nieuws

Aanbesteden op basis van Design, Build & Operate Geheel of gedeeltelijk overdekt, de bouwer mag het zeggen BD&O trekt meer consortia dan verwacht

bouwbreed Premium

hoorn – Om bij de bouw en exploitatie van de nieuwe kunstijsbaan Blauwe Berg in Hoorn op zeker te spelen, verkoos de gemeente om gebruik te maken van een aanbesteding op basis van Design, Build & Operate. De bouwer mag het werk alleen realiseren wanneer hij ook bereid is gedurende twintig jaar het complex te exploiteren. Een vorm van aanbesteden die ruimte geeft aan voortschrijdend inzicht, vindt het begeleidende bouwadviesbureau BBN.

De aanbestedingsvorm waarvan de gemeente Hoorn gebruik maakt om een nieuwe kunstijsbaan te realiseren is tamelijk ongewoon. De Amsterdamse vestiging van bouwadviesbureau BBN begeleidt de aanbesteding. Voor haar directeur R. van der Wal is het de eerste keer dat de vestiging met Design, Build & Operate (DBO) de markt benadert. “Bij turn-key projecten is Design & Build al vrij algemeen. In de kern van de zaak is DBO een vorm van aanbesteden waar nog nauwelijks plaatjes bijzitten. Je nodigt de partijen uit om met voorstellen te komen die gebaseerd zijn op een Programma van Eisen (PvE) dat slechts de minimale eisen weergeeft van de opdrachtgever. Indien het voor de partijen economisch aantrekkelijker is, bijvoorbeeld uit oogpunt van exploitatie, om het minimum kwaliteitsniveau te overtreffen dan bestaat hiervoor vanuit de gemeente geen bezwaar.”

Het PvE van de kunstijsbaan vermeldt onder meer de gebruikseisen, de ruimtebehoefte, bouwfysische eisen, installaties, toegankelijkheid, bereikbaarheid en duurzaamheid. Met de DB&O-constructie wordt een nieuw mechanisme aan de aanbestedingsprocedure toegevoegd. Waar het bij traditionelere vormen van aanbesteding buitengewoon lastig is om aanvullingen of wijzigingen als gevolg van voortschrijdend inzicht in te passen in de bouwplannen, kan dat bij DB&O een stuk makkelijker.

Van der Wal: “Extra investeringen verhogen niet alleen de bouwsom maar drukken ook per definitie op de exploitatie. Omdat de bouwer en exploitant richting opdrachtgever zich als één partij presenteren, is het financiële risico beperkt. Het consortium zal alleen met een goed doorwrocht voorstel komen dat al onderzocht is op zijn economische haalbaarheid.”

De inschrijving vindt in concurrentie plaats. De inschrijvende partijen, feitelijk is er altijd sprake van een consortium waarbinnen een aannemer en een exploitant samen optrekken, hebben drie maanden de tijd om met een passende aanbieding te komen. De gemeente Hoorn verlangt van het consortium dat het een VOF opricht, zodat de moedermaatschappij financieel aansprakelijk kan worden gesteld.

Minder dan dat bij de aanbesteding van een turn-key project gebruikelijk is zal bij DB&O de kale bouwsom van doorslaggevende betekenis zijn. In de leidraad die bij de documenten is gevoegd wordt gemeld dat de gemeente Hoorn haar keuze zal maken op basis van de juiste economische aanbieding.

Om dit te bepalen wordt aan een zevental criteria punten toegekend: de prijs van het gebodene, de kwaliteit, de hoogte van de afkoopsommen (financiële risico�s), het exploitatievoorstel, de eventuele huurprijs die de exploitant voor het complex berekend heeft, de architectuur en de mate waarin de ijsbaan beantwoordt aan het Dubo-convenant. Aan elk onderdeel worden punten toegekend. Het consortium met het hoogste rapportcijfer mag het werk uitvoeren.

Van der Wal sluit niet uit dat BD&O in de toekomst veel vaker toepassing zal vinden. “Om allerlei redenen zie je dat gemeentelijke opdrachtgevers verschillende functies in één gebouw samenvoegen. Denk aan wonen, winkelen en parkeren. Gemeenten hebben helemaal geen zin om de exploitatie daarvan op zich te nemen. Het is niet hun primaire taak en het bedrijfsleven is daar beter voor toegerust. Bovendien hebben ze door de combinatie van functies ook met meer marktpartijen te maken. Bij DB&O leg je als opdrachtgever de exploitatie bij één partij neer. Simpel en redelijk risicoloos. Maar het grootste voordeel zal volgens mij de inpassing blijken van wat we voor het gemak maar even voortschrijdend inzicht noemen. Het blijkt telkens weer lastig wanneer een opdrachtgever tijdens het project zaken wil wijzigen of toevoegen. De gangbare overeenkomsten bieden lang niet altijd uitsluitsel en het zijn doorgaans de witte plekken waarvoor de opdrachtgever uiteindelijke diep in de buidel moet tasten.”

Al vele jaren dringen schaatsverenigingen in West-Friesland aan op een kunstijsbaan voor de eigen regio. Maar of Kunstijsbaan Blauwe Berg straks geheel dan wel gedeeltelijk overdekt zal worden, moet blijken wanneer de aanbiedingen over enkele maanden op het stadhuis van Hoorn liggen. Het complex moet komen te liggen op het gelijknamige terrein waarvoor ook een leisurepark in ontwikkeling is. De gemeente verwacht een wisselwerking met de overige geplande functies op het terrein waaronder een discotheek, een meerzalenbioscoop en een hotel.

Het minimum PvE vermeldt de aanleg van een 400 meter wedstrijdbaan en een 30×60 meter veld als optie. De totale netto vloeroppervlakte bedraagt circa 13.000 vierkante meter. Het bruto oppervlak van het totale bouwterrein bedraagt 25.000 vierkante meter. De verwachting is dat het complex jaarlijks tweehonderdduizend bezoekers trekt.

De ijsbaan zal worden gebruikt voor regionale langebaan- en marathonwedstrijden van het gewest Noord-Holland en Utrecht, en dient te voldoen aan de KNSB-eisen. Niet uitgesloten is dat de ijsbaan met extra voorzieningen ook geschikt zal zijn voor (inter)nationale schaatsevenementen. Veel zal afhangen van de exploitatieprognose die de consortia bij de aanbieding moeten voegen.

Medio 2005 moet de nieuwe ijsbaan in Hoorn gerealiseerd zijn. De bouw ervan wordt grotendeels bekostigd uit bijdragen van de gemeente Hoorn en de provincie Noord-Holland. Het restant van de benodigde bouwsom komt van gemeenten in de regio West-Friesland en uit obligaties van particulieren en bedrijven. Op basis van het minimum Pakket van Eisen is de bouwsom berekend op 8 miljoen euro, exclusief verwerving van grond.

In maart 2004 eindigt de inschrijvingstermijn. Het zal echter in verband met planologische procedures zeker tot januari 2005 duren voordat met de bouw een aanvang kan worden genomen.

Inmiddels hebben acht consortia de documenten bij de gemeente Hoorn opgevraagd en daarmee is de interesse om op basis van DB&O in dit project te stappen, groter dan BBN had verwacht. Op advies van het bureau is gekozen voor een Europese aanbesteding zonder voorafgaande selectie omdat slechts met een beperkt aantal inschrijvingen rekening werd gehouden. Alleen Nederlandse consortia hebben belangstelling getoond.

Opmerkelijk is dat de gemeente Hoorn in het verleden juist de regiogemeenten over de streep wist te trekken voor financiële deelname in het project omdat Hoorn zelf garant wilde staan voor de exploitatie. Met haar keuze voor DB&O legt de gemeente nu feitelijk de bal neer bij het bedrijfsleven. Volgens een woordvoerder van de gemeente is de aanbestedingsvorm niet een bewijs dat Hoorn zich wil onttrekken aan haar verantwoordelijkheid. “Het is niks minder en niks meer dan een correcte manier om financiële risico�s zakelijk af te dekken. Een werkwijze die de burger van ons verwacht.”

De inschrijving vindt in concurrentie plaats

Reageer op dit artikel