nieuws

Planoloog als heelmeester van de ruimte

bouwbreed

rotterdam – Een stad heeft longen, een hart en weefsel. Zo kan een stad ook ziek zijn. Z. Hemel, directeur van de Academie van Bouwkunst in Rotterdam, vindt dat planologen zichzelf moeten zien als heelmeesters. Hij pleitte tijdens de Ruimteconferentie 2003 van het Ruimtelijk Planbureau (RPB) voor een meer ontspannen regelgeving.

“Vergelijk het stedelijk ontwikkelingsproces eens met een schimmel”, zei hij. “Plet een klodder jam tussen twee glasplaten en laat de natuur haar gang maar gaan.” Een prachtig scala aan sporen en vertakkingen zal in de loop der tijd ontstaan.

Hij gebruikt deze metafoor om duidelijk te maken dat het natuurlijke proces van verstedelijking zich op dezelfde manier afspeelt. Hij pleit ervoor het maakbaarheidsdenken van de afgelopen jaren los te laten. “Het dynamische proces ligt voor het oprapen.” Dit dynamische proces speelt zich vooral af in de �verborgen gebieden�: niet echt stedelijk, niet echt landelijk, plekken die zich schijnbaar onttrekken aan de ruimtelijke ordening. Van een kruising in Pisa maken mensen een levendig pleintje, uitbaters strijken er met hun handeltje neer, omdat er geen voorzieningen voorhanden zijn. Zo wordt zo�n zogenaamde lastige plek op eigen initiatief toch benut, laat een film zien van het Atelier Verborgen Land, atelier voor ontwerp en onderzoek van het RPB. Het zijn volgens het atelier de plekken bij uitstek die zich lenen als eye-opener voor een ander soort regelgeving. Verborgen land, niet omdat het onzichtbaar is, maar omdat er zich processen afspelen waar planners, bestuurders en politici geen zicht op hebben, of die worden genegeerd.

Op vragen als: hoe functioneert Verborgen Land en wat moeten we ermee, geeft het atelier antwoord in het onderzoeksrapport dat voorjaar 2004 zal verschijnen.

En alsof de regeldrift van de Nederlandse overheid al niet genoeg is, komt ook Europa steeds vaker om de hoek kijken. Bouwers in ons land klagen vaak over vertraging of beperkingen die zij bij nieuwe bouwprojecten ondervinden door Europese regelgeving, zoals de Habitat-richtlijn of de milieunormstellling. De invloed van het Europese beleid drukt steeds dwingender op het Nederlandse beleid, is een van de voorlopige conclusies. “Het zijn gegevens waar je niet onderuit kunt,” zegt D. Evers van het RPB. “Door ze in kaart te brengen, kun je problemen alleen maar voor zijn en er je voordeel mee doen.”

RuimteMonitor

Allerlei ruimtelijke verschijnselen, zoals stedelijke dichtheid, vervoersknopen, bedrijvigheid en voorzieningen, heeft het Ruimtelijk Planbureau in kaart gebracht en samengebracht in de zogeheten RuimteMonitor. De eerste versie hiervan is tijdens de Ruimteconferentie on line gegaan (www.ruimtelijkplanbureau.nl). De monitor heeft tot doel de de ruimtelijke werkelijkheid te confronteren met de eisen van de moderne tijd en dilemma�s te signaleren. Zo wil een mens goed onderwijs, een bereikbaar ziekenhuis, niet veel tijd kwijt zijn aan boodschappen. In alle activiteiten die de mens onderneemt om dat soort dingen te bereiken stuit de mens op de inrichting van de ruimte.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels