UWV thans nog minder strenge voorwaarden. De Belastingdienst toetst de gegevens van de aanvrager met de interne gegevens. Let bij de aanvraag op de omschrijving van de werkzaamheden. Hoe breder het pakket werkzaamheden is dat de zzp�er in zijn VAR-wuo aanvraag omschrijft, des te meer verschillende werkzaamheden kan hij met zijn VAR-wuo verklaring als zelfstandige verrichten.

Een zelfstandig klussenbedrijf dat alle voorkomende bouwwerkzaamheden in en rond een woning uitvoert, moet in de VAR-aanvraag dit als zodanig melden. Maar een zzp�er die alleen een aanvraag indient voor metselaar, timmerman, stukadoor, installateur, dakbedekker, schilder of hovenier zal ook alleen met zijn VAR-wuo die afzonderlijke werkzaamheden als zelfstandige mogen verrichten. Combineert de zzp�er in die situatie werk dat niet in zijn VAR-wuo is benoemd, dan loopt zijn opdrachtgever als werkgever weer inhoudingsrisico�s.

Mr. Jan Schouten, Ernst & Young Belastingadviseurs, lid van Human Capital te Apeldoorn, telefoon (055) 5291400.

Reageer op dit artikel