nieuws

Je valt nooit lekker in zon boorschacht

bouwbreed Premium

hazerswoude – Cor Snoek heeft voor de ogen van enkele Portugese vlechtwerkers een kapotte trap demonstratief doormidden gesneden en vervolgens in de container gegooid. Als coördinator veiligheid van de Groene Harttunnel bij de aannemerscombinatie Bouygues/Koop kan hij met gepaste trots zeggen dat zich geen grote incidenten hebben voortgedaan.

“Maar we moeten nog ruim een jaar”, haast hij er aan toe te voegen. Samen met zijn collega Frans Solleveld is hij permanent bezig de werkzaamheden bij de tunnel te controleren op een veilige manier van werken. Bouwvakker is nog steeds een van de gevaarlijkste beroepen om uit te oefenen. Uit het laatste rapport van de Arbeidsinspectie blijkt dat 22 procent van de ongevallen in de bouw gebeurt, terwijl daar 6 procent van de arbeidskrachten werkzaam zijn.

Elke dag maakt Snoek een ronde over de bouwplaats en spreekt hij zoveel mogelijk direct werknemers aan die een loopje nemen met de veiligheid. Geen helm, gordel of veiligheidsjas en losse steigerplanken komt hij het vaakst tegen. Soms maakt hij gebruik van zijn fluitje om de aandacht te trekken. Snoek is ook verantwoordelijk voor de veiligheid van geplaatste steigers. “Als ik ze afkeur verwijder ik de �scafftag� en mag niemand erop.”

Met de uitvoerders praat Snoek elke week bij. Hij besteedt extra aandacht aan �housekeeping�, het schoonhouden van de werkplaats en gehoorbescherming. “Ik stuur ze net zo makkelijk terug naar het begin van de tunnel om dopjes te halen. Aan reistijd kost dat drie kwartier extra, maar het is echt niet zoveel moeite om een paar extra in je zak te stoppen.” Het werken in een tunnel is door weerkaatsing van geluid extra belastend voor de oren.

Een gebroken enkel en een gebroken pols behoren tot de grootste ongevallen. Een tijdje terug kreeg een Portugese werknemer last van spit. Hij lag plat op de grond in de 30 meter diepe schacht. Om geen onnodige risico�s te nemen belde Snoek de ambulance. Zowel brandweer als ambulance reed met een aantal wagens voor en zelfs de traumahelikopter kwam een kijkje nemen.

Nadat de aanval van spit van het Portugees via Frans en Engels in een Nederlandse versie was vertaald, deed al snel het verhaal de ronde dat iemand in de schacht was gevallen. “Zo wordt de bekende mug een olifant, maar eigenlijk was er niet veel aan de hand. Complicerende factor is de Frans/Nederlandse bouwcombinatie Bouygues/Koop de tunnel aanlegt, waardoor veel Fransen en Portugezen naar de Randstad komen om het werk uit te voeren. Dan krijg je te maken met cultuurverschillen. Vooral de Portugezen hebben weinig kaas gegeten van optimale arbeidsomstandigheden. Het geeft veel voldoening dat onze werkwijze na verloop van tijd toch begint door te dringen.”

Officieel is de voertaal Engels, maar onderling wordt veel Portugees en Frans gesproken. Alle veiligheidsvoorschriften zijn in vier talen opgehangen. Dat geldt eveneens voor de opschriften van de afvalcontainers. Gemiddeld lopen zo�n vijfhonderd mensen op de bouwplaats en die hebben allemaal een veiligheidsboekje bij zich met alle gebruikte handsignalen en het precieze adres van de verschillende tunnelschachten. “Als je uit het buitenland komt en je hebt 112 nodig is het wat summier als je alleen weet dat je in de buurt van Leiden bent.”

Snoek heeft zich in de beginperiode de meeste zorgen gemaakt. “Toen zaten honderden mensen op een kluitje in de startschacht. Bovendien werd van alles ingehesen. Degene die in de hijskraan zit kan niet over de rand kijken en is volledig afhankelijk van de aanwijzingen van een tweede man.”

De Aurora is nu klaar met boren en heeft ruim 7 kilometer onder het Groene Hart geboord. Na het boren werden de 14.000 kilo zware betonnen elementen in een ring aangebracht. In totaal zijn 65.000 elementen vanuit België over de Maas en de Oude Rijn via de A4 de startschacht binnengeloodst. Stuk voor stuk zijn ze naar beneden gehesen.

De grote hoogteverschillen maken de bouwplaats extra gevaarlijk. Een stukje vlechtwerk dat naar beneden viel veroorzaakte een paar maanden terug zes hechtingen, ondanks het feit dat het slachtoffer een helm droeg. In de tunnel staat elke op 500 meter een kist met brandblusapparaten en EHBO-spullen.

Uit die beginperiode herinnert Snoek zich nog een ongeluk dat met een sisser is afgelopen. “Iemand die niet bevoegd was om te hijsen, liet een gloednieuwe compressor zakken. Dat ging helemaal mis. Het ding kletterde 30 meter naar beneden en de wielen die aan de onderkant horen te zitten, staken er aan de bovenkant uit. Gelukkig liep er beneden niemand in de buurt. Iedereen die dat nodig had heeft een hijscursus gekregen. Wie bevoegd is om te hijsen, heeft een sticker met een kraanhaak op zijn helm. Maar ik ken ze allemaal van gezicht.”

We lopen in de 770 meter lange toegangsschacht aan het einde van de boortunnel. Honderden staven vlechtwerk steken ruim een meter boven het beton. Officieel horen ze stuk voor stuk te zijn afgedekt, want direct daarnaast staan steigers langs de vlechtwerk-wanden.

“Als je dan valt, val je niet lekker, dus dat moet je voorkomen.” Snoek heeft ook al meegemaakt dat iemand bijna van de steiger viel omdat vrij plotseling beton uit de mixer kwam. “Sindsdien moeten ze altijd een gordel dragen om extra te kunnen zekeren.”

Eén keer heeft Snoek in een volle kantine iemand eruit geplukt die steeds zonder helm en veiligheidsjas werkte. “Echt zo iemand die consequent macho-gedrag vertoonde. Op zo�n manier leren ze het snel af, want zo�n afgang is helemaal niet stoer.”

Coördinator veiligheid Groene Harttunnel tot nu toe tevreden

Reageer op dit artikel