nieuws

Rendementsverbetering alleen met vergroting efficiency te realiseren (2)

bouwbreed

In een reeks van drie artikelen beschrijft Ton Massaro waar rendementsverbetering mogelijk is en hoe die zichtbaar gemaakt kan worden. Vandaag in het tweede artikel een handvat om binnen het eigen bedrijf zichtbaar te maken waar verbeteringen mogelijk zijn.

De mogelijkheden om het rendement te verbeteren liggen op het gebied van de processen en de gehanteerde systematiek. Het gaat er dus om inzicht te hebben hoe de interne processen verlopen. Bouwbedrijven zijn �projecten�­bedrijven. Inzicht in hoe projecten worden aangepakt, geeft inzicht hoe het bedrijf de processen aanpakt. Aan de hand van bestudering en analyse van een aantal projecten is deze aanpak te achterhalen. Projectteams spelen daarin een wezenlijke rol: zij brengen de systematiek in praktijk.

De ProcesScoop� kan hierbij een goed hulpmiddel zijn. In één oogopslag wordt hierin zichtbaar gemaakt hoe het is gesteld met de beheersings­aspecten van systematiek en processen. Het is een �spinnenweb� bestaande uit vijf ringen en een aantal assen (zie figuur). Elke as staat voor een wezenlijk bedrijfsproces. Per bedrijfsproces (=as) zijn checklijsten en activiteitenoverzichten beschikbaar. Via de ringen wordt aangegeven in hoeverre een proces wordt beheerst en pro­actief wordt uitgevoerd. De ringen geven een ontwikkelingsstadium aan:

Zo geeft een waardering op ring 1 bijvoorbeeld weer dat het proces ad hoc plaats vindt, en dat er geen rekening wordt gehouden met andere activiteiten binnen het proces. Een waardering op ring 4 geeft daarentegen aan dat het proces goed (de juiste activiteiten in samenhang), structureel en pro­actief wordt uitgevoerd.

De kracht van het gebruik ervan ligt in de eenvoud en de herkenning bij medewerkers in het bouwbedrijf. Er komt geen wiskunde aan te pas en het maakt op een overzichtelijke wijze de samenhang van de verschillende processen duidelijk. Meteen is zichtbaar en verklaarbaar waarom bepaalde problemen zich regelmatig voordoen. Met dit inzicht en (h)erkenning is een eerste stap gezet om tot efficiencyverbetering te kunnen komen.

De verdeling in vijf stappen sluit aan bij de ontwikkelingsstadia in het INK­managementmodel. Dit model is een methode om de bedrijfsvoering naar een aantal aandachtsgebieden, waaronder processen, integraal en in samenhang te structureren. In deze zin is de ProcesScoop� op te vatten als een specifieke verdere uitwerking van �processen� in dit INK­managementmodel.

De beoordeling kan in één keer voor het bedrijf worden opgesteld, als een gemiddelde na bestudering van een aantal projecten. Vooral voor kortlopende projecten is dit de geëigende methode. Bij langlopende projecten geeft het maken van een analyse per project meer inzicht. Uit de analyses van de diverse projecten wordt kan vervolgens het beeld voor het hele bedrijf worden opgesteld. Dit kan heel goed in interactie met de bedrijfsleiding, hetgeen draagvlak geeft.

Projecttypen

Er zijn vele verschillende typen projecten, alhankelijk van bijvoorbeeld de contractvorm: bouwteam, Design & Construct en het traditionele bestek (RAW, Stabu). Elk contracttype brengt zijn eigen specifieke risico�s met zich mee. Maar ook naar sector verschillen de projecten: een gww­project kent een andere problematiek dan een u­bouw of woningbouw project. Elk projecttype kent gedeeltelijk eigen processen en heeft een eigen risicoproblematiek.

Het management dat geïnformeerd wil worden over het verbeterpotentieel wil de eigen problematiek terugzien in de �foto� van het project en/ of het bedrijf. De ProcesScoop� heeft een dynamische opzet en speelt daarop in. Alleen processen en activiteiten die relevant zijn komen in de presentatie naar voren. Zo zal manurenbewaking in een project dat met uitsluitend onderaannemers wordt uitgevoerd, niet �verschijnen�.

Voor rendementsverbetering is inzicht in het verbeterpotentieel noodzakelijk. Het model biedt dit inzicht door twee lijnen te presenteren. De rode lijn in het spinnenweb geeft weer hoe het bedrijf wordt beoordeeld, de groende lijn geeft aan wat verwacht zou mogen worden voor een dergelijk bedrijf. De complexiteit van een project speelt daarbij een belangrijke rol. Het verschil tussen beide lijnen geeft het verbeterpotentieel weer: de aanknopingspunten tot rendementsverbetering.

Uit de figuur, opgesteld voor een traditioneel bedrijf in de utiliteitsbouw, valt bijvoorbeeld af te leiden dat projectteams slecht functioneren en langs elkaar heen werken. In combinatie met de matige Projectopstart beïnvloedt dit het resultaat aanzienlijk. Calculatietrajecten verlopen daarentegen beheerst, al zijn er nog wel verbeteringen realiseerbaar.

Door deze beoordeling met alle betrokkenen te bespreken en te analyseren, is de eerste stap gezet tot een verbeterplan en daarmee rendementsverbetering.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels