nieuws

Grillige Puntenwok krijgt vorm

bouwbreed Premium

serooskerke – Geen twee van de 40.000 staven waaruit het geluidsscherm langs de A2 wordt opgebouwd, zijn gelijk. Een strak file-to-factory proces houdt de informatie-explosie voor alle betrokkenen controleerbaar. Voor de zekerheid heeft Meijers staalbouw wel eerst twee segmenten op het eigen bedrijfsterrein neergezet.

Bij het Zeeuwse Serooskerke is al een stukje te bewonderen van de krankzinnige geluidswal die straks langs de A2 bij Utrecht wordt geplaatst. Een langgerekte slurf van glas en staal die afwisselend indeukt, uitbuikt, breder of juist smaller wordt en met die vloeiende vervormingen gedurende anderhalve kilometer de langsrazende automobilist moet blijven boeien. Halverwege groeit hij zelfs even uit tot een complete autoshowroom waar Rolls Royces en Bentleys worden uitgestald, waarna hij weer verder gaat als geluidswal.

Handigheidjes

Het oefenstukje op Walcheren moet het doen zonder glasplaten. In plaats daarvan heeft glasleverancier Pilkington er wat mdf-platen opgeschroefd om te kijken of alles past. Ook het strekmetaal aan de achterzijde zit er niet op. Niettemin geeft de grillige vakwerkconstructie een goede indruk van hoe de constructie er straks gaat uitzien die architect Kas Oosterhuis van ONL heeft ontworpen.

“We hebben het niet voor niets neergezet”, constateert directeur H.L. Meijers van het gelijknamige staalbouwbedrijf tevreden, terwijl hij langs de proefopstelling loopt.

In de praktijk bleek het bijvoorbeeld handiger niet onderaan te beginnen met de montage, maar met de knopen een niveau hoger. Dat geeft meer stelmogelijkheden boven de betonnen funderingsbalken die het bedrijf eerst moet aanbrengen. Zo zijn er meer handigheidjes bedacht die de montage langs de snelweg bij Utrecht straks moeten versnellen. Nog voor de bouwvak moet die beginnen. Eenmaal op stoom verwacht Meijers per week zes tot zeven segmenten van elk 9 meter lengte te kunnen bouwen. Met een snelheid van 60 meter per week ontrolt zich dan de film die komende decennia automobilisten bij 120 kilometer per uur zullen ervaren.

Op dit moment worden in Serooskerke de 40.000 stalen balken, buizen en hoekstalen geprefabriceerd. Ze zijn allemaal uniek, maar gelukkig hebben de architect noch de staalbouwer ze stuk voor stuk hoeven uittekenen.

Kas Oosterhuis heeft een soort digitale puntenwolk gedefinieerd waaruit Meijers en constructeur Factor de meest bruikbare punten pikten waaromheen ze een realiseerbare draagstructuur konden optrekken. Daarvoor moest wel de vorm van Oosterhuis soms iets worden aangepast. Nadat het bestand zo een paar keer heen en weer was gegaan, leverde de architect uiteindelijk een digitale file aan waarin alle lengten en de hoeken van de staven van het vakwerk waren vastgelegd. Dat bestand stuurt vrijwel rechtstreeks de machines van de staalbouwer aan. Elk bouwdeel krijgt een uniek nummer ingestanst volgens een soort coördinatensysteem, dat een aanwijzing geeft over de plaats in de constructie.

In de grote bedrijfshal laat Meijers zien hoe de fabricage in zijn werk gaat. Eigenlijk worden alle handelingen door een machine verricht. Die zaagt de hoekstalen automatisch op de juiste lengte, boort de gaten op de goede plek en voorziet ze van het identificatienummer. Er komt nauwelijks nog een mens aan te pas.

Natuurlijk ging er bij de productie van de proefsegmenten wel wat mis. Daar was het een proef voor. Bij een van de staven werd een gat geponst precies op de plek waar juist daarvoor het identificatienummer was gestanst. De machine gaf een waarschuwing, zodat een medewerker kon ingrijpen. Maar diens beeldscherm liet al het nummer zien van de volgende staaf waarvan de productie was begonnen. Bij de montage doken dus twee vakwerkstaven op met hetzelfde nummer. “Door aanpassingen van de procedures kan die fout kan nu echt niet meer gemaakt worden”, verzekert Meijers.

Montage van de knopen vergt nog wel wathandwerk. De staalbouwer heeft acht mallen gemaakt waarmee alle mogelijke combinaties van hoeken kunnen worden gemaakt waarin de staven elkaar ontmoeten.

Handmatig worden de mallen gepositioneerd en de plaatjes erlangs op de buizen gelast. Gelukkig luistert het niet al te nauw, meent de directeur. Zo nodig kunnen de knopen in het werk iets worden verbogen om ze passend te krijgen. Dat kan met handkracht gebeuren en brengt de sterkte van de constructie niet in gevaar.

Het glas wordt met aluminium beugeltjes bevestigd. Net als autoruiten worden de driehoekige glasplaten gevat in sponningen van epdm. Boutjes door die sponningen verankeren het op de beugels en aan de vakwerkconstructie. Omdat ze onder invloed van de temperatuur te veel gaan werken, sluiten de ruiten niet koud op elkaar aan, maar vallen in banen over elkaar heen. Deze geschubde huid benadrukt het lijnenspel van de achterliggende vakwerkconstructie.

Meijers verwacht dat die tienduizenden automobilisten op de A2 die straks dagelijks langs het scherm razen goed ervaren hoeveel technisch vernuft er schuil gaat achter het wonderlijke bouwsel. De constructie gaat grotendeels schuil achter grijs gekleurde ruiten, maar afhankelijk van de invalshoek en de aanlichting geeft het glimmende verzinkte staal zich af en toe beslist prijs. Dat is in elk geval wel de bedoeling van Oosterhuis, de geestelijk vader van deze eerste echte proeve van snelwegarchitectuur in Nederland.

Film ontrolt zich met snelheid van 60 meter per week

Reageer op dit artikel