nieuws

Hefwagens rijden viaduct op zijn plaats

bouwbreed

hoofddorp – Hydraulische hefwagens van Mammoet reden dit weekeinde viaduct KW 402B op zijn plaats voor de aansluiting van de A5 op de A4 over de A4 bij Schiphol. Speciaal voor dit transport heeft de aannemerscombinatie extra verstijvingen en transportvoorspanning in het kunstwerk moeten aanbrengen. Voor de gehele operatie is ongeveer tachtig uur uitgetrokken. Om het ‘inrijden’ van het viaduct mogelijk te maken, moest de combinatie in deze tijd een inrijbaan van rijplaten en puin bouwen teneinde het afschot in de A4 af te vlakken en de krachten te verdelen. Het werkelijke transport van het viaduct zou slechts twee uur in beslag nemen.

KW 402B ligt als een reusachtige walvis ter hoogte van Schiphol op het droge langs de A4. Ondanks zijn lengte van 116 meter heeft het kunstwerk een slanke vorm met een constructiehoogte van slechts 2,2 meter. Volgens disciplineleider Civiele Constructies ir. J. Terband van Bouwteam A5 is de geringe hoogte de ontwerpkeuze van het architectenbureau dat de hele A5 zo ‘onzichtbaar’ mogelijk in het polderlandschap moest plaatsen. ‘Dat resulteerde in een slank ogend viaduct met ronde neusjes’, aldus Terband. Het slanke ontwerp met een grootste overspanning van 65 meter had grote gevolgen voor de wapening. Behalve de standaard wapening heeft de aannemerscombinatie een indrukwekkende hoeveelheid voorgespannen staal in de constructie verwerkt.

Voorspansysteem

Terband: ‘Van oorsprong ging het om drie voorspansystemen. De dwarsvoorspanning in het dek, de langsvoorspanning in de wanden en de zogenaamde externe voorspanning in holle ruimte van de constructie.’ Dit pakket voorspanstaal is dus niet omgeven door beton en bestaat uit tien bundels van 37 strengen, waarbij elke streng uit een kabel van 15,6 millimeter bestaat. Van bovenaf gezien is het viaduct gekromd, bovendien ligt het op afschot voor het vloeiende verloop van het wegverkeer en de afwatering. Om de krachten van de externe voorspanning te ‘geleiden’ zijn in de holle ruimte geleidewanden aangebracht. De toegepaste betonkwaliteit is B65; een betonsoort die doorgaans niet bij in het werk gestort beton wordt gebruikt. Als gevolg van het constructief ontwerp was het niet mogelijk het viaduct in delen te vervaardigen. Een andere voorwaarde voor uitvoering was dat het verkeer tussen Amsterdam en Den Haag zo min mogelijk mocht worden gehinderd. Terband: ‘Met een tijdelijke omleiding in het weekeinde is daarin voorzien. Daarnaast heb je te maken met Schiphol. De locatie bevindt zich op slechts een paar honderd meter van zowel de Kaagbaan als de Zwanenburgbaan. De inzet van hoge kranen of heistellingen zou een verstoring van de radarsignalen geven.’ Een scenario met een verhoogde bouw van het viaduct boven de A4 was hiermee van de baan. Volgens deelprojectleider A. van Beusekom is daarom al in een vroeg stadium vastgelegd dat Mammoet het kant-en-klaar viaduct in één keer met hydraulische hefwagens op zijn plaats zou rijden. Ter plekke van de ondersteuning van de hefwagens van Mammoet zijn extra dwarswanden in de koker gemaakt. Vanwege het transport heeft de aannemerscombinatie naast de drie voorspansystemen een aparte transportvoorspanning aangebracht in de vloer rond het middensteunpunt.

Doorbuiging

Van Beusekom: ‘De externe voorspanning zit ter plaatse van het middensteunpunt bovenin de ligger, terwijl die tijdens het transport door de andere oplegging juist onderin nodig is. Daarom is ook de externe voorspanning op een tijdelijke spankracht van 65 procent van de definitieve spanning gebracht.’ Volgens Van Beusekom ligt het viaduct er daarom nu op zijn ‘beroerdst’ bij. Van Beusekom ‘De totale doorbuiging bedraagt op dit moment 4 centimeter. Uiteindelijk zal die, als het viaduct eenmaal op zijn plek ligt, maar 2 centimeter zijn.’ Het viaduct rust uiteindelijk op twee landhoofden en een middenconsole. De wagens van Mammoet zijn hydraulisch gekoppeld. Teneinde de stabiliteit tijdens het transport te waarborgen, is het totaal te dragen oppervlak verdeeld in die velden. De achterliggende gedachte is dat een ‘krukje op drie poten nooit wankel staat’. Het viaduct dat tot nu toe evenwijdig aan de A4 lag, moet tijdens het inrijden bijna als een passer op zijn plaats rijden. Terband: ‘Het viaduct ligt nu al op hoogte. Dat is belangrijk want de wagens hebben een hefvermogen van slechts zestig centimeter. Deze marge wordt gebruikt om de ligger van zijn tijdelijke ondersteuning op te tillen én de oneffenheden van de speciaal aangelegde rijbaan voor het inrijden op te heffen.’ De A4 heeft een afschot van 60 centimeter. Bouwteam A5 heeft het afschot uitgevuld met stalen rijplaten, doek, puin en een afwerking van een dubbele laag rijplaten.

Uitvulbaan

Terband: ‘Deze uitvulbaan heeft niet alleen als doel het hoogteverschil op te vangen, maar dient ook om het asgewicht van de wagens te compenseren.’ De rijksweg is berekend op 10 ton per as; op de assen van de Mammoet-combinatie kan 30 ton gewicht drukken. In totaal worden 1500 stalen rijplaten gebruikt. Lastig tijdens de bouw van het viaduct was het schoonhouden van de wapening. Van Beusekom: ‘Je hebt gewoon heel veel ijzer en de bekisting stond lang open. Maar met een hogedrukspuit, lucht, een stofzuiger en magneetjes was het goed te doen.’ In totaal verwerkte Bouwteam A5 behalve 324 kilogram standaardwapening per kubieke meter: 19 ton voorspanning in de wanden, 84 ton externe voorspanning, 7,5 ton dwarsspanning en 1,2 ton transport voorspanning. ‘En dan komt daar nog 7,5 ton aan trompetten en spankoppen voor de koppelingen bij’, besluit Van Beusekom. Het totale gewicht van kunstwerk 402B bedraagt circa 3,5 miljoen kilogram. Maandagochtend moet de verkeershinder weer voorbij zijn. Het hangt van de winter af, maar als het goed gaat is de A5 halverwege volgend jaar gereed en kunnen de eerste auto’s gebruik maken van het viaduct.

Projectgegevens Opdrachtgever: Rijkswaterstaat Architect: Zwarts en Jansma Architecten, Amsterdam

Uitvoering: Bouwteam A5: Rijkswaterstaat, ingenieursbureau Oranjewoud en aannemerscombinatie van Koninklijke Volker Wessels Stevin, HBG Civiel, Beheer Koop Tjuchem, BAM NBM en DuraVermeer Groep. Kunstwerk reeds vóór het inrijden op hoogte

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels