nieuws

De nieuwe standaard

bouwbreed Premium

De nieuwe standaard

Soms gebeurt het, onverwacht. Je leest nietsvermoedend een artikeltje in de krant over een onderwerp dat helemaal niets met architectuur of stedenbouw van doen heeft, en dan staat er zo’n zinnetje, zo’n rijtje woorden in een prettige volgorde, waardoor plotsklaps allerlei vakinhoudelijke puzzelstukjes in elkaar vallen.

Recensent Han Lips schreef onlangs in Het Parool een kritiek over alternatieve televisie: ‘Uiteindelijk rest de subcultuur niets anders dan een ontzettend mainstream­programma ineens heel gaaf te vinden.’ Een voltreffer, die regel, want de subcultuur heeft geen keus, televisie is immers het massamedium bij uitstek. Ik moest meteen aan al die vooruitstrevende (avant­garde heette dat vroeger) architecten denken, die ineens de mainstream ontdekken, zoals de snelweg, of het pretpark, of de computer.

Hebben deze ‘alternatievelingen’ wel een keus? Of zitten ze zo vastgebakken aan de realiteit van alledag en het programma van eisen dat er geen keus meer is? En dan van de weeromstuit iets heel gewoons als een winkelstraat of een auto ‘heel gaaf’ gaan vinden? Of ineens uit hun dak gaan van roltrappen of van de vorm van een zwerm spreeuwen? Ik denk dat het antwoord hierop ‘ja’ moet zijn, en dat Lips met een ultrakort zinnetje een wijdverbreid probleem van de moderne samenleving in de kern heeft geraakt.

Walter Benjamin schreef ‘het kunstwerk in de tijd van zijn technische reproduceerbaarheid’, en Lips noteert in een notendop de samenvatting van het nog te schrijven, zonder enige twijfel vuistdikke standaardwerk ‘het kunstwerk in de tijd van zijn technische alomtegenwoordigheid’. Alles is overal maakbaar, oproepbaar en hapklaar te presenteren. Alles is mainstream. Alle media, van architectuur tot en met grafisch ontwerp, van de meest recente Hollywoodkaskraker tot en met de krant van vandaag, worden met dezelfde machine gemaakt. En die machine wordt steeds beter: de nieuwe Apple kan altijd meer dan de vorige. Daarom is alles ook steeds beter te vergelijken en begint alles (terwijl door de computer de mogelijkheden eindeloos leken te worden) ontzettend op elkaar te lijken.

Verbondenheid

Reageer op dit artikel