nieuws

Villas off the road: een luxe hut op de hei

bouwbreed Premium

groningen – Laat je gedachten eens gaan en kijk met een zijsprong naar de overspannen woningmarkt, hussel wat opmerkelijke verschijnselen door elkaar en ziedaar! Een nieuwe vorm van woningbouw is geboren. Villas off the road noemt ontwerper T. Zondag het idee voor vrijstaande huizen in beschermde natuurgebieden.

“Het voldoet aan een woonideaal van zeker zestigduizend potentiële kopers. Wij willen graag aan die specifieke woonwens voldoen”, verklaart Zondag, die zich de villa�s op de Hoge Veluwe of in de Kennemerduinen al levendig kan voorstellen.

De 4×4-terreinwagens die in Nederland de laatste jaren zo ongekend populair zijn, kunnen mooi dienen als voertuig op de onverharde wegen en paden die leiden naar deze autarkische huizen, waar de zelfvoorziener zo gek op is. Met zelfstandige individuele energievoorzieningen, zoals waterfiltersystemen en fotovoltaïsche cellen.

De natuur krijgt volgens Zondag juist een grotere kans op overleven omdat de betrokkenheid bij de natuur groter wordt en bewoners bijdragen aan het bewaken en beheren daarvan.

“De boswachter komt eindelijk aan zijn echte werk toe in plaats van te moeten optreden als politie of militair tegen stropers of mensen die de 10 euro voor de vuilstort liever besparen en hun afval in het bos gooien. Bovendien is het een vorm van meervoudig ruimtegebruik waarbij het specifieke belang het collectieve belang dient.”

Niet voor niets heeft Zondag architecten gekozen voor de ecologische hoofdstructuur als uitgangspunt voor de ontwerpstudie �Villa�s off the Road� waarbij het Groningse architectenbureau op zoek gaat naar nieuwe woonvormen en discussie wil losmaken over de manier waarop er nu woningbouw wordt gepleegd. De nadruk ligt niet zozeer op het product huis, maar op het belang van de leefomgeving en de woonkwaliteit.

Zondag: “De overheid zegt dat de natuur in Nederland is versnipperd. Maar als dat de oorzaak ervan is dat het slecht gaat met de natuur, moet je die juist wegnemen. De versnippering in de hoofden op de allereerste plaats.”

Natuurgebied

“Heel Nederland is bestemd en vastgelegd. Zodra een gebied is bestempeld als natuurgebied komen elke zondag de mensen van heinde en ver om een paar uur natuur te consumeren en de parkeerterreinen staan overvol. Dan kun je er beter tussen wonen. Waarom staat het bos op de Hoge Veluwe bijvoorbeeld hoger aangeschreven dan de veenweidegebieden en wordt het polderlandschap zomaar verkwist aan nieuwbouw? Opgroeiende kinderen in de stad weten straks niet beter of melk komt uit een pak in plaats van uit een koe. Of neem die idiote bedrijventerreinen, die zo dicht mogelijk langs de snelweg moeten. Plotseling ontstaan er files bij Ermelo omdat er net twee nieuwe kantoorgebouwen staan.”

De logica is totaal verloren, vindt Zondag. “Het gezamenlijke belang is volledig uit elkaar getrokken en het privébelang delft al veel te lang het onderspit.” Zo is volgens hem ook het hele Vinex-verhaal bizar en mislukt. “Het monofunctionele karakter laat nauwelijks ruimte voor eigen invulling of gedachten. Een grote kapitaalkrachtige groep, de motor van Nederland, woont in zo�n neutrale, egale omgeving. Dat is toch jammer.”

De villa�s die Zondag voor ogen heeft, moeten aan de beschermende voorwaarden voldoen en komen verder tot stand door middel van particulier opdrachtgeversschap. De natuurgebieden binnen de Ecologische Hoofdstructuur kennen veel beperkingen en de bewoners moeten zich houden aan de regels binnen dat gebied, maar dat is volgens Zondag juist goed. Hoe meer beperkingen, hoe beter het product wordt, is zijn ervaring.

“Bekijk per plek wat een gebied kan verdragen. Maak een soort staalkaart van kwaliteit en verdeel Nederland op die manier onder. Zo divers is Nederland nog wel. Leg alle plannen niet naast elkaar, maar op elkaar. Combineer de voorwaarden en je komt tot verrassende resultaten.”

Iemand vroeg Zondag laatst: “Dus u gaat bouwen voor de rijken?” Maar wat is daar mis mee, vraagt de ontwerper zich af. De Amsterdamse grachtenpanden zijn ook speciaal gebouwd voor de rijken in de Amsterdamse situatie van toen. Daarom functioneren ze nog steeds en zijn ze duurzaam. Iedereen roept �oh� en �ah� bij deze panden, maar de werkelijke ontstaansgeschiedenis wordt niet meer gezien en bij de oorspronkelijkheid staat men niet meer stil.”

Zondag is zich er van bewust dat het idee controversieel is. “We hebben zelfs al hate-mail ontvangen van natuurliefhebbers.” Het is een gedachte-experiment en een aansporing op een andere manier naar de huidige problemen te kijken. “Ik zeg niet dat dit het nu helemaal is, maar zoals er nu wordt gebouwd is dat het zeker niet.”

�Het hele Vinex-verhaal is bizar en mislukt�

Reageer op dit artikel