nieuws

Amsterdam verlegt grenzen met aanpak Westergasterrein

bouwbreed Premium

Hij is projectmanager van projectbureau Westergasfabriekterrein en initiator van de conferentie over creativiteit in de stedelijke ontwikkeling die op 25 en 26 september in de Westergasfabriek plaatsvindt. “Amsterdam heeft met steden als Manchester, Bilbao en Detroit gemeen dat de industrie in de buurt van het centrum van de stad is gevestigd. Als die functie wegvalt, ontstaat er een probleem.”

Het coördineren van de verschillende processen vertoont veel gelijkenis met een computerprogramma.

De nieuwe aanpak kenmerkt zich door een bredere manier van kijken waardoor openbare ruimten op een nieuwe manier met elkaar worden verbonden; de industriële gebouwen maken nu onderdeel uit van de publieke ruimte. Verhagen: “De voortgang van de bodemsanering, de aanleg van het park en het hergebruik van de gebouwen zijn processen die we managen als een computerprogramma.” De projectmanager spreekt van “een modern product”.

Door tijdens de uitvoering culturele activiteiten te organiseren werd het programma tijdens de rit getoetst. Daardoor werd steeds duidelijker aan welke behoeften het park moest voldoen. Zodoende kon het publiek al tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden genieten van wat het kon verwachten. “Kunstenaars hebben beter door dan bouwers dat het hier veel meer om de reis gaat dan om het aankomen”, aldus Verhagen.

Hoewel het 13 hectare omvattende park de illusie van natuur geeft, is alles aangelegd. Uiteindelijk is zo�n 34.000 kuub grond aangebracht, evenals een heel nieuw watersysteem.

Verhagen is ervan overtuigd dat als het verontreinigde fabrieksterrein op de traditionele manier zou zijn gesaneerd, het park er nooit was gekomen.

Bij het zoeken naar een optimale samenhang van complexe problemen is de wetgeving regelmatig punt van discussie geweest. “Met de Wet bodemsanering waren we in het verontreinigde gebied niet verder gekomen dan het aanbrengen van een laag asfalt. We hebben destijds hele discussies met minister Pronk gevoerd. Met een totaalvisie die ervan uitgaat het waardevolle te behouden en optimaal te gebruiken, hebben we het ministerie verleid uitzonderingen op de regels te maken. De traditionele manier van bodemsaneren zou daarnaast ook tot meer problemen hebben geleid bij het behouden van de zestien rijksmonumenten. Ook kregen we het voor elkaar om tweehonderd bomen te behouden, ondanks dat een hele schone leeflaag moest worden aangebracht. Het grootste probleem was om duidelijk te maken dat niet alle deelbelangen (bodemsanering, monumentenzorg, ecologie) voor 100 procent kunnen worden uitgevoerd.”

Volgens Verhagen is een zeker optimisme bij dit soort projecten een pre. “De verontreiniging was veel erger dan we dachten. Daarbij moet je constant alert blijven. Je hebt veel meer te maken met het onverwachte, waardoor het moeilijk plannen is.” Het onlangs aangelegde park zou eigenlijk al in 1998 klaar zijn. De laatste gebouwen worden nu in 2005 opgeleverd.

Volgens Verhagen zou de aanpak ook zijn dienst kunnen bewijzen bij de herontwikkeling van andere Nederlandse industriële locaties. Hij noemt het gebied tussen Amsterdam en het Noordzeekanaal waar recreatie en industrie kunnen worden gecombineerd met (tijdelijke) culturele invullingen.

De conferentie Creativity & The City vindt plaats op 25 en 26 september.

Aan de hand van lezingen, discussies, presentaties en workshops wordt getoond dat complexe stedelijke projecten een creatieve aanpak behoeven.

Reageer op dit artikel