nieuws

Rijkswaterstaat regelt verkeer vanuit ‘Stealth’-gebouw

bouwbreed

wolfheze – In Wolfheze verrijst een futuristisch gebouw: de nieuwe verkeerscentrale van Rijkswaterstaat voor Noord- en Oost-Nederland. Vanaf april 2003 zal vanuit die centrale het wegverkeer in de gaten worden gehouden, en – indien nodig – in goede banen worden geleid.

‘Samen met nog vier landsdelige verkeerscentrales in het land, moet vanuit de centrale worden gezorgd dat de hele capaciteit van het wegennet optimaal wordt benut. Dit gebeurt onder meer met spitsstroken, installaties die het verkeer naar toeritten doseren en dynamische route-informatiesystemen’, legt projectleider van Rijkswaterstaat B. Dodemont uit. De onalledaagse functie van het gebouw, waarin veel techniek en weinig mensen worden gehuisvest, vroeg om een passend ontwerp. Architect J.D. Peereboom Voller van de Architecten Cie. kreeg de opdracht van Rijkswaterstaat dat te maken. Inmiddels samenwerkend met architect J. Olthuis in het nieuwe Haagse architectenbureau OXUS, ontwierp Peereboom Voller met zijn collega een centrale met de uitstraling van een Stealth-bommenwerper. Peereboom Voller: ‘Hiervandaan wordt namelijk al het verkeer scherp in de gaten gehouden, maar het gebouw zelf ligt onzichtbaar verscholen tussen de bomen.’ De centrale zal uit twee delen bestaan: een lange rechthoekige eerste bouwlaag waarin het grootste deel van de technische installaties voor het monitoren en geleiden van de verkeersstromen komt. In de verdieping daarboven komen de ruimten voor de gebruikers van het gebouw.

Krachten

Boven het ene uiteinde van de rechthoekige onderverdieping is plek voor de facilitaire ruimten, zoals een restaurant, een keuken en vergadergelegenheid, en boven het andere uiteinde de bedieningsruimte voor de verkeersleiders. Ertussenin komen kantoorkamers en bevinden zich de lift en het trappenhuis. De eerste verdieping lijkt in niets op de begane grond. Het begint al bij de oppervlakte ervan: aan alle zijden van het gebouw komen de randen van de verdieping op forse overstekken te rusten, vooral aan de uiteinden van de rechthoekige ‘doos’ op de grond. Aan de ‘cockpitzijde’, waar de bedieningsruimte met grote videoschermen komt, steekt de tweede bouwlaag maar liefst elf meter buiten de rand van de buitengevel. Om plaats te bieden aan de hoge schermen die in die ruimte komen, zal verder het dak van het gebouw op die plek een op een cockpit lijkende verhoging krijgen.

Bekleding

Een pittige klus voor aannemer Aan de Stegge uit Goor, die aan die voorste ribbe van de rechthoek een balkonconstructie van beton maakt, met daarin zware HEM-liggers gestort, om de forse krachten van de verdieping en het overstek op te kunnen vangen. Projectleider B. ten Brinke van Aan de Stegge: ‘Een betonnen balk van bijna één bij één meter in doorsnee met grote, ingestorte stalen balken, moet de opvang van krachten van de bovenbouw kunnen waarborgen. De grote houten overstekken maken we prefab in onze timmerwerkplaats.’ Omdat Aan de Stegge in alle overstekken de staalconstructie verweeft, is bij het maken van de ‘kant-en-klare’ overstekken secuur rekenwerk vereist. Ook wat betreft de aankleding van de gevel verschillen de twee verdiepingen van het gebouw volledig. De ‘sokkel’ krijgt een bekleding van koperslaksplitblokken – eigenlijk bestratingsmateriaal – maar door Peereboom Voller gekozen om hun donkere kleur. Opnieuw werk aan de winkel voor de aannemer volgens Ten Brinke, want: ‘Die blokken wegen ongeveer acht kilo en we metselen ze niet in halfsteens- maar in blokverband. Dat betekent dat we voor versteviging van dit gevelmetselwerk aanzienlijk meer spouwankers nodig hebben.’ De ruwe blokken worden gemetseld en gevoegd met eveneens zwarte mortel.

Uitzicht

Net als de onderkant, krijgt ook de bovenverdieping geen gangbaar uiterlijk. Het dak en de schuin daarvan aflopende overstekken, krijgen een bekleding van vertind koper, evenals de vanaf de eerste bouwlaag schuin omhoog lopende overstekken. Onderaannemer Verkoelen Dakbedekkingen uit Beegden, met veel ervaring in koperdaken, zal voor het eerst met het in Nederland nog weinig toegepaste vertind koper werken. De platen worden als een Felsendak aan elkaar geklonken. De vliesgevel tussen de bovenste en onderste overstekken van de verdieping wordt gemaakt van glasplaten die, afgezien van waar de ramen zitten, voor een stalen wand worden bevestigd. Ondoorzichtig melkachtig glas aan de zijde van de bedieningsruimte voorkomt dat de verkeersleider ’s avonds in een verlichte etalage zit, terwijl in de richting van het personeelsrestaurant juist doorzichtige glasplaten uitzicht bieden op de omringende bossen.

Landingsbaan

Om de uitstraling van de verkeerscentrale te vervolmaken, zal een bestaande vijver zo worden uitgebreid dat deze tot onder het overstek aan de bedieningsruimte komt te lopen. Aan de rand van het gebouw, geeft een rij lampjes de impressie van een landingsbaan. Van de elf miljoen euro die het gebouw kost, bedraagt de bouwsom ongeveer vier miljoen euro. De veelheid aan apparatuur voor de verkeerssystemen en de engineering maken samen goeddeels de overige kosten. Het Stealth-gebouw zal eind dit jaar klaar zijn, waarna voor de verschillende systeemtechnische installaties nog enkele maanden nodig is.

Lampjes creëren landingsbaaneffect

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels