nieuws

Gevolgen oorlog nauwelijks te becijferen

bouwbreed Premium

den haag ­ De gevolgen van de oorlog in Irak zijn nauwelijks te berekenen. Financiële experts komen uit op astronomische bedragen. Economen vrezen voor de economische groei. Maar de immateriële gevolgen die uiteindelijk ook geld kunnen gaan kosten, zijn niet te overzien. analyse

Het ene na het andere doemscenario weten economen uit de hoge hoed te toveren. Bij een kortdurende oorlog, drie tot zes weken, kan de olieprijs oplopen tot 40 dollar per vat. Duurt de oorlog langer dan circuleren prijzen van 50 tot 80 dollar. In een interview met het Financieele Dagblad becijfert de president van De Nederlandsche Bank N. Wellink de totale kosten op 1500 miljard dollar.

De economische effecten voor Nederland zijn evenmin te onderschatten. Bij een kortdurende oorlog zullen de effecten in zijn visie beperkt blijven, al zal Nederland “langs de rand van een recessie scheren”. Bij een langduriger conflict zijn de gevolgen groter door twee oorzaken. De olieprijzen zullen langdurig hoog blijven en de dollar zal verder onder druk komen. Dit laatste vooral door een sterk oplopend begrotingstekort in de Verenigde Staten. Opvallend in alle Amerikaanse scenario’s is dat die ervan uitgaan dat na afloop van de oorlog, hoe lang die ook duurt, er een groeiexplosie aankomt. In hoeverre de wens de vader van de gedachte is, is niet duidelijk.

Intussen staan de centrale banken klaar om ervoor te zorgen dat de economie niet volledig uit de hand loopt. Na de aanslag van 11 september 2001 op het WTC in New York deden zij dat eveneens. De Europese Centrale Bank pompte toen geld in de financiële markten om te voorkomen dat die zouden worden verstoord. Ook verlaagde de ECB samen met andere centrale banken de rentetarieven. Tot zover de financiële en economische gevolgen.

Wig

Niet te kwantificeren zijn andere gevolgen die president Bush nu al heeft veroorzaakt. Zo is hij er bijvoorbeeld in geslaagd een wig te drijven binnen de Europese Unie. Aan de ene kant Groot­Brittannië als trouwste bondgenoot van de Verenigde Staten en Spanje, aan de andere kant Frankrijk, Duitsland en België en daar tussenin de landen met een meer genuanceerde opvattingen.

Als tweede gevaar dreigt een tweedeling in de wereld, de christelijke wereld en de islamitische wereld. Dit zal de stabiliteit in met name het Nabije en Midden­Oosten nauwelijks verbeteren. Het derde gevaar is het gezag van de Veiligheidsraad en de Verenigde Naties en daarmee de stabiliteit in de wereld. Bush heeft door zijn eigenmachtig optreden wat dit betreft diepe bressen geslagen die ook nog eens de NAVO aantasten. En last but not least zal het anti­Amerikanisme over de hele wereld toenemen, eveneens weer met alle gevolgen voor de stabiliteit in de wereld. Daarnaast kan het de VS ook economisch treffen.

Stabiliteit

Deze in meerdere of mindere mate emotionele gevolgen kunnen op zich weer van invloed zijn op de economische stabiliteit in de wereld. Als eenmaal het wapengekletter achter de rug is, zullen er ongetwijfeld landen zijn die er niet voor terugdeinzen lastiger te worden op handelsgebied. De VS zelf heeft daar al het voorbeeld van gegeven in de staaloorlog van enkele maanden geleden.

Het grote probleem met deze gevolgen is echter dat ze niet te kwantificeren zijn. Evenmin is te bepalen hoe lang ze zullen duren. Maar dat de gevolgen groot kunnen zijn, is evident.

Reageer op dit artikel