nieuws

Overleg vooraf geeft duidelijkheid over risico en prijs

bouwbreed

den haag ­ De terreur van de goedkoopste inschrijvingsenveloppe is te vermijden door in het laatste traject van het voorbereidingsproces een geprekwalificeerde aannemer in te schakelen. Samen overleggen en contractdocumenten opstellen geeft duidelijkheid over risico’s en prijs. Deze werkwijze gaat er bij de aanleg van een nieuw gebouw voor de Katholieke Universiteit Nijmegen voor zorgen dat de aanneemsom praktisch gelijk zal zijn aan de eindafrekening.

De zegeningen van de gevolgde aanpak worden graag uit de doeken gedaan door ing. M.J. Belderok, senior consultant van PRC Bouwcentrum. Hij treedt bij de realisering van de nieuwbouw voor de faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica (omvang circa 50.000 vierkante meter) op als adviseur voor de stuurgroep van het project op het gebied van het projectmanagement.

De gevolgde aanpak is volgens hem het resultaat van inmiddels 25 jaar ervaring met het begeleiden van aanbestedingen en directievoering. Ontwerpers van het project zijn AGS architecten & planners uit Heerlen, Adviesbureau voor bouwtechniek uit Arnhem en Deems Raadgevende ingenieurs uit Rijswijk.

“We hebben gezocht naar een methode met keuzecriteria die leidt tot het selecteren van uitvoerende bouwbedrijven die een meerwaarde geven bij laatste traject van de bouwvoorbereiding en bij de uitvoering. Het gaat om een traject waarbij we maximaal gebruik kunnen maken van de kennis en de kunde van het uitvoerend bouwbedrijf, zowel op bouwkundig (B) als op werktuigbouwkundig (W) en elektrotechnisch (E) gebied).

Het werk wordt aanbesteed op basis van een definitief ontwerp (DO) waarbij de gewenste kwaliteit in functionele termen strak is omschreven zonder dwingend te zijn voor materialen of uitvoeringssystemen. Je selecteert dan het uitvoerend bouwbedrijf met de beste kwaliteit/prijsverhouding waarmee je ‘samen’ het project uitwerkt en contractdocumenten opstelt. Als je er qua prijs uit kan komen wordt het project aan deze partij gegund”, vat Belderok de essentie van de methode samen.

De methode is bij de nieuwbouw in Nijmegen toegepast om onzekerheden qua prijsvorming te vermijden. Bovendien was het een goede mogelijkheid om budgetproblemen op te lossen die zich bij het maken van het DO voordeden.

Directiebegroting

Het werk is aanbesteed als onderhandse aanbesteding met voorafgaande selectie volgens de Europese regelgeving. Per discipline (B,W,E) zijn vijf aannemers geselecteerd. Die hebben de directiebegroting van de opdrachtgever gekregen. Zij zijn gevraagd een prijs te maken met bezuinigingsvoorstellen op basis van het definitief ontwerp met functionele kwaliteitsbeschrijvingenen en de directiebegroting. Daarvoor hebben zij overigens wel een adviesvergoeding gekregen.

Per discipline zijn de economisch meest gerede partijen betrokken bij de laatste fase van de bouwvoorbereiding. Vervolgens is alles vastgelegd in contracten. Medio april zijn de contracten getekend met: BAM Nelissen van Egteren BV, Regio Zuid (B), ULC Elektra BV (E) en VOF Axima Contracting/GTI Utiliteit Oost (W). De bouw loopt inmiddels. De vooropdracht is van begin dit jaar. Belderok geeft aan dat het gehele proces van aanbesteden en uitwerken van contractdocumenten ruim een jaar in beslag heeft genomen, inclusief de benodigde termijnen voor besluitvorming binnen de universiteit.

De gevolgde aanpak heeft volgens de senior consultant onder meer het voordeel dat je de regie in handen houdt. Uiteraard past het in de bestaande Nederlandse regelgeving (Uniform Aanbestedingsreglement UAR en Uniforme Administratieve Voorwaarden UAV) en bijgevolg in de Europese regelgeving op aanbestedingsgebied.

Marktprijs

Het niveau van de kostprijs is door architect en adviseurs op voorhand goed vast te leggen, maar uiteindelijk bepaalt de aannemer zelf wat de marktprijs moet zijn. Er is aanvankelijk wel enige weerstand geweest bij architecten en adviseurs om het kostenniveau naar buiten te brengen vanwege de vrees is dat er naartoe gerekend zou worden. Dat is volgens Belderok een miskenning van het eigen vermogen een goede kostencalculatie te kunnen maken.

Specifiek voor het project in Nijmegen is nog dat een formule is ontwikkeld om de door de aannemers aangeboden bezuinigingen qua kwaliteit te kunnen wegen. Noodzakelijk, want: “een bordkartonnen gevel lijkt prijstechnisch aantrekkelijk doch maakt op termijn niet gelukkig”. De kwaliteit is omschreven in functionele specificaties. Samen met de kostencalculatie is de aangeboden kwaliteit in een formule gegoten om aanbestedingen te kunnen vergelijken. Over die formule zegt Belderok niks meer dan dat die zorgvuldig is opgesteld. De werkwijze is aangekondigd bij de aanbesteding.

Geen verrassingen

Het opvangen van eventuele omissie in de contractdocumenten in de bouwfase is bij de gevolgde methode niet aan de orde, stelt Belderok. De uitvoerende bedrijven hebben een belangrijke inbreng gehad bij het opstellen van de contractdocumenten waarbij architect en adviseurs de kwaliteit hebben bewaakt.

In de overlegfase voorafgaande aan het ondertekenen van het contract is zo goed overlegd dat verrassingen niet voorkomen. Als een opdrachtgever niet principieel andere keuzen maakt en bijvoorbeeld niet ineens de capaciteit van zijn gebouw vergroot wil hebben, dan is de aanneemsom gelijk aan de eindafrekening. Dat is van groot belang voor de opdrachtgever.

Een en ander betekent wel dat er veel geregeld moet worden. Het contract valt daardoor wat dikker uit. Er moeten hele goed afspraken in staan over wie verantwoordelijk is bij tegenvallers. De dikte van het contract ziet Belderok niet als bezwaar. “Een contract maak je nu eenmaal voor het geval je ruzie krijgt. Het contract zelf moet helder zijn en geen onderwerp van discussie. Lastig oplosbare conflicten krijg je vaak met magere contracten.”

Creatieve inbreng

De bij het project in Nijmegen gevolgde aanpak is in vergelijkbare vorm ook gebruikt voor een project voor een ziekenhuis in Schiedam.

Bij beide projecten is volgens Belderok de waarde van de gevolgde aanpak duidelijk geworden. Er is een goed aanbestedingsresultaat behaald, terwijl bovendien de budgetproblemen zijn opgelost. Naar zijn zeggen zijn vooral de installateurs blij met deze werkwijze gezien de ruimte die ze hebben gekregen voor een eigen creatieve inbreng.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels