nieuws

Langer werken

bouwbreed Premium

Een nullijn voor de lonen in combinatie met langer werken. Dat is het recept van VNO-NCW om weer gang in de Nederlandse economie te krijgen. Nederland is te duur om internationaal te kunnen concurreren. In Oost-Europa en China maken ze de spullen voor veel minder geld dan hier. De lonen zijn lager en de werktijden […]

Een nullijn voor de lonen in combinatie met langer werken. Dat is het recept van VNO-NCW om weer gang in de Nederlandse economie te krijgen. Nederland is te duur om internationaal te kunnen concurreren. In Oost-Europa en China maken ze de spullen voor veel minder geld dan hier.

De lonen zijn lager en de werktijden langer. Langer werken betekent in de ogen van de organisatie van grotere werkgevers niet alleen meer uren per week, maar ook minder verlof en beschikbaar zijn voor werk op het moment dat de productie dit vraagt.

Op zich hebben de werkgevers natuurlijk gelijk met hun pleidooi voor langere werktijden. Tenminste als je meer en vooral ook meer concurrerend wilt produceren. Vreemd is alleen dat zij dit niet willen laten samengaan met een hogere beloning. Vreemd ook is de suggestie, dat de vrije dagen en de verkorting van de werkweek uit de lucht zijn komen vallen. Wetten op het terrein van beloning en werktijden kennen dikwijls bepalingen die volgden wat in collectieve arbeidsovereenkomsten werd vastgelegd.

Minimumvoorwaarden gingen daardoor ook gelden voor werknemers die niet onder een collectieve arbeidsovereenkomst vallen.

Meer vrije tijd in cao�s was de uitkomst van een uitruil tijdens onderhandelingen. Het lijkt me niet meer dan logisch om voor de omgekeerde ruil een prijs te bepalen. De mogelijkheden daarvoor zijn ook aanwezig, omdat ik aanneem dat langer werken een hogere productie oplevert. De opbrengst van deze extra productie kan dan mooi gedeeld worden door werkgever en werknemers. Als er geen extra opbrengsten zijn, komt de vraag aan de orde waarom ja langer zou werken.

En laten we wel zijn er valt met landen in Oost-Europa en met China toch niet te concurreren door middel van werktijden en lonen. Als je dat wilt zou het middel bovendien veel erger zijn dan de kwaal. De vraaguitval die het gevolg zou zijn van de lagere lonen zou ontwrichtend werken op de Nederlandse economie.

Dat weten ze bij VNO-NCW natuurlijk ook allemaal. De werkelijke bedoeling van de waslijst aan maatregelen die deze organisatie bepleit wijzen daar ook op. Een centraal punt daarbij is het beperken of opheffen van de bescherming van werknemers bij ontslag. Het bestaande ontslagrecht wordt steevast aangewezen als het grote knelpunt dat de flexibiliteit van de inzet van arbeid in het productieproces verhindert. Dit laatste zou dan weer de grote hinderpaal zijn om tot een stevige verbetering van de arbeidsproductiviteit te komen.

Is dit echt het geval? Is de ontslagbescherming meer dan alleen ergernis van de werkgever die een opzegtermijn, procedures en ook nog eens geld kwijt is, als hij van een werknemer afwil. Zou de arbeidsproductiviteit meer gebaat zijn als we de dagloner weer terugkrijgen. Of als de werknemers massaal zich bekeren tot het zzp-erschap? De bouw heeft heel lang een uiterst flexibele inzet van arbeid gehad. Feitelijk is dit nog steeds het geval. Rond een vaste kern cirkelt een groep medewerkers van onderaannemers, gecontracteerden voor één project, uitzendkrachten, zzp-ers, en ingeleenden. Moet het nog flexibeler?

Twee zaken vallen op. De productiviteit in de bouw stijgt gestaag, maar slechts met kleine beetjes per jaar. Kan meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt in de sector hier een structurele jaarlijkse verbetering in brengen. Ik denk het niet. Dat moet van de techniek komen. Voorts koesteren veel bouwbedrijven hun vaste kern. Gemiddeld zijn de werknemers die hiertoe gerekend worden steeds langer in dienst van hetzelfde bedrijf.

Ik wil de bouw niet tot voorbeeld stellen van andere bedrijfstakken. Die moeten hun eigen wijsheid betrachten. Met langer werken zou je meer kunnen bouwen en meer kunnen verdienen als er voldoende vraag is naar het product.

Met een soepeler ontslagrecht bouw je geen huis meer. Het kan een werkgever wel ergernis besparen.

Reageer op dit artikel