nieuws

Geïntegreerd systeem voorkomt straatopbrekingen

bouwbreed Premium

rotterdam – Alle ondergrondse kabels en leidingen in de Rotterdamse Lloydstraat worden ondergebracht in een geïntegreerd systeem. Straatopbrekingen als gevolg van invoer van of herstelwerkzaamheden aan kabels of leidingen behoren daarmee tot het verleden.

Het door het Ingenieursbureau van Gemeentewerken Rotterdam bedachte systeem utility ducts is een innovatieve variant op een kabel- en leidingentunnel. Het systeem bestaat uit betonnen inspectieputten met daartussen gestapelde kunststof mantelbuizen waardoor alle kabels en leidingen voor de toevoer van warmte, stroom, water en telecomvoorzieningen lopen. Ook het afvalwater wordt ermee afgevoerd.

Op deze wijze wordt in Rotterdam circa 8000 strekkende meter mantelbuis aangelegd: een hoofdtracé van 475 meter in de Lloydstraat en op de Lloydpier (alle nutsvoorzieningen) en een tracé van 170 meter (water, telecom en riool), mede om een ring te maken voor water en telefoon. “Het zijn in feite minitunnels met daartussen kunststof buizen”, aldus projectleider ir. L. Geerling van het gemeentelijk Ingenieursbureau.

Werkzaamheden aan de ondergrondse infrastructuur kunnen worden uitgevoerd vanuit de 4,5 meter lange en 2,5 meter brede putten, die op zo�n 60 meter van elkaar staan. Elke put telt negentien doorvoeringen: zestien, verdeeld over vier rijen, zijn voor elektra en variëren in diameter van 120 tot 160 millimeter. De overige (400 tot 500 millimeter rond) zijn voor het riool en de stadsverwarming. De stalen doorvoeringen in de 25 centimeter dikke betonnen wand zijn gelast op een PE-plaat die in het beton is ingestort. Een aansluiting voor een ondergronds afvalsysteem bleek financieel niet haalbaar.

Bij deze pilot worden dertien betonnen putten ingegraven, van waaruit tevens de aansluitingen naar de gebouwen plaatsvinden. Na het slaan van een damwand voor de 3 meter diepe invoerputten wordt een 4 meter brede sleuf gegraven voor het aanbrengen van de kunststof mantelbuizen, waarbij om de 3 meter afstandhouders zijn aangebracht. Hoofd-directievoerder L. van Bloois van het Ingenieursbureau: “We hebben het geluk dat het grondwater erg laag staat en het nauwelijks heeft geregend, waardoor sleufstempeling niet nodig is. Het leggen van de mantelbuizen kan daardoor in open ontgraving plaatsvinden.”

Voor de stadsverwarming en het riool worden glasvezelversterkte (GVK) mantelbuizen toegepast, de mantelbuizen voor elektra-kabels, telecommunicatie, gas- en waterleidingen zijn van hard kunststof (HDPE).

De buizen worden laagsgewijs aangebracht, waarna de grond wordt verdicht en ingewaterd. Daarvoor wordt nog voor de eerste buizenlaag een drainageslang in de grond aangebracht. Van Bloois: “Het verdichten is een precies werkje. Tussen de elektrabuizen zit maar zo�n 10 centimeter.”

Verrassingen

De eerste inspectieput is eind augustus geplaatst door A. Hak Infranet BV-regio Rijnmond uit Zwijndrecht. Hoofduitvoerder A.J. Jochems: “Bij het opschonen van het terrein kwamen we een hoop verrassingen tegen zoals vier gietijzeren koelwaterleidingen op 2,5 meter diepte. De planning is dat we met kerst 350 meter zijn opgeschoten. Gemiddeld vorderen we zo�n 5 meter per dag. Dat is inclusief alle mogelijke verrassingen in de grond.”

Het Lloydkwartier, een voormalig havengebied aan de rand van het centrum van Rotterdam, moet zich ontwikkelen tot een dynamisch woon-werkgebied. De locatie is een broedplaats van ict- en audiovisuele bedrijvigheid. Het is dan ook niet zozeer het technische aspect, als wel de afstemming met de omgeving wat bij dit werk speelt, aldus Van Bloois. “We voeren de werkzaamheden uit op 1,5 tot 4 meter afstand van de gevels. De trillingen zorgden voor veel overlast. Daarom zijn de werktijden aangepast en wordt het heien in de nabijheid van de bedrijven tot de ochtenduren beperkt.”

Bij het pilotproject, dat in 2002 een IPSV-subsidie ontving, zijn de nutsbedrijven vanaf het begin betrokken. Bij de start zijn intentieovereenkomsten getekend, momenteel worden beheerscontracten afgesloten. Geerling: “De tijd was rijp voor deze pilot. We wilden het een keer proberen en de nutsbedrijven zagen ook in dat zij op deze locatie onder gunstige voorwaarden konden deelnemen. Daarbij is dit een ideale locatie omdat de situatie hier niet al te complex is.”

De aanleg van het systeem utility ducts wordt gefinancierd door de gemeente Rotterdam, die tevens het onderhoud voor haar rekening neemt. “Daardoor zijn de nutsbedrijven niet duurder uit.” Jaarlijks vergunt de gemeente Rotterdam circa duizend ingravingen, omgerekend zo�n 350 kilometer.

Het systeem leent zich volgens de projectleider met name voor dicht bebouwd, stedelijk gebied, maar, benadrukt zij, “per situatie moet worden bekeken wat de beste optie is. We zijn net begonnen met een onderzoek welk systeem (utility ducts, tunnel, kabelgoot, volle grond) de beste optie is voor het Rotterdamse Centraal Stationgebied.”

De totale projectkosten voor aanleg, engineering en contractvorming belopen 1,4 miljoen euro. Diverse marktpartijen toonden zich op een onlangs door VROM met het Ingenieursbureau georganiseerde presentatie nog enigszins sceptisch over de economische haalbaarheid van het systeem. Geerling: “Wat wij met een rekenmodel hebben becijferd is dat dit geïntegreerde systeem na 30 jaar ongeveer even duur is als aanleg in de volle grond. Dat is exclusief een beheerbijdrage van de nutseigenaren. Als kan worden aangetoond dat kabeleigenaren hiermee inderdaad veel kosten besparen op onderhoud, dan zou die conclusie nog wel eens eerder getrokken kunnen worden.”

Reageer op dit artikel