nieuws

Boring met nodulair gietijzeren leiding

bouwbreed

alkmaar – In opdracht van het Hoogheemraadschap Uitwaterende Sluizen heeft Petten BV in samenwerking met Van Leeuwen Boringen BV en Saint-Gobain Pipe Systems als eerste in Nederland een horizontaal gestuurde boring met een nodulair gietijzeren leiding uitgevoerd. Het voordeel van de ‘flexibiliteit’ van een uit segmenten bestaande leiding brengt ook de zorg mee van de afdichting van de delen onderling. De CAR-verzekeraar eiste daarom dat de hele leiding voor de boring in zijn volle lengte van 320 meter werd afgemonteerd en afgeperst.

Voor toepassingen in de grond zijn nodulair gietijzeren leidingen uitstekend geschikt en in Nederland al veelvuldig toegepast. Alleen voor het gestuurd boren van een leiding kozen leidingbeheerders liever voor andere materialen. Gelaste kunststof leidingen bestaan immers uit één ononderbroken geheel en dat sluit lekkages grotendeels uit. E. Wessels, verkoop buitendienst van Saint-Gobain roemt echter de voordelen van een ‘ondergrondse fietsketting’ van nodulair gietijzer. ‘De toegepaste segmenten hebben een inwendige diameter van 700 millimeter en een lengte van 6 meter. De speciale Tis-K-verbinding staat een hoekverdraaiing toe van 2 graden. Dit betekent dat daar waar de persleiding een extra bocht moet maken geen extra spanning ontstaat. Daarnaast kan men werken met een kortere radius, waardoor de totale lengte van de boring kleiner kan zijn. En dit levert een financiële besparing op.’ Volgens Wessels is de toepassing van horizontaal gestuurd nodulair gietijzer daarmee uitstekend geschikt voor geaccidenteerde terreinen zoals in Limburg en bij kruisingen van tunnels, wegen of vaarwegen. De angst voor lekkages op de speciale verbinding acht Wessels ongegrond. Een lasrups met borgring en een rubberring geven een trekvaste en dichte verbinding en voorkomen dat de buizen onderling gaan lekken. ‘De verbindingen zijn vanzelfsprekend in een laboratoriumopstelling getest. Bij extreme druk bezwijkt de buiswand en niet de verbinding’, aldus Wessels. Ook bestaat er geen angst voor een ongecontroleerde lekkage ondergronds. De leiding doet dienst als persleiding. Op het moment dat er drukverschil als gevolg van lekkage ontstaat, wordt dat onmiddellijk gemerkt. Desalniettemin eiste de CAR-verzekeraar dat de hele leiding met een totale lengte van 320 meter eerst volledig moest zijn gemonteerd en afgeperst alvorens met de boring kon worden begonnen. Gelukkig was voor deze boring de ruimte aanwezig om de leiding voor te monteren. Mocht de verzekeraar wel het vertrouwen in de techniek hebben, dan kan het boren met segmenten ook interessant worden als er weinig ruimte is. De buizen kunnen dan tijdens het trekken worden gemonteerd.

Draaimoment

Het boren van de leiding zelf verloopt snel. In ongeveer 3 minuten trekt de door de Gebr. van Leeuwen Harmelen BV ontworpen Maxirig één lengte van 6 meter de grond in. De machine ontwikkelt 85 ton trekkracht en heeft een draaimoment van maar liefst 30.000 Newton. De totale boring neemt zeven à acht uur in beslag. Stoppen kan niet, want dan hardt het bentoniet in het boorgat uit en wordt de kleef te groot. Aan de boring ging een voorbereiding van vier dagen vooraf voor de pilotboring, de ruiming en de montage. De maximale trekkracht die op de buis mag worden uitgeoefend bedraagt 128 ton. Hierdoor zijn eventuele verzakkingen in de bodem makkelijk op te vangen. Hoewel daar bij dit werk geen sprake van zal zijn, gezien het feit dat de leiding op een diepte van 7 meter op een zandlaag ligt. De buizen zijn behandeld met een zinklaag waarover een met kunststofvezel versterkte mortel (ZMU) is aangebracht. Dit geeft een slagvaste bescherming die corrosie uitsluit. Wessels denkt dat met de primeur van de gestuurde boring mogelijk meer opdrachtgevers overgaan tot de keuze voor nodulair gietijzer. Wat betreft de kostprijs ontlopen kunststof en gietijzer elkaar niet zozeer. Gietijzer is volgens Wessels zelfs goedkoper dan kunststof. Voor horizontaal gestuurd boren is de maximum maat in gietijzer vooralsnog 700 millimeter. Wessels sluit echter niet uit dat in de nabije toekomst ook grotere diameters voor gestuurd boren in aanmerking komen. De positieve eigenschappen van nodulair gietijzer zijn met name te danken aan de toevoeging van magnesium aan de legering van ijzer, koolstof en silicium. Het magnesium blijft niet achter in het gietijzer, maar zorgt wel voor de gewenste structuurverandering van lamelvormig grafiet naar bolvormig grafiet. Aan de bolletjes, de nodulen, ontleent het gietijzer zijn taaiheid. De gietijzeren leiding is onderdeel van de persleiding die het afvalwater uit Alkmaar-Oost naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie Geestmerambacht gaat afvoeren. Projectgegevens

Opdrachtgever Hoogheemraadschap Uitwaterende Sluizen Aannemer Petten BV, Schoorldam onderdeel van de Divisie Grond-, Weg- en Waterbouw van Ooms Avenhorn Holding BV Boring Gebr. Van Leeuwen Boringen BV, Harmelen Leidingen Saint-Gobain Pipe Systems BV, Almere

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels