nieuws

Trekzone vervangt langsbalk

bouwbreed

Bij een simpele rechttoe-rechtaan gevelwand kunnen zelfdragende gevel-elementen de gebruikelijke funderingsbalk onder de gevel overbodig maken. Maar hoe voorkom je in een strenge winter dat de bevriezende bodem de gevel omhoog drukt?

AANHEF_SUB:octrooi

nummer: 1023541

aanvrager: Beltman Architecten & Ingenieurs, Enschede

uitvinders: L.Meuzelaar, H.Kieft

Er bestaan octrooihouders die op een vraag om nadere informatie over hun vinding uiterst verontwaardigd laten weten dat ze geen toestemming geven voor het plaatsen van een artikel over hun geesteskind. Die vergeten dat ze er met hun octrooiaanvrage toch echt zelf voor hebben gezorgd dat hun geheimen in principe voor iedere belangstellende zijn in te zien. En ze zouden moeten weten dat er voor publiciteit helemaal geen toestemming nodig is.

Gelukkig zijn de meeste octrooihouders juist blij met de belangstelling en geven ze graag aanvullende informatie. Meuzelaar en Kieft zijn voorbeelden van uitvinders die nog verder gaan, en uit zichzelf laten weten dat ze zojuist een octrooiaanvrage hebben ingediend. En of dat niet iets zou kunnen zijn voor de octrooienrubriek van deze krant.

Beltman Architecten & Ingenieurs vroeg patent aan op een systeem met prefab gevel-elementen. Dat is niets wereldschokkends, want  het werken met prefab bouwelementen komt vaker voor: bouwers storten een gewapende fundering met langs- en dwarsbalken, waarop na tijdvretend uitharden de prefab vloeren en gevels kunnen worden geplaatst.

Meuzelaar en Kieft zochten een manier om de funderingskosten te verlagen en het bouwproces te versnellen. Ze ontwierpen een zelfdragend gevel-element voor de benedenverdieping van woningen of kantoren, dat de gebruikelijke balk onder de gevel overbodig maakt. Om dat voor elkaar te krijgen loopt de wand van het gevel-element gewoon door onder de prefab aangebrachte deuropeningen. Hierdoor ontstaat een gewapende trekzone tot een diepte van 50 centimeter onder het maaiveld. Deze zone dient ook als vorstrand, zodat in een strenge winter de bevriezende bodem de gevel niet omhoog kan drukken, en ook de kruipruimte beter is geïsoleerd.

Het systeem omvat prefab dwarsfunderingsbalken die aan hun kopse kant zijn voorzien van een als funderingspunt dienende verbreding met daarop twee verticale pennen.  Verbreding en pennen passen in uitsparingen (�oplegpunten�) in de binnenbladen van twee in elkaars verlengde geplaatste gevel-elementen. De naden worden afgekit en de gaten van de pennen opgevuld met cement. Daarna komen haaks op de dwarsfunderingsbalken de prefab vloerelementen te liggen.

Tussen het binnen- en buitenblad van het betonnen gevel-element zit een isolatielaag die aan de onderkant is voorzien van een vochtdichte afsluiting. In een tweede, alternatieve uitvoering van het bouwelement ontbreekt die afsluiting, maar heeft het binnenblad aan de onderzijde een ononderbroken, naar buiten gerichte rand voor het ondersteunen van het buitenblad. Bij deze variant is het buitenblad uit te voeren met gemetselde of gelijmde stenen, al dan niet prefab.

“Doordat de funderingsbalken onder de gevel achterwege kunnen blijven, worden de kosten verlaagd, en het gebouw kan sneller worden neergezet, waardoor het eerder water- en winddicht is,” schrijven Meuzelaar en Kieft in hun aanvrage, waarbij ze de besparende invloed van de prefab dwarsbalken in het geheel niet noemen.

Los daarvan lijkt ook die grotere bouwsnelheid wat overdreven, want het “enkele weken durende uithardingsproces” zal niet veel korter worden als de overige langsbalken gewoon moeten worden gestort. Toch kan er wel degelijk sprake zijn van een snellere bouw: uit een toelichting blijkt dat de beoogde tijdwinst vooral zal optreden als het systeem wordt uitgebreid naar de bouwmuren en als een poerenraster alle fundatiebalken vervangt.

Het gevelsysteem van beide ingenieurs is bedoeld voor de onderkant van de markt, voor simpele rechttoe-rechtaan gevelwanden.  De uitvinders kregen volgens eigen zeggen al diverse bijzonder positieve reacties, ook van bouwers, maar vinden het nog te vroeg om in dit stadium al namen te laten vallen.

Het systeem is ook nog niet in productie, maar er is al wel een naam bedacht: het Arca Gevelsysteem. Daarbij staat �ar� voor arcade (boog) en �ca� voor casa (huis). Misschien wel leuk bedacht, maar niet erg to the point voor een systeem zonder bogen, dat niet speciaal is bedoeld voor de woning- maar ook voor de utiliteitsbouw. Misschien moeten ze alleen die naam nog eens heroverwegen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels