nieuws

Vinex

bouwbreed Premium

Wat heeft de Vinex-wijk dat alle eerdere uitbreidingswijken van Nederland missen? Ons land kent al een halve eeuw de praktijk van buitenwijken die als zelfstandige, in zichzelf complete schil of lob aan de stadsrand worden gelegd. Maar er is nog nooit zoveel aandacht voor geweest als voor de laatste generatie uitbreidingswijken. En die aandacht is […]

Wat heeft de Vinex-wijk dat alle eerdere uitbreidingswijken van Nederland missen? Ons land kent al een halve eeuw de praktijk van buitenwijken die als zelfstandige, in zichzelf complete schil of lob aan de stadsrand worden gelegd. Maar er is nog nooit zoveel aandacht voor geweest als voor

de laatste generatie uitbreidingswijken. En die aandacht is vrijwel altijd negatief.

Het positieve stuk dat architectuurcriticus Anne Luijten onlangs op deze opiniepagina publiceerde over een van de kleinste Vinex-wijk van Nederland, in Vijfhui-

zen, is de spreekwoordelijke uitzondering die deze regel bevestigt. Waarom is er zo veel kritiek op de huidige uitbreidingswijken? Om te beginnen ligt het aan de overkoepelende naam die er voor de jongste generatie buitenwijken is, Vinex. Dat is op zichzelf een nietszeggend acroniem, maar het is uitgegroeid tot een begrip waar iedereen alles onder kan verstaan en dat mogelijk maakt om te generaliseren. En het is een woord dat je makkelijk kunt uitspreken terwijl je een vies gezicht trekt.

Maar waarom wordt er doorgaans zo�n vies gezicht bij getrokken? Waarom wordt er meer gemopperd op Ypenburg dan op Toolenburg? Sterker nog, wie weet waar de wijk Toolenburg ligt? (In Hoofddorp, voor al diegenen die dat misschien niet vergeten waren maar in elk geval niet goed genoeg hadden onthouden). Als ik zou moeten kiezen, zou ik liever naar Ypenburg verhuizen dan naar Toolenburg, maar dat terzijde. En zo zijn er trouwens wel meer Vinex-wijken die me bepaald niet onaangenaam lijken.

De Vinex-wijk heeft echter vanaf het begin alle publicitaire tegenwind gehad. Zelfs al voordat er één Vinex-woning gebouwd was, voorspelden politici, beleidsmakers en ontwerpers dat het mis zou lopen, niet alleen met de Vinex, maar ook met de wijken die de aanstaande Vinex-bewoners achter zouden laten: de uitbreidingswijken van de vorige generaties.

Wie het zich niet zo kunnen permitteren om naar een Vinex-locatie te verhuizen, zou gedwongen zijn achter te blijven met de andere kanslozen in een wijk die door het wegtrekken van een middenklasse terstond zou verpauperen. Ik heb nooit gehoord of gelezen of deze generaliserend voorspellingen zijn uitgekomen. Ze lijken me in elk geval te simplistisch om helemaal waar te kunnen zijn. Maar alleen al door die voorspellingen te doen, kreeg de Vinex bij voorbaat een slechte naam.

Vervolgens zijn er nu de meeste Vinex-wijken voltooid raken de even sombere voorspellingen dat �er straks niemand meer wil wonen�. Dat was de pakkende uitspraak die is gebruikt als kop in het laatste nummer Aedes Magazine boven het interview met Adjiedj

Bakas, directeur van Dexter Communicatie & Personeelsmanagement. �Zo zal het gaan�, aldus Dexter: de middenklasse-allochtonen zullen een tijdje in Vinex-wijken gaan wonen, maar ook zij zullen deze gaan versmaden en dan gaan ze plaatsmaken voor de onderklasse van zowel allochtonen als autochtonen.� Want voorspelt Bakas, degenen die het zich kunnen permitteren, kiezen straks voor �óf echt stedelijk óf echt landelijk wonen, en liefst beide. En Vinex is stad noch platteland.�

Dat Vinex stad noch platteland is, is onweerlegbaar. Maar dat geldt niet alleen voor de Vinex, het geldt voor nagenoeg alle andere uitbreidingswijken die er sinds de Tweede Wereldoorlog in Nederland zijn gerealiseerd.

De gemiddelde Vinex-wijk is in dat opzicht niet veel anders dan de gemiddelde bloemkoolwijk uit de jaren zeventig of de gemiddelde strokenbouwwijk uit de jaren vijftig of zestig.

Inmiddels heeft de minister van VROM gezegd dat de Vinex-operatie netjes moet worden afgerond, maar dat het dan ook definitief afgelopen moet zijn met de praktijk van de grote uitbreidingswijken. Dat komt tegemoet aan wat kennelijk de algemene opinie is geworden: Nederland heeft zijn bekomst van de uitbreidingswijk. Vinex heeft de pech te moeten fungeren als kop van jut voor een halve eeuw ongenoegen en frustratie over wijken met een dichtheid van dertig, veertig woningen per hectare.

Reageer op dit artikel