nieuws

Aanleg grachtenstad is woekeren met ruimte

bouwbreed

amersfoort ­ Amersfoort krijgt een Hollands Venetië. In de uitbreidingswijk Vathorst legt bouwcombinatie Dura Vermeer­Heijmans momenteel de basis voor de moderne grachtenstad De Laak. De aanleg is woekeren met de openbare buitenruimte.

Vorig jaar zijn de eerste bewoners in Vathorst neergestreken. De Amersfoortse nieuwbouwwijk ligt ten noorden van de A1, vlakbij knooppunt Hoevelaken. De komende tien jaar moeten op deze 500 hectare grote locatie maar liefst elfduizend woningen verrijzen. Een vijfde deel van het agrarische land is ingeruimd voor een niet alledaags woonplan: grachtenstad De Laak, waar ruim vierduizend woningen komen. Eind vorig jaar werd na een inventariserend kopersonderzoek groen licht gegeven voor de eerste fase, de bouw van duizend huizen.

De grachtenstad naar het stedenbouwkundig ontwerp van Adriaan Geuze (Bureau West 8) dankt zijn naam aan het gelijknamige riviertje dat er stroomt. “De Laak wordt op termijn verbreed tot zo’n dertig meter en krijgt uiteindelijk een verbinding met het Randmeer. Daarmee komt Amersfoort weer aan het water te liggen” verklaart ir. Margo Meijer, projectmanager van het Ontwikkelingsbedrijf Vathorst, een publiek­private samenwerking (pps) tussen de gemeente Amersfoort en zes projectontwikkelaars.

Geluidswal

Bouwcombinatie Dura Vermeer­Heijmans is dit jaar begonnen met het bouwrijp maken van het terrein. De bouwers leggen op grond van het masterplan de ondergrondse infrastructuur aan volgens de zogenoemde Project­Prijs­Garantie­methode. Dit is een vorm van pps waarbij de marktpartijen zich tegenover de opdrachtgever verplichten de basis volgens een vooraf bepaald budget uit te voeren. Welk bedrag daarmee gemoeid is, wil Meijer niet kwijt.

In deze eerste bouwfase gaat het om de aanleg van een 3000 meter lange kademuur. De twintig meter brede grachten krijgen een diepte van circa 3 meter. Het af te voeren zand krijgt zo veel mogelijk elders in Vathorst een bestemming. “We streven naar een gesloten grondbalans. Het bouwmateriaal wordt onder andere gebruikt voor een geluidswal langs de A1, Amersfoort­Amsterdam”, licht ir. J.W. Jansen Venneboer toe. Hij is rayondirecteur Midden­Nederland van Dura Vermeer Infrastructuur.

Het streven is om alle voorbereidende werkzaamheden ­ de aanleg van kademuren, 6000 strekkende meter riolering en alle bijbehorende nutsvoorzieningen ­ zo veel mogelijk af te ronden voordat de bouw van de woningen begint.

Materiaalkeuze

De Laak kenmerkt zich door een hoogwaardig uitvoeringsniveau. Gekozen is voor een bestrating van betonnen klinkers en gemetselde kades. Daarnaast krijgen de in totaal twaalf bruggen die de verschillende ‘eilanden’ met elkaar verbinden speciaal vormgegeven leuningen. Een diversiteit aan woningtypes, à la de oude grachtensteden, zal ook in De Laak te vinden zijn, evenals entrees die 20 tot 60 centimeter boven maaiveld liggen.

Parkeren gebeurt zo veel mogelijk op eigen terrein, dus veelal ondergronds of verdiept. Alleen bezoekers kunnen hun auto kwijt in het openbare gebied. Meijer omschrijft De Laak als “een eigentijdse grachtenstad met Hollandse nuchterheid.” De gekozen aanpak maakt het mogelijk om binnen het gestelde budget optimale kwaliteit na te streven. Jansen Venneboer: “Met onze expertise over materialisering en uitvoering kunnen we al in een vroeg stadium invloed uitoefenen op te maken (materiaal)keuzes. Dat kan gaan over putdeksels tot de bereikbaarheid van de bouwkavels. Uit prijstechnisch oogpunt is op de kades bijvoorbeeld, afgezien van granieten afdekbanden, gekozen voor een goedkopere betonsoort met eenzelfde uitstraling.”

Volgens N.W. de Jong, bedrijfsleider van Heijmans, begint het echte werk pas dit voorjaar. “Dan gaan hier acht projectontwikkelaars aan de slag. Aan ons de taak om al die verschillende bouwprocessen in goede banen te leiden. We zullen een strakke werkplanning moeten maken en zorgen dat alle partijen zich daaraan houden. Logistiek gezien een hele operatie.”

Krappe ruimte

Het bouwen van een grachtenstad betekent woekeren met de ruimte. “Door het water is de werkruimte beperkt. De grachtenpanden hebben geen voortuinen. De afstand van voorgevel tot het water bedraagt slechts 10 meter. Zowel toeleveranciers als bouwers dienen dus zo min mogelijk beslag te leggen op de openbare ruimte. Wij moeten erop toezien dat de kades door de aanvoer van allerlei materialen en benodigd materieel niet worden overbelast en dat het veiligheids­ en gezondheidsplan nauwkeurig wordt nageleefd.”

De situatie vereist ook veel zorgvuldigheid bij de uitvoering. De Jong: “Fouten zijn niet zo makkelijk te herstellen. Het straatprofiel en de bruggen liggen vast. Verplaatsen van parkeervakken van de ene naar de andere kant kan dus niet zomaar. Al in een heel vroeg stadium moet duidelijk zijn hoe, wat en op welke wijze wordt gebouwd.”

Een noviteit bij De Laak is dat de ontwerpers al hebben geanticipeerd op een mogelijke uitbreiding. Elk huis in prijsklasse variërend van sociale koopsom tot 400.000 euro ­ wordt geleverd met een tekening voor een extra verdieping, een uitbreidingsoptie die in het bestemmingsplan past.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels