nieuws

Biënnale: blik op reizen wereldwijd

bouwbreed

rotterdam ­ Hoe Nederland in vijftig jaar tijd is veranderd, valt het best te beschrijven aan de hand van de ontwikkeling van de mobiliteit. De kleinschalige omgeving waar mensen wonen, werken en vertier zoeken, bestaat niet meer. Mensen zijn gaan reizen. De massamobilisatie heeft Nederland op zijn kop gezet. Het leven is een weg, luidt de boodschap in een autoreclame. De auto is een thuis.

Hoe om te gaan met deze realiteit is het thema van de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam. Tentoonstellingen, documentaires, lezingen en debat moeten licht brengen in de verkeersduisternis. De wereldtop van ontwerpers, bouwers en beleidsmakers vormt een belangrijke doelgroep, maar net zo goed het brede publiek, want de reizende burger is waar het om draait.

Wegen helpen mensen op hun bestemming te komen maar daar blijft het niet bij. De weg is zelf de bestemming geworden, zo wordt duidelijk onder de noemer Mobility, A Room with a View.

Vanaf de snelweg lijkt Nederland foeilelijk, stelt Biënnale­curator Francine Houben vast. De bij oude meesters geliefde kleinschalige landschappen met fraaie vergezichten bestaan nog, maar zijn aan het oog onttrokken door de snelwegarchitectuur met geluidswallen en bedrijfspanden op ‘zichtlocaties’. Aanleg van mobiliteitsroutes is het domein van beleidsmakers, ingenieurs en verkeerskundigen. De reizende mens komt niet aan zijn trekken.

Tegengeluid

In Rotterdam klinkt daarom de komende maanden een krachtig tegengeluid. De beleving van de weggebruiker staat er centraal. De samenkomst van ‘gewone mensen’, ontwerpers, wetenschappers, kunstenaars, studenten en beleidsmakers moeten leiden tot vernieuwde inzichten.

Mobiliteit groeit wereldwijd. Ideeën en oplossingen erover variëren. Leren van andere wereldsteden, kan de Randstad helpen. Leren hoe het kan, en ook hoe het niet moet.

De tentoonstelling World Avenue biedt een multimediale reis per echte auto door elf wereldsteden. Ideaal voor wie niet op vakantie wil, maar vooral ook leerzaam. Autostad bij uitstek Los Angeles blijkt gesmoord in haar eigen succes. De snelwegen zijn getransformeerd van routes met uitzicht tot een introverte wereld met een blik enkel op beton. Dat openbaar vervoer een succes kan zijn, bewijst de tegenpool van Los Angeles, Tokyo. Daar heeft de auto het al definitief afgelegd tegen het spoor en reist vrijwel iedereen per trein en metro.

De activiteiten van de biënnale zijn geconcentreerd in de komende twee maanden. Het paradepaardje ­ de tentoonstelling in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) ­ loopt daarna nog twee maanden door. Las Palmas op de Wilhelminapier is omgetoverd tot laboratorium voor nieuwe ideeën.

Automodellen

Populaire automodellen uit vijf decennia autogeschiedenis symboliseren ’s lands ontwikkeling sinds de jaren vijftig. Ze staan opvallend onder de arcade van het NAi, beroemd door het kleurige lichtkunstwerk in de avonduren. De jaren­vijftigmodellen waren een exclusief artikel voor de enkeling, schets Auto­Arcademan Paul Meurs. In de jaren zestig kwam de massamobilisatie op gang, maar was de auto nog niet echt noodzakelijk. Het gebruik concentreerde zich in het weekeinde, voor plezierritjes. In de jaren zeventig was de auto al hard nodig door de grootschalige nieuwbouwlocaties zonder goed openbaar vervoer.

Terwijl in die tijd de auto voor iedereen in het verschiet raakte, werden de schadelijke neveneffecten steeds zichtbaarder. De auto kwam onder vuur, memoreert Meurs. Met een ruimtelijke planning gebaseerd op autobezit, werd in de jaren tachtig de autoafhankelijkheid echter verder vergroot.

De komende twee weken is er een groot aantal lezingen, debatten en symposia. Het grote Biënnale­debat is op 16 juni onder leiding van Marcel van Dam. Vrijdag snellen de ‘fileangels’ per motor naar de ring van Rotterdam om automobilisten te voorzien van hulpmiddelen om de filetijd nuttig te besteden. Het volledige programma is te vinden op www.biennalerotterdam.nl.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels