nieuws

Angst voor de compacte stad

bouwbreed

Het is tijd dat we keuzes maken. Of we bouwen in Nederland wijken met een dorps karakter, of stads. Maar niet zoals nu steeds iets ertussenin, meent Henk Boldewijn. Zo komen we eindelijk tegemoet aan de woonwensen van de Nederlanders.

Het vierjaarlijks landelijke onderzoek naar de woonwensen van Nederlanders is dit najaar afgerond. Net als de vorige keer blijkt dat de Nederlanders een sterke voorkeur hebben voor twee woonmilieus: �suburbaan� wonen in een dorpse sfeer, of wonen in de binnenstad.

Woningdichtheid

De meeste woonwijken in Nederlandse steden en dorpen zijn noch het één, noch het ander. Vooral de wederopbouwwijken, gebouwd na de tweede wereldoorlog, zijn vlees noch vis. De woningdichtheid is te hoog om van een dorpse sfeer te kunnen spreken, terwijl de voorzieningen ontbreken die horen bij een stedelijk woonmilieu. Waar kiezen we nu voor bij de vernieuwing van deze wijken?

Bouwen we zo min mogelijk woningen terug, zodat je echt van ruim en landelijk wonen kunt spreken? Of voeren we het aantal woningen op en voegen we functies toe, zodat een woonmilieu ontstaat dat met de binnenstad kan concurreren?

Niet alleen in de wederopbouwwijken maar ook in de nieuwbouwwijken wordt deze keuze niet gemaakt. Het ruimtelijk ontwerp is gebaseerd op planologische uitgangspunten en niet op de wensen van toekomstige bewoners.

Neem bijvoorbeeld de nieuw te ontwikkelen wijk Meerstad, ten oosten van de stad Groningen. In een natuurgebied met een nieuw meer van 600 hectare, worden �wooneilanden� ontwikkeld. Een plan met in totaal zo�n 10.000 woningen. Hier gaat men uit van veel verschillende woonmilieus. Dit wordt bereikt door te variëren in woningdichtheden per buurt. Heel goed, dat is een uitstekend middel om woningen vorm te geven voor verschillende types huishoudens. Zo worden woningen in de nieuw aan te leggen natuurgebieden in een dichtheid van 6 tot 10 woningen per hectare gebouwd.

In het centrumgebied gaat men uit van 45 woningen per hectare.

De keuze voor verdichting is hier, net als in herstructureringswijken, het moeilijkst. Verdichten tot echte binnenstedelijke woonmilieus betekent de lucht en de grond in. Dit kan alleen als er gecombineerd wordt met commerciële en sociaal-culturele functies. De risico�s kunnen nooit door één partij genomen worden en daar beginnen de problemen. De dichtheid gaat naar beneden en voorzieningen worden gepland in een speciale zone, die daarna nog jaren braak blijft liggen. Delen van de wijk met ruime kavels worden verdicht om het aantal geplande woningen te halen.

Kortom, angst voor de compacte stad leidt tot halfslachtige oplossingen en eenheidsworst.

Creativiteit

Is Meerstad ditzelfde lot beschoren? Ik ben bang van wel. Nu al worden inhoudelijke discussies gekoppeld aan de grondexploitatie en de daarmee verbonden financiële risico�s.

Er zal veel creativiteit nodig zijn om duidelijk te maken dat het spel van verdichten en verdunnen de sleutel is tot variatie en flexibiliteit. Ik stel voor om te beginnen met een verdubbeling van de nu geplande hoogste dichtheid en een halvering van de laagste dichtheden in het huidige plan.

Henk Boldewijn is algemeen directeur KAW architecten en adviseurs in Groningen.

Vooral wederopbouwwijken zijn vlees noch vis

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels