nieuws

Gamma-cultuur uitgangspunt voor herontwikkeling

bouwbreed Premium

schiedam – Naoorlogse wijken hoeven niet per se te worden gesloopt voor een succesvolle herontwikkeling. De Gamma-cultuur die er door de jaren heen ontstond, gold in het Schiedamse tuindorp Kethel juist als uitgangspunt voor een renovatieoplossing. De bedenkers ervan, BIQ Architecten, schreven er het boek Tuindorp Kethel Schiedam. Noddy, Noddier, Noddiest over.

In Nederland staat maar liefst twee miljoen woningen in naoorlogse wijken een herstructureringsoperatie te wachten. Zeven duizend van de dertienduizend woningen die in de toekomst jaarlijks worden gesloopt, staan in deze wijken. Soms is sloop terecht, maar het kan ook zonde zijn. En het geeft blijk van weinig historisch besef, vinden de makers van het boek. Want het is vanzelfsprekend dat bewoners zich een wijk toeëigenen. Dat architecten daaraan voorbij gaan en het niet positief waarderen zou niet vanzelfsprekend moeten zijn.

“Toen wij hier in 1998 voor het eerst waren, ontdekten we dat er in tuindorp Kethel meer woningplattegronden waren dan wij ooit zouden kunnen ontwerpen”, vertelt Rick Wessels (BIQ Architecten). “Iedereen had zijn woning geheel naar eigen inzicht totaal verbouwd. De �Gamma-cultuur� buiten houden kan in zo�n wijk helemaal niet. Die is er al.” Inpandige bergingen, die de woningen origineel bezaten, waren overal verplaatst naar bouwsels achterin de tuin. De nieuw ontstane ruimte binnen de woning werd een extra slaapkamer of een keuken. De oriëntatie op de straat veranderde door ingrepen in huizen en de weelderig begroeide tuinen totaal van wat architecten Zwiers en Groosman vijftig jaar geleden hadden bedacht.

Industrieel

Slopen en opnieuw beginnen? Opdrachtgever corporatie Woonplus ging ervan uit dat er op sommige plaatsen in de wijk weinig anders op zou zitten. De 241 sociale huurwoningen, in de jaren vijftig gebouwd volgens industriële bouwmethode, hadden voor een deel te kampen met ernstige bouwkundige problemen. Het betrof honderd woningen uitgevoerd in het Welschen-systeem en 139 in het Airey-systeem. Slechts twee hadden een afwijkend bouwsysteem. Met name de gevels van grijze betonnen panelen waren er slecht aan toe. Maar, constateerden de architecten, de wijk zelf functioneerde uitstekend met betrokken bewoners die trots waren op hun wijk.

Na lang vijven en zessen werd in tuindorp Kethel besloten tot een renovatie waarbij casco en bewonersinvesteringen met elkaar in evenwicht zijn gebracht. De bewoners konden in hun woning blijven en hun bomen en illegale schuurtjes konden blijven staan, terwijl de gevels werden vervangen door speciaal ontwikkelde polyesterbetonbekleding met lichtbeige kleur. Door de gevelpanelen gepotdekseld aan te brengen is het gevelraster extra benadrukt. “Alleen al van het type Airey zijn in Nederland vele duizenden gebouwd”, zegt Wessels. “Ik ben er wat huiverig voor om de grote Airey-renovator te worden, maar hier ligt een geweldige opgave.”

�Tuindorp Kethel Schiedam. Noddy, Noddier, Noddiest� (redactie Hans van der Heijden en Barbara Klomp) is verschenen bij uitgeverij Thoth. Gebonden, 107 pagina�s, prijs 24,50 euro.

Reageer op dit artikel