nieuws

De rol van het spoor in waterrijk Nederland

bouwbreed

rotterdam ­ “Er gaat geen cent uit de algemene middelen naar de exploitatie van de Betuwelijn.” Dat is voor directeur C.J. de Vries van de koninklijke schippersvereniging Schuttevaer een uitgemaakte zaak. “Wij accepteren geen concurrentievervalsing. Komt die er wel, dan gaan we daar met alle middelen tegenin, tot het Europese Hof aan toe.” ‘Wij accepteren geen concurrentievervalsing’ Betuwelijn en Rijnvaart vissen deels in dezelfde vijver, maar de eerste mag de laatste niet bedreigen. “De binnenvaart is milieuvriendelijk, veilig, niemand heeft er last van en de capaciteit is vrijwel onbeperkt.” Directeur De Vries van de schippersvereniging Schuttevaer weet daarom zeker: vervoer over water is nog veel meer de juist weg dan de politici in Den Haag beseffen. Vervoersdeskundige professor Van der Heijden ziet ook in het spoorgoederenvervoer een blijver, maar wel met een beperkte rol; een groot marktaandeel zit er in het waterrijke Nederland zeker niet in.

Het is de grote frustratie bij de schippers. Zij leveren een superieure vervoersprestatie, maar zijn niet ‘hot’ in de politiek. Prestigieuze grote projecten krijgen miljarden en hun bescheiden verlangens worden niet gehonoreerd, luidt de klacht.

De Tweede Kamer wil het bedrijfsleven laten opdraaien voor de exploitatielast, maar dat wordt een lastige klus. Om inkomsten uit de Betuwelijn te genereren, moet zoveel mogelijk vervoer naar het nieuwe spoor worden gelokt. Het zogeheten flankerend beleid dat hiervoor nodig is, mag in elk geval niet ten koste gaan van de binnenvaart, heeft het parlement al gezegd. Spoorbedrijf en binnenvaart vissen voor hun klandizie in dezelfde vijver. “De Rijncorridor bereikt het grootste deel van het Rotterdamse achterland. Zo’n tweederde van het transport op deze route gaat per schip”, onderstreept De Vries.

Ambities

Hij roept de overheid op in plaats van krenterig te doen juist veel meer in te zetten op de milieukampioen in het goederenvervoer. “Grensoverschrijdend zijn we nu al heel sterk. Maar we zien ook ruimte voor een groter binnenlands aandeel.”

De ambities zijn pittig. De Vries denkt te kunnen concurreren met het wegvervoer, zelfs bij ‘just in time’­levering. Voor supermarkten bijvoorbeeld is een rondvaarsysteem in ontwikkeling met het winkelassortiment aan boord. “Er moet voldoende vraag blijken om dertig schepen in te zetten. Dan is er altijd een schip in de buurt. Is een artikel uitverkocht, dan kan de voorraad binnen twee uur weer op peil zijn”, garandeert hij. Het gaat wel alleen om houdbare producten; “maar dat is zo’n 80 procent van het totaal”.

De Vries mist node een visie bij de overheid over de rol van de binnenvaart. “Die stelt zich tegenover de ontwikkelingen slechts reactief op. De initiatieven komen allemaal uit de markt.”

Technische verbeteringen kunnen het energiezuinige vervoer over water een nog grotere milieuvoorsprong geven, weet hij. Zo loopt de sector net als het spoor momenteel achter met de ontwikkeling van schone dieseltechniek. Ook zijn er studies gaande naar andere voorstuwingsmethoden dan de gebruikelijke schroef, met een substantieel hoger voortstuwingsrendement. “Geld is bij ons maatschappelijk gezien het best besteed. Voor een bescheiden bedrag kan veel vervoerscapaciteit worden gerealiseerd bij een geringe milieuschade.” Relatief kleine bedragen, misschien dat bestuurders er daarom juist weinig aandacht voor hebben? “Het overleg over investeringen gaat in elk geval heel moeizaam. De beknibbeling op het onderhoud aan vaarwegen leidt tot een achterstand die over een paar jaar flink zal zijn opgelopen.”

Op de wensenlijst van de schippersvereniging staan tientallen onderhouds­ en verbeteringswerken. Een topvijf daarbinnen heeft de eerste prioriteit. Bijvoorbeeld een tweede sluishoofd bij Zwartsluis om langdurige stremmingen bij hoogwater te voorkomen. Kosten: 20 miljoen euro. “Het is voor ons onverteerbaar dat de minister zegt dat zelfs hiervoor nu geen geld is.” Hoog genoteerd staat het op diepte houden van de Maas, waar volbeladen schepen op sommige plaatsen dreigen vast te lopen. Belangrijke wensen zijn verder capaciteitsverruiming van een aantal kanalen, inclusief verhoging van diverse bruggen om meer containers op een schip te kunnen plaatsen.

Route

Ook Europees wordt er aan de weg getimmerd. Samen met zusterorganisaties in het buitenland ijvert Schuttevaer voor meer en betere internationale vaarroutes. Doel is een officiële plek in het Trans European Network (TEN) dat in 2004 gereed moet zijn.

Toevoeging van ontbrekende schakels in het buitenland kan leiden tot nieuwe routes over grote afstanden. Kansen worden gezien voor een verbinding tussen de Schelde en Seine, de kanalen in Midden­Frankrijk, een Elbe­Donauverbinding en een route van het Poolse industriegebied rond Krakòw via Wenen naar Venetië. Dat kost wat. Maar per saldo valt het wel mee, meent hij: “Komt er de komende vijftig jaar evenveel budget als de afgelopen vijftig jaar voor het spoor, dan zouden we in acht jaar klaar zijn en nog geld overhouden. Bij een veel groter resultaat op vervoersgebied.”

‘Geld is bij ons het best besteed’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels