nieuws

Dalende kosten, maar hogere leges in stagnerende bouw

bouwbreed

Op basis van gegevens, verstrekt door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bracht Cobouw 16 januari 2003 het bericht dat de tarieven van de gemeentelijke bouwleges dit jaar met 10,2 procent stijgen, terwijl dat vorig jaar nog tot 4,7 procent beperkt bleef. Dat vindt Arie de Klerk vreemd; de bouwproductie vertoont duidelijk tekenen van stagnatie en dus is er voor de toetsers eerder minder dan meer werk aan de winkel.

VNG­Magazine van 24 januari 2003 geeft een verklaring: ‘De opbrengst uit bouwleges stijgt mede doordat gemeenten waarschijnlijk meer bouwvergunningen zullen afgeven’. Een verklaring om nog eens over de tong te laten rollen: de leges stijgen, omdat er (waarschijnlijk) meer bouwvergunningen zullen worden afgegeven. Ik laat die inschatting graag voor rekening van de VNG­redacteur, maar ik mis de logica. De afgifte van meer bouwvergunningen immers levert in principe meer legesinkomsten op. Dat leidt terug naar de vraag of er wel ­ waarschijnlijk ­ zoveel meer bouwvergunningen worden afgeven, zoals VNG­magazine stelt. Ik geloof er niets van. Enerzijds een tanende bouwproductie en daar bovenop nog eens de inwerking getreden woningwet, met meer vergunningsvrij bouwen dat in het kader van de MDW, in aanzet het aantal bouwvergunning met 25 procent moest doen dalen.

Proza

De Twentsche Courant Tubantia, 28 januari 2003, laat de wethouder Fysieke zaken van Enschede aan het woord. Aan de ene kant is die content met minder regels, maar aan de andere kant, zo merkt hij op, legt het wel weer een druk op het ambtelijk apparaat. En dan volgt er weer zo’n onvergetelijk stukje bureaucratische proza: “Want het punt is dat er nu wel veel meer gebouwd zal worden. En dus dient er door de medewerkers van de dienst Stedelijke Ontwikkeling en Beheer uiteindelijk vaker te worden gecontroleerd. Want niet iedereen kent z’n verantwoordelijkheid. “Die handhaving kost veel extra mankracht, want we hebben uitgerekend, dat als iemand in overtreding is, het gemiddeld veertig uur kost om alle procedures af te ronden.” En, voegt hij daar spijtig aan toe, dan mis je als gemeente ook nog eens inkomsten. Met andere woorden: mensen zullen meer gaan bouwen, omdat er minder regels zijn. En al dat bouwen moet dan weer tegengegaan worden, want je snapt dat het zonder regels fout gaat. En dat kost veertig uur per geval. En dan nog levert het ook nog eens niets op. En dus moeten de bouwleges omhoog. Anderen laten betalen voor veertig uur ambtelijke inspanning om eventueel iets tegen te gaan houden. Heerlijk, zo’n stukje bestuurlijke logica.

Verdenking

Misschien is het goed om nog eens stil te staan bij het waarom van (bouw)leges. Op het moment dat je als overheid verordonneert dat een vergunning vereist is, betekent dat je: regels moet opstellen en een aanvraag daaraan moet toetsen. De kosten die daarmee gemoeid zijn mag je volgens de gemeentewet bij de aanvrager in de vorm van leges in rekening brengen. Niet meer en niet minder. Als je minder rekent kost dat de gemeente geld, en bij meer roep je gemakkelijk de verdenking over je af dat je met het stellen van (absurd) hoge leges je pure winst wilt maken met zelfbedachte regelgeving. En dan hebben we het nog niet over handhaving in algemene zin. In 2000 liet toenmalig VROM staatssecretaris Remkes in het blad Handhaving optekenen: “De verhouding tussen de betaalde leges en de geleverde diensten is vaak zoek. Als de handhaving niet verbetert dan vraag ik me af of we het huidige stelsel van leges wel in stand moeten houden.” Sindsdien onderzoeken de ministeries van Binnenlandse Zaken en Financiën de tarieven die gemeenten voor hun diensten in rekening brengen.

Inmiddels is Remkes afgezwaaid als staatssecretaris van VROM, voor zijn ministerschap van Binnenlandse Zaken is het aftellen begonnen, en onderwijl is er niets gebeurd op het punt van de bouwleges. Maar dan rekent u buiten de wethouder Fysieke Zaken van Enschede. Die laat alle aanvragers meer betalen, omdat hij meer moet handhaven, omdat er minder regels zijn.

Arie de Klerk Publicist over bouwen en wonen Niet iedereen kent zijn verantwoordelijkheid

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels