nieuws

Uitdagingen in vakgebied mechanica

bouwbreed Premium

delft – “Het gaat even niet goed met de maatschappelijke waardering en het aanzien van de bouw. Veel aandacht gaat naar onderwerpen als nanotechnologie. Maar de construerende wetenschappen van de bouwfaculteiten bewijzen de samenleving onschatbare diensten met gigatechnologie zoals toegepast in de Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg.”

Dit zegt prof.dr.ir. J. Blaauwendraad in zijn afscheidsrede als hoogleraar toegepaste mechanica bij de Sectie Constructiemechanica aan de Subfaculteit Civiele Techniek van de Technische Universiteit Delft. De prestaties van offshore ingenieurs, hoogbouwdeskundigen en ontwerpers van stormvloedkeringen en geavanceerde infrastrutuur zijn indrukwekkend. De grote vragen in de construerende disciplines liggen volgens de professor op het gebied van innovatieve bouwmaterialen met hoge sterkte, grond-vloeistof-constructie interactie. ondergronds bouwen en niet-lineaire studies in wegbouw, railbouw en offshore.

De hoogleraar gaat in zijn rede ook in op het aansturen van de universiteit als broedstoof van kennis en kraamkamer van innovatie. Met de duizenden medewerkers moet er wel orde in het huis zijn om ervoor te zorgen dat er steeds brood op de plank is. Dat is volgens Blaauwendraad balanceren op een smal koord. Universiteiten besteden al een deel van hun middelen aan reclame, voorlichting en marketing. De universiteiten lijken wel supermarkten te worden ook in hun reclameuitingen.

Topmannen van reclamebureuas hebben het over de universiteit als distributiemiddel van kennis. Sommigen daarvan zien de universiteit als onderneming met productiemiddelen zoals collegezalen en laboratoria die niet onbenut mogen blijven. “Stuitend” noemt Blauwendraad dit.

Slingerbeweging

Hij stelt vast dat de universiteit een slingerbeweging heeft gemaakt. Eind jaren zeventig heerste een bevoogdende en gecentraliseerde administratie. Geleidelijk is aan de wetenschappelijke groepen binnen de universiteit grotere vrijheid gegeven. De professor betreurt dat dit laatste model wordt verlaten omdat dit juist zo stimulerend heeft gewerkt.

Professor Blaauwendraad ruimt in zijn afscheidsrede een grote plaats in voor het onderwijs. Het toerusten van steeds weer nieuwe cohorten jonge civiel ingenieurs heeft hem naar zijn zeggen veel voldoening gegeven.

Ondanks de vijf majeure wijzigingen in 24 jaar onderwijs is college geven volgens hem een feest gebleven. Studenten inwijden in de schoonheid van de toegepaste mechanica is een voorrecht. Vooral als duidelijk wordt wat er fysisch schuilgaat achter het nodige wiskundige geweld. Eenvoudige educatieve modellen helpen daarbij. Daarmee zijn de essentiële aspecten van het gedrag van constructies begrijpelijk weer te geven.

Als voorbeeld van een educatief model dat inzicht verschaft, noemt Blaauwendraad het model van de wateraccumulatie op grote platte daken. Als een afvoer verstopt is, blijkt water een geniepige belasting.

Dan komt er een laag water op het dak te staan tot aan de noodoverlaat. Daardoor buigt het dak door, waardoor er meer water op het dak komt te staan en het dak weer meer doorbuigt.

Constructeurs kunnen met dit verschijnsel niet goed omgaan stelt de professor vast. Er gaat namelijk nogal eens wat fout. In tien jaar tijd zijn in Nederland 200 instortingen van daken geregistreerd. Het educatieve model is gemodelleerd op de wijze waarmee professor Witteveen de instabiliteit van knik tot de kern herleidde.

Toegepast op de wateraccumulatie is een dak te modelleren als een zuiger in een cilinder. De gordingen zijn te zien als een serieschakeling van een veer en een wrijvingselement onder het dak. Uitwerken van dit model toont dat invloeden van sterkte en stijfheid spelen voor elk gebied van dominantie.

Dat is eenvoudig in een schetsmatig overzicht weer te geven. En dat overzicht biedt de constructeur volgens Blaauwendraad goed inzicht in het probleem.

�Lesgeven heeft me veel voldoening gegeven�

Reageer op dit artikel