nieuws

Industrie neemt het op voor baksteen

bouwbreed

de steeg – Het Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten spant zich in om de baksteen weer helder op ieders netvlies te krijgen. De lauwe belangstelling van consument en architect is de fabrikanten een doorn in het oog. De onverschillige houding ten opzichte van het klassieke bouwmateriaal, moet weer plaats maken voor een warme waardering.

‘De baksteen is zo vanzelfsprekend geworden, dat hij niet meer opvalt. Beseffen we wel hoe Nederland er uit zou zien zonder bakstenen?’ Directeur E. van Hal van de KNB kan zich opwinden over het onbegrip. De baksteenbranche heeft een lastig jaar achter de rug. Voor het eerst sinds lange tijd werden ovens gedoofd. De belangrijke export naar Duitsland kreeg een stevige knauw en zal op zijn vroegst pas over enkele jaren weer aantrekken. In Nederland stagneert de woningbouw, gewoonlijk goed voor 90 procent van de baksteenafzet. ‘En van de Task Force Woningbouw lijken we het ook niet te moeten hebben’, zucht Van Hal. De aanpak zag er nog zo veelbelovend uit. Maar Van Hal kan niet anders dan vaststellen dat een half jaar na het verschijnen van het eindrapport nog een begin moet worden gemaakt met het uitwerken van de aanbevelingen. ‘Onbegrijpelijk en onverantwoord.’ In een brandbrief aan de informateur roept het KNB de nieuwe regering op de woningbouw meer dan bijzondere prioriteit te geven. ‘De politiek zal moeten gaan helpen. Anders krijgen we geen woningbouw maar langdurige woningnood.’

Truttig

Het KNB raakt doordrongen van het feit dat het imago van zowel de steenbakkerij als hun producten een grote schoonmaakbeurt verdient. De Nederlandse steenbakkers vormen met hun 21 bedrijven op 47 locaties een hypermoderne procesindustrie. De internationalisering heeft zich in de sector aanzienlijk sterker doorgezet dan in de aannemerij. In de meeste bedrijven trekken als eigenaar Oostenrijkers, Belgen of Ieren aan de touwtjes. ‘Het beeld van de baksteen is echter ambachtelijk, bedaard en een beetje truttig. We moeten af van de gedachte dat bakkerijen niet meer zijn dan een bezienswaardigheid in de ANWB-fietsroute’, bijt Van Hal van zich af. Naar analogie van de opzet van de taakgroep om de woningbouw uit het slop te halen, dringt het KNB aan op een Taskforce Grondstofwinning. Voorzitter L. Duijs roept informateur J. Donner op ruimte te scheppen om meer primaire klei te kunnen winnen in de uiterwaarden. Gepleit wordt voor een daadkrachtiger beleid van de ontgrondingen. ‘Door de opeenstapeling van beleid, stagneren de kleiwinningsprojecten steeds vaker. Nieuwe initiatieven komen niet meer van de grond. Als de aanpak niet op korte termijn verandert, bedreigt kleischaarste de gehele keramische sector. Ook wordt de ontwikkeling van nieuwe natuurwaarden de dupe. Net nu kleiwinning en natuurbeleid een succesvolle combinatie blijken.’ De baksteenfabrikanten signaleren dat bij grote infrastructurele projecten omvangrijke hoeveelheden keramisch geschikte klei verspild worden. Waarom eigenlijk? De industrie kan de grondstof uitstekend gebruiken. ‘Normaal gesproken zitten we niet zo te springen om overheidsbemoeienis’, aldus directeur Van Hal. ‘In dit geval echter is sturing op zijn plaats.’ Het KNB doet de suggestie om verspilling te voorkomen door voorbeeldprojecten op te zetten, samen met de landelijke en provinciale overheden.

Bekaaid

Voorzitter Duijs heeft wel een idee waarom de baksteenindustrie er zo dikwijls bekaaid vanaf komt. ‘Wat stellen we eigenlijk voor? Een kleine bedrijfstak die aan 1450 mensen werk biedt. Getalsmatig leggen we ook bij de lokale bestuurders weinig gewicht in de schaal. De winning van zand- en grind speelt zich veel meer in de kijker. Je praat dan over diepontgrondingen waarin altijd weer de provincie Limburg de klos is. Onze sector richt zich echter op de winning van een laag klei met een gemiddelde dikte van slechts een meter.’ Bij ongewijzigd beleid loopt de baksteenindustrie volgens directeur Van Hal ergens tussen 2005 en 2015 behoorlijk vast. Wat het KNB betreft: geheel onnodig. Nederland is traditioneel een baksteenland en kan dat ook blijven. Van Hal: ‘De sector innoveert snel. De bouw verandert, de klant verandert. Onder invloed van de markt zien we de metselaar op termijn plaats maken voor de gevelaar. Een vakman die werkt met kant-en-klare geveldelen. Keramisch uiteraard. Krijgen we dan langs de snelwegen meer geluidsschermen van baksteen? Ons land zou een stuk mooier worden.’ ‘Nederland is traditioneel een baksteenland en kan dat ook blijven’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels