nieuws

Groeikern met een Rotterdamse drive tot verandering

bouwbreed Premium

zoetermeer ­ Met de tentoonstelling De Gave Stad richt Zoetermeer de schijnwerpers op de naoorlogse uitbreiding. De plaatselijke aannemer ERA Bouw droeg vanaf het begin een belangrijk steentje daaraan bij. “De levensfase van ons bedrijf is af te lezen aan wat we hier gebouwd hebben.”

Meer dan tienduizend woningen bouwde ERA Bouw in Zoetermeer. “De eerste zogeheten ERA­flats hebben de tand des tijds goed doorstaan. Het sterke van deze flats is de scheiding tussen draagconstructie en indeling. Het Gewilde Wonen­concept met vrij indeelbare woonruimte, wat in Almere extreem is doorgevoerd, was in deze woningen al aanwezig” concludeert directievoorzitter ing. J.Th. Blok van ERA Bouw in het hoofdkantoor, dat op loopafstand van NS­station Zoetermeer­Oost ligt.

ERA Bouw ontstond in 1964 uit een productontwikkeling van Van Eesteren en de Rotterdamse dienst Volkshuisvesting. De geschiedenis van de plaatselijke bouwer loopt voor een hroot deel parallel met de naoorlogse uitbreiding van het dorp.

Historie

In 1962 werd het dorpje Zoetermeer temidden van uitgestrekte polders aangewezen als groeikern om het woningtekort in Den Haag op te vangen. De plattelandsgemeente groeide in slechts enkele decennia uit tot een stad van meer dan honderdduizend inwoners.

“De levensfase van ons bedrijf is af te lezen aan wat we in Zoetermeer gedaan hebben. Door onze bijdrage aan de kwaliteit van leven en wonen, vormen we een onderdeel van de ontwikkeling van Zoetermeer”.

De eerste tien jaar lag het accent in Zoetermeer op de industriële productie. “Met tunnelbekisting maakten we flatgebouwen die zich kenmerken door een grote overspanning, 7 meter van bouwmuur tot bouwmuur.

De 11 meter diepe woningen zitten slim in elkaar èn hadden een lage kostprijs.” Begin jaren ’60 werden ze in groten getale en in rap tempo uit de grond gestampt. “Uit een verslag van de toenmalige directie bleek dat aanvragen onder de 200 woningen niet in behandeling werden genomen.”

Vanaf 1975 kwam er meer diversiteit in de vorm van laagbouw, zoals in de wijk Meerzicht zichtbaar is. Blok: “Halverwege de jaren tachtig begonnen we met eigen projectontwikkeling in Rokkeveen. Zoetermeer kenmerkt zich door een proactieve houding ten opzichte van wat bewoners willen. Daardoor konden we in samenspraak met groepen kopers projecten ontwikkelen.” De gemeente heeft volgens de directievoorzitter “een Rotterdamse ‘drive’ om te willen veranderen”. Op de nu in ontwikkeling zijnde Vinex­locatie Oosterheem opereert ERA Bouw hoofdzakelijk als bouwer in combinatie met Ballast, Dura en HBG. “Vanwege de schaalomvang hebben we het ontwikkelingsrecht hier verruild voor bouwproductie. Deze Vinex­locatie maakt een behoorlijke kwaliteitsslag omdat er maximaal wordt ingezet om de stedenbouwkundige opzet optimaal uit te buiten, wat zich vertaalt in veel groen en een ruime opzet.”

De ontwikkelende bouwer blijft nauw verbonden met het Zoetermeerse verleden. “In tegenstelling tot bedrijven als Muwi en Intervam die ook bij de uitbreiding waren betrokken, opereert ERA Bouw onder de TBI Holding nog steeds onder eigen naam en faam. De eerste ERA­flats die inmiddels aan onderhoud toe zijn, nemen we nu weer onder handen.”

Zoetermeer zal zijn aandacht geleidelijk moeten verleggen van de nieuwbouwproductie naar een visie voor de bestaande bouw. De grootste opgave voor Zoetermeer is volgens Blok om een offensieve strategie voor de bestaande wijken uit de jaren zestig en zeventig te hebben en daarbij te blijven werken aan woningdifferentiatie en economische bedrijvigheid. “Het is een nieuwe stad met een economische component, waar een aantrekkelijk woonklimaat bij hoort.”

Als speerpunten noemt Blok handhaving van de bestaande bouw in combinatie met consumentgerichte aanpassingen. “Door chirurgische ingrepen kunnen bestaande woongebouwen weer aantrekkelijk worden voor specifieke doelgroepen. In Zaanstad hebben we ERA­flats aangepast voor zowel senioren als studenten. De binnenkant moet daarbij wel meer mogelijkheden bieden voor individuele wensen.”

Hoge score

ERA Bouw is met Dura Vermeer en Bouwfonds geselecteerd om met de gemeente Zoetermeer en woningcorporaties met voorstellen te komen die tot meer productdifferentiatie in de wijk Palenstein moeten leiden. De woon­ en leefkwaliteit die Zoetermeer te bieden heeft, maakt het volgens Blok tot een prima plek die aan de zuidflank van de randstad maar beperkt voor handen is.

“Door de grote differentiatie, de nabijheid van stedelijke voorzieningen, de ligging nabij het Groene Hart en de hoge mate van veiligheid scoort deze nieuwe stad ook Europees gezien hoog. Vooral die veiligheid moet je koesteren. Daarvoor zal Zoetermeer naar een fijnmaziger manier van beheer moeten.”

De Gave Stad

De tentoonstelling De Gave Stad geeft aan de hand van foto’s en bouwtekeningen een complete staalkaart van de Zoetermeerse naoorlogse stedenbouw. De expositie is tot en met 31 mei te zien in het Stadsmuseum Zoetermeer, Dorpsstraat 7. De gemeente Zoetermeer biedt voor elk wat wils. Zo worden op de Vinex­locatie Oosterheem in opdracht van De Goede Woning 125 jongerenwoningen (midden op de foto) gebouwd naar een ontwerp van Marlies Röhmer.

Foto: Peter van Mulken

Reageer op dit artikel