nieuws

BouwBeter, brug tussen innovatie en praktijk (3)

bouwbreed Premium

Twee jaren geleden startte BouwBeter, een initiatief van VROM, EZ en de brancheorganisaties, een offensief tegen faalkosten, ontevreden klanten en tegenvallende rendementen. Intussen is duidelijk dat dit fricties zijn in een markt die de omslag moet maken van een aanbodgeoriënteerde naar een marktgeoriënteerde benadering. Daarvoor is marktgerichte innovatie een noodzaak. Door versnippering komt vernieuwing echter moeizaam op gang. Daarom is besloten tot bundeling van innovatieve kennis en bedrijven om zo de brug te slaan naar een vernieuwende praktijk. Momenteel wordt BouwBeter door zo’n vijftien vernieuwende bedrijven gedragen.

Wie de klant de keus geeft, gaat op zoek naar een alternatief voor prijsconcurrentie. Bouwbedrijven die daarin slagen, worden beloond met een hoger rendement en een beter imago. Maar hoe bereik je die verandering? Dit artikel maakt transparant hoe bedrijven die deelnemen aan BouwBeter deze omslag maken.

Consumentengericht

Om het rendement te verbeteren, richtten veel bedrijven in de bouw de afgelopen decennia hun pijlen op het verhogen van de interne efficiency. Maar de grenzen aan efficiencyverbetering zijn inmiddels bereikt. De aandacht verschuift naar thema’s die klanten op dit moment belangrijk vinden. Zo denken opdrachtgevers in de u­bouw veelal niet langer in producttermen (een gebouw), maar in oplossingen (huisvesting). Duurzaamheid, ook in de betekenis van levensloopbestendigheid, wordt steeds belangrijker. En in de woningbouw vraagt consumentgericht bouwen om flexibele en interactieve processen, zodat de wensen van toekomstige gebruikers in het ontwerp­ en bouwproces meegenomen kunnen worden. In de huidige situatie slagen bouwbedrijven er onvoldoende in om hierop in te spelen. Daarom moeten we naar eenvoudiger processen, integratie van kennis en belangen, en naar innovatieve organisaties.

Geharmoniseerd

Iedereen met ervaring in grotere seriematige projecten, weet dat het bouwproces pas na verloop van tijd soepel loopt. De partners raken op elkaar ingespeeld, de kinderziektes zijn uit het bouwsysteem en iedereen heeft zijn leerproces achter de rug. De snelheid en productiviteit schieten omhoog. De les hieruit is dat bouwen veel makkelijker wordt als de processen van de verschillende partners op elkaar zijn afgestemd. In dit verband wordt gesproken van geharmoniseerde processen. Niet voor niets werken de bedrijven binnen BouwBeter aan systemen die het bouwen makkelijker maken en aan een procesmodel dat de samenwerking verbetert.

Ketensamenwerking

Door de scheiding tussen ontwerp en uitvoering wordt de kennis en kunde uit de keten onvoldoende benut. Door de opsplitsing van partijen ontbreekt het aan een gezamenlijk belang. Risico’s worden doorgegeven als hete aardappels. Dat leidt tot een slecht voorspelbaar proces waarbij de klant vaak aan het kortste eind trekt. Ketensamenwerking met onafhankelijk procesmanagement brengt hierin verbetering. De communicatie met de klant verandert en de relatie tussen de partners wordt intensiever. Leerzame praktijkvoorbeelden, van zowel projecten als geclusterde bedrijven, zijn belangrijk. BouwBeter publiceert deze als inspiratiebron. Ook kennis over achtergronden, consequenties voor de projectorganisatie en het veranderingsproces in de bedrijven, wordt verdiept en uitgewisseld.

Positie

Kiezen voor de klant dwingt de onderneming opnieuw na te denken over haar bestaansrecht. De klant centraal stellen kan als consequentie hebben dat de onderneming een andere positie gaat innemen in de waardeketen. Volstaat de huidige missie en strategie of is er aanleiding om deze opnieuw te definiëren? En hoe ziet een succesvol veranderingstraject er uit? Op deze vragen zoeken we antwoorden. Belangrijk daarbij zijn ervaringen in andere sectoren die deze omslag al gemaakt hebben. Een ‘innovatieacademie’ voor directies en andere (potentiële) leidinggevenden gaat antwoord op deze vragen geven.

Aanpak

Bedrijven binnen BouwBeter kiezen voor het motto ‘Samen meer markt’. In drie groepen werken we aan de verbeteringen: simpeler, meer integraal en kundiger. We vormen een netwerk, dat wordt ondersteund door de Stichting BouwResearch (SBR), met de volgende aanpak van innovatie: 1. ­Bedrijven in de sector verbinden in een kopgroep, die aan innovatie werkt. Marktleiderschap door defragmentatie en vergroting van de markt zijn de drijfveren. 2. ­Vergroten van het draagvlak voor innovatie door het uitdragen van de resultaten en het uitlokken van discussie daarover met de sector en de maatschappij (bijvoorbeeld door achtergrondpublicaties, artikelen, website of innovatiecontactdagen) 3. ­Met successen de sector uitdagen het voorbeeld te volgen (bijvoorbeeld met prijzen voor best practices of best companies). BouwBeter kent deelnemers en sponsors. Deelnemers geven mede richting aan het programma en zijn actief betrokken bij de vertaalslag van innovatie naar praktijk. Sponsors worden als eerste geïnformeerd over de verworvenheden. Om de brug te slaan tussen innovatie en praktijk, vinden we groei van het netwerk belangrijk.

‘Nieuwe vaardigheden en andere competenties’

“In de bouw verschuift het machtsevenwicht van aanbieders naar vragers. Slechts weinigen realiseren zich wat dat voor bouwbedrijven betekent,” aldus ir. Henk Janssen, directeur Heilijgers BV. “Klantgericht werken stelt de medewerkers van bouwbedrijven voor een geweldige uitdaging. Van hen worden andere vaardigheden en een andere houding verwacht. Zij zijn opgegroeid in bedrijven die de klant lang niet altijd als uitgangspunt namen. Nu moeten ze leren het belang van verschillende partijen te dienen: het belang van de klant, het eigenbelang en het belang van de overige procespartners. Het vergt veel inspanning en volharding om deze omslag te bereiken. Het management moet de organisatie overtuigen van het feit dat dit de weg is die leidt naar duurzaam succes. Medewerkers moeten werken aan hun persoonlijke ontwikkeling en zich nieuwe competenties eigen maken. Tegelijk moet dit gedachtegoed worden ingebed in de opleidingen, zodat schoolverlaters met een andere attitude en andere deskundigheden de arbeidsmarkt betreden.”

Reageer op dit artikel