nieuws

Speciaal grout versnelt boren tunnels Voortgang Engelse hogesnelheidslijn op peil dankzij tweecomponentengrout

bouwbreed

delft ­ Het boren van een deel tunnel voor de hogesnelheidslijn tussen de Kanaaltunnel en hartje Londen, dat vertraging had opgelopen, is in snelheid verdubbeld door toepassing van het tweecomponentengrout ETAC. Deze groutsoort kent geen uithardingsproblemen.

ETAC is in Japan ontwikkeld en wordt daar al 20 jaar gebruikt bij de tunnelbouw. Het kennisinstituut GeoDelft heeft het voor de Europese markt aangepast. Dat kon vanwege het samenwerkingsverband dat het kennisinstituut heeft met het Japanse onderzoeksinstituut GRI. In Nederland zijn reeds goede ervaringen opgedaan met dit systeem bij de Botlektunnel.

De laatste 17 kilometer van de hogesnelheidslijn van de Kanaaltunnel naar Londen ­ vanaf de rand van Londen naar het centrum ­ bestaat uit een geboorde tunnel. Deze is in delen aanbesteed. Contract 250 is gegund aan een aannemerscombinatie van Edmund Nutall, Wayss & Freytag en Kier Construction. Het betreft onder meer het boren van 5,25 kilometer tunnel met twee epb­tunnelboormachines met een diameter van 8,2 meter van de Canadese fabrikant Lovat. Na aanbrengen van de bekleding van geprefabriceerde betonnen elementen blijft inwendig een diameter van 7,15 meter over.

Ruim driekwart van de te boren lengte gaat door slecht doorlatende London Clay. In oktober vorig jaar is de aannemerscombinatie begonnen met boren. De voortgang van de machines in de klei viel echter tegen.

De problemen bleken direct samen te hangen met het gebruikte grout en de kleiige ondergrond. Grout dat standaard wordt gebruikt voor het vullen van de ruimte tussen het boorgat en de tunnelbuis hardt uit doordat de omringende grond het water uit het cementmengsel opneemt.

Drijven

In zandige bodems ondersteunt het uithardende grout al snel de aangebrachte tunnelsegmenten. Bij het boren door de vrijwel ondoorlatende London Clay wordt geen water opgenomen. Het grout blijft lang vloeibaar en ontwikkelt maar langzaam sterkte.

Gevolg is dat de aangebrachte tunnelsegmenten als het ware drijven in het grout. Om de kracht op te vangen die de vijzels van de tunnelboormachine bij vooruitduwen veroorzaken, moet er echter wel een aanvangssterkte zijn. De voorgang is daarom teruggebracht om schade aan de tunnelelementen te voorkomen.

Uithardingsproblemen spelen niet bij toepassing van het tweecomponentengrout ETAC. Hierbij is de duur van de vloeibare en de plastische fase instelbaar. Afhankelijk van de receptuur duurt de vloeibare fase een paar seconden tot enkele minuten, terwijl het grout tussen de 10 minuten en een paar dagen plastisch kan blijven. Bij contract 250 is de productie sinds gebruik van ETAC verdubbeld naar het niveau in de planning.

ETAC is in Japan ontwikkeld en door het geotechnische kennisinstituut GeoDelft en de Nederlandse Bouwstoffencombinatie (NBC) geschikt gemaakt voor de Europese situatie. Het wordt op de markt gebracht door een apart onderdeel van de NBC, de ETAC Grout Injection BV. GeoDelft werkt als extern productontwikkelaar voor deze BV.

Medewerker W. van der Zon van GeoDelft zegt dat dit grout uitermate geschikt zou zijn voor het boren in slechtdoorlatende bodem in Nederland, zoals bijvoorbeeld voor de Noord­Zuidlijn in Amsterdam.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels