nieuws

Slimme stofzuiger bestrijdt vervuiling Baggeraar verwijdert alleen verontreiniging van brand en laat de rest ongemoeid

bouwbreed

enschede – Met een stofzuiger reinigen Dosco Baggerwerken en Gebr. Piel in opdracht van Vredestein op de centimeter nauwkeurig 5 hectare zwaar vervuild slib van de bodem van het Twentekanaal. De vervuiling ontstond na de brand bij de bandenfabriek in augustus.

Met het blussen van de brand bij de bandenfabriek Vredestein, zijn met de grote hoeveelheden bluswater zwaar verontreinigende stoffen als benzothiazole en zware metalen zoals zink in het zogenoemde derde pand van het Twentekanaal terechtgekomen, het deel van het Twentekanaal tussen Hengelo en Enschede. Het Twentekanaal is verdeeld in drie vakken ofwel panden. Vredestein grenst aan het derde pand.

Direct na de brand sloot Rijkswaterstaat het kanaal af om te voorkomen dat het verontreinigde bluswater het benedenstroomse gebied van het kanaal zou bereiken. De vrachtschepen die in de buurt van het terrein van Vredestein lagen, zijn weggesleept omdat Rijkswaterstaat wilde voorkomen dat door schroefbewegingen de sliblaag te veel zou worden geroerd.

Vredestein gaf direct na de brand Advies- en ingenieursbureau Tauw opdracht de verontreiniging te onderzoeken, in kaart te brengen en een bestek te schrijven voor de reiniging van de bodem. Na een onderhandse aanbesteding kregen Dosco Baggerwerken uit Hoorn en Gebr. Piel uit Tweede Exloërmond de opdracht het werk uit te voeren.

Volgens T.J. Konijn, directeur van Dosco, werd de vergunning niet alleen vanwege de laagste inschrijving verleend, maar ook vanwege het Plan van Aanpak. “We konden ten eerste aantonen in staat te zijn alleen de vervuiling als gevolg van de brand weg te halen en ten tweede zijn we als gespecialiseerde baggeraar gewend mee te denken over de juiste aanpak.”

De bodem van het Twentekanaal is bedekt met een laag slib. De vervuiling als gevolg van de brand is hierin voor een groot deel bezonken. Van de 4 hectare door bluswater vervuilde bodem was bij 1 hectare de bodem tot 10 centimeter vervuild en bij de resterende 3 hectare 3 centimeter.

Konijn: “De moeilijkheid bij dit werk is het weghalen van de door de brand veroorzaakte vervuiling, terwijl eventuele historische vervuiling ongeroerd moet blijven, omdat die niets heeft te maken heeft met de brand.” Een complete sanering is dus niet aan de orde.

Het eerste werk voor Dosco bestond uit het verwijderen van een zandbult direct aan de oever bij Vredestein. Deze bult van ongeveer 350 kubieke meter bestond voor een deel uit zand dat door het bluswater het kanaal is ingespoeld. Om verspreiding van de vervuiling tegen te gaan plaatste Dosco een dubbel bellenscherm rond de bult. Ook voor het fixeren van de vervuiling in het derde pand plaatste Dosco dubbele bellenschermen met een hart-op-hart afstand van 1 meter voorzien van extra lucht pomp als back-up.

Een bellenscherm bestaat uit een kunststof leiding die van oever naar oever op de bodem ligt en is voorzien van gaatjes op elke 50 centimeter, althans in dit geval. Door lucht in de slangen te blazen ontstaat een verticaal bellenscherm dwars op het kanaal. Projectmanager ing. E.C. Olgers: “Het zand is met een milieugrijper weggehaald omdat dat te zwaar is om met een zuiger weg te halen. Het zand is vervolgens in een beunschip afgevoerd naar het IJsseloog.”

Om snel een analyse te kunnen maken van de mate van vervuiling is gezocht naar zinkvervuiling. Olgers: “Dat onderzoek is snel te doen en blijkt een goed beeld te geven van de verspreiding van het geheel aan vervuiling.” Het te reinigen gebied is ingedeeld in vakken van 5 bij 2 meter. Met geavanceerde plaats- en hoogtebepalingsapparatuur, DGPS, �weet� de milieugrijper of stofzuiger exact hoeveel zand of slib is weggehaald.

De stofzuiger is volgens Olgers door beide baggeraars ontworpen en een unicum in de baggerwereld. “We halen echt alleen het toplaagje weg, zonder de slib eronder te roeren. Want alleen al het �aanraken� van de sliblaag heeft het opwervelen van vervuiling tot gevolg.”

Vervolgens gaat het slib, dat voor 98 procent uit water bestaat, naar een beunbak om te bezinken. Dosco heeft vier beunbakken met een totale capaciteit van 4800 kubieke meter ingezet. In totaal verwacht Olgers dat 3300 kubieke meter slib naar het IJsseloog te brengen.

De baggeraar probeert zo min mogelijk gebruik te maken van de sluis omdat Rijkswaterstaat een zogenaamd �slim schutten� heeft ingesteld waarbij elke schut veertig uur in beslag neemt. Hierbij maakt de sluis bij het schutten gebruik van schoon water uit het benedenstroomse gedeelte dat de sluiswachters voor de gelegenheid in de sluis pompen. Tijdens het schutten zakt het schone water weer terug in het tweede pand.

Met het afsluiten van de sluis kan geen vervuild water meer ontsnappen. Rijkswaterstaat filtert het nieuw aangevoerde water uit het bovenstroomse gedeelte met zand- en kool stoffilters. Na filtering pompt Rijkswaterstaat het water voorbij de sluis van Hengelo, in het tweede pand van het kanaal.

De baggerbedrijven zetten hun mensen zestien uur per dag in om het werk voor Kerstmis te klaren. Zo nodig gaan ze over tot een 24-uurs regiem.

Projectgegevens

Opdrachtgever: Vredestein

Toezichthouder: Rijkswaterstaat

Directievoerder: Advies- en ingenieursbureau Tauw

Baggeraars: Dosco Baggerwerken, Hoorn en Gebr. Piel, Tweede Exloërmond

Reageer op dit artikel