nieuws

Allen voor het hele bouwwerk

bouwbreed

Allen voor het hele bouwwerk

In een essay over veiligheid, gezondheid en aansprakelijkheid van het bouwen voor het ministerie van VROM schreven we in 1999: “We vinden het gewoon dat bouwwerken geen onveilige gevoelens oproepen…we vertrouwen erop dat we ons veilig erin kunnen bewegen en dat onze gezondheid niet negatief wordt beïnvloed.”

Heeft de bouw toch te maken met een milleniumbug? Sinds we dit schreven kregen Volendam, de schouwburg van Hoorn, Biezenlanden in Dordrecht, de Czaar Peterstraat in Amsterdam en nu weer Patio Sevilla in Maastricht een nare bijklank. We kunnen ons steeds minder koesteren in deze gevoelens van veiligheid. De oorzaken verschillen en ook de gevolgen, maar het aansprakelijkheidsvraagstuk wordt pregnanter. De schuldvraag voor de vallende balkons in Maastricht is nog open: ontwerp of uitvoering? Of ligt het complexer?

Schijnveiligheid

Verminderend toezicht, laat reageren op klachten, verdwijnend ambacht, ingewikkelde constructies, complexe verbindingen, de schijnveiligheid van computerberekeningen, ondoordacht innovatief bouwen: het vergroot risico’s. Als tegenwicht zou het passen de aansprakelijkheid te verzwaren. Begin jaren negentig hielden in Brussel een aantal werkgroepen zich bezig met de harmonisatie van oplevering, aansprakelijkheid, garanties en verzekeringen. Daar kwam weinig van terecht, omdat de rechtssystemen en gebruiken teveel onderling verschillen. Zo konden heel wat buitenlandse vertegenwoordigers zich weinig voorstellen bij de beperkte aansprakelijkheid van de Nederlandse architecten en ingenieurs volgens SR en RVOI: vijf jaar en tot de hoogte van het honorarium. En voor zover hun BV het trekken kan. In NOVA weet voorzitter Kees van der Hoeven van de BNA ook even niet precies hoe het zit. Dat houdt hij liever onder de pet.

Verdedigbaar

Belgische architecten aan de andere kant van de Maas zijn hun leven lang persoonlijk aansprakelijk. Een ontwerpfout die mensenlevens kost zou hen het werken onmogelijk maken. Er is in de ons omringende landen een levendige markt in aansprakelijkheidsverzekeringen en projectverzekeringen. Grote opdrachtgevers in Nederland voeren sinds kort de aansprakelijkheidseisen voor hun ontwerpers op. Als gevolg daarvan zullen de ontwerpers zich zwaarder moeten verzekeren tegen hun beroepsaansprakelijkheidrisico’s. Het is verdedigbaar dat de klant daarvoor betaalt.

Verdeeld

Bij een herkenbaar bouwdeel als een balkon schijnt ons leven afhankelijk van de perfecte samenwerking tussen bouwer, de architect, de constructeur, de prefabfabrikant en de leverancier van de Isokorf. Dat doet eerder denken aan de tegels van een ruimteschild dan aan een doodgewoon balkon. De ontwikkelaar moet zorgen voor deze samenwerking, als eindverantwoordelijke voor zijn kopers. Of zorgen voor een simpeler constructie met minder risico. In de pers is niet direct duidelijk wie de ontwikkelaar was van het project: de ontwikkelaar of de bouwer: we zien de bouwer actief in de schadebeperking en van de ontwikkelaar horen we niet. Vooralsnog lijken de rollen in het Maastrichtse drama vooral verdeeld te zijn geweest. De bouw kan nog wat leren van de drie musketiers: een voor allen, allen voor een. En dan liever voor en tijdens de bouw dan daarna.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels