nieuws

Veilig werken spaart boete uit

bouwbreed

De Arbeidsinspectie gaat dit jaar streng optreden tegen werknemers die zich niet houden aan de regels voor veilig en gezond werken. Dat staat in het jaarplan 2002 van de genoemde instelling. Sinds de invoering van de Arbowet in het begin van de jaren 80 (van de vorige eeuw dus) zijn er verplichtingen voor werknemers. Moeten de werkgevers uiteraard alle nodige maatregelen treffen, ook de werknemers dienen hun bijdragen te leveren aan een veilige en gezonde werkplek.

Werknemers moeten bijdragen aan een veilige en gezonde werkplek door zichzelf en anderen niet in gevaar te brengen en door de instructies van hun werkgever op te volgen. Zij moeten op de juiste wijze werken met machines en gereedschappen en wanneer nodig persoonlijke beschermingsmiddelen dragen, zoals een helm en veiligheidsschoenen. Tot nu toe viel het met de gestrengheid van het handhaven van deze regels reuze mee. Of tegen, zo u wilt. Een werknemer die een proces-verbaal kreeg, later een ‘bestuurlijke boete’, behoorde tot de uitzonderingen. Het ziet er naar uit dat dit gedogen verleden tijd is. De Arbeidsinspectie zegt in z’n handhavingsbeleid, dat onverantwoord gedrag van werknemers tijdens inspecties nadrukkelijk aan de orde zal worden gesteld. Dat geldt zeer zeker voor de bouw. De werknemer zal op z’n verantwoordelijkheid ten opzichte van de veiligheid worden aangesproken; het wordt lappen voor de werknemer die zich niet aan de regels houdt. De maximale boete is 225 Euro. Het moet dan gaan om een ernstig dan wel direct beboetbaar feit, waarvan de werknemer op basis van instructie, voorlichting of bedrijfservaring, kan worden geacht te weten dat het om een overtreding van de wet gaat. Een voorbeeld van zo’n ‘ernstig beboetbaar feit’ is het werken met een cirkelzaagmachine die niet of onvoldoend is beveiligd. Het niet dragen van een veiligheidshelm in een situatie waarin dat wel moet, is een voorbeeld van een ‘direct beboetbaar feit’.

Gedeeld

Werkgevers moeten na het lezen van het voorafgaande niet zonder meer vergenoegd achteroverleunen, want in de meeste gevallen is het ‘gedeelde smart halve smart’. Ook de werkgever krijgt een boete, zelfs een die in de regel hoger is dan die van de werknemer. Hem wordt dan veelal een tekortschietende instructie of onvoldoende toezicht op naleving verweten. Tenzij hij kan aantonen dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs van een goede werkgever mag worden verwacht. In het aangescherpte handhavingsbeleid zijn er, wanneer een werknemer een overtreding begaat, drie mogelijkheden: – alleen de werkgever krijgt een boete; – werknemer en werkgever krijgen beiden een boete; – alleen de werknemer krijgt een boete.

In de volgende situaties krijgt alleen de werkgever een boete: – hij heeft geen middelen aan de werkgever ter beschikking gesteld; – hij heeft wel middelen ter beschikking gesteld, maar niet de noodzakelijke instructies gegeven – noodzakelijk wil in dit verband zeggen: uit veiligheidsoogpunt relevant bij een nieuwe werkwijze, een nieuw procédé of een nieuw arbeidsmiddel; – de overtreding van de werknemer is terug te voeren tot de druk die de werkgever op hem heeft gelegd; – indien een ongeval (mede) is veroorzaakt door het handelen van de werknemer en hijzelf en eventueel andere werknemers daarbij gewond zijn geraakt. Deze vrijwaring is enerzijds gebaseerd op de gedachte dat de werknemer door het ongeval al genoeg is gestraft en dient anderzijds om de werknemer te beschermen tegen mogelijke schadeclaims van anderen zoals werkgever, collega’s, derden. De werkgever krijgt geen boete indien aantoonbaar sprake is van goed werkgeverschap.

Beide

Zowel werknemer als werkgever krijgen een boete indien de werkgever de noodzakelijke middelen ter beschikking heeft gesteld zonder er instructies bij te geven en de werknemer ze niet heeft gebruikt op de juiste wijze, terwijl de laatste wel degelijk kan worden geacht ook zonder dat hij instructies heeft gekregen hij toch bekend is met de noodzaak van het gebruik en de wijze ervan. De werkgever wordt dan in de regel onvoldoende toezicht op de naleving verweten. Alleen de werknemer wordt beboet, wanneer de werkgever datgene heeft gedaan wat van een goede werkgever, als primair verantwoordelijke voor de bedrijfscultuur, mag worden verwacht: – hij heeft de noodzakelijke middelen ter beschikking gesteld; – hij heeft de bijbehorende voorlichting en instructie gegeven; – hij heeft de toezichthoudende taak goed ingevuld, bijvoorbeeld door een actief toegepast en functionerend sanctiebeleid. Met dit nieuwe boetebeleid verwacht de Arbeidsinspectie werknemers te stimuleren tot veiliger werken, zonder daarbij de verantwoordelijkheid van werkgevers uit het oog te verliezen. Het lijkt erop dat de veiligheid er inderdaad mee gediend zal zijn.

Han Knegt Aboma+Keboma

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels