nieuws

Kans op ‘polder-wao’ nog niet verkeken

bouwbreed

den haag – De wao-perikelen zorgen ervoor dat de positie van de Sociaal Economische Raad weer eens ter discussie staat. Dit vleesgeworden poldermodel is in het verleden gebruikt om de wederopbouw niet te laten storen. Vervolgens moest het zorgen voor loonmatiging en als schaamlap voor politieke besluiteloosheid dienen. De politiek moet er dus zuinig op zijn. analyse

Het dossier wao, om maar eens wat politiek jargon te gebruiken, loopt al een jaartje of vijftien. Opeenvolgende kabinetten zijn er niet in geslaagd het op te lossen. Deels, het zij toegegeven, is dat te wijten aan de sociale partners die de wao gebruikten als vangnet voor werkloosheid. Aan de andere kant ontbrak het diezelfde kabinetten aan de benodigde moed om de patstelling rond de arbeidsongeschiktheid te doorbreken. Zoals gebruikelijk in ons polderland wordt dan een commissie in het leven geroepen die impopulaire maatregelen moet voorstellen. Daarvoor was dus de commissie Donner. Vervolgens wordt de SER om advies gevraagd om te peilen of er maatschappelijk draagvlak te creëren valt.

Concessies

Met veel moeite is de SER daar ook uitgekomen. Zowel werkgevers als werknemers hebben daarbij concessies moeten doen. Zo hebben werkgevers ingestemd met een veel langere verantwoordelijkheid voor zieke werknemers en het leveren van meer inspanningen om die mensen weer terug in het arbeidsproces te krijgen. Werknemers hebben met de nodige moeite kunnen instemmen met 75 procent in het tweede ziektejaar. Kortom, het gekende poldermodel had weer eens een porceleinkast opgeleverd waarin een muis al forse schade had kunnen aanbrengen. Al voordat de kast volledig was ingericht kwam daar de kudde olifanten al aan. Het resultaat: de sociale partners in de gordijnen, de vakcentrale FNV die al heeft laten weten harder en compromislozer te gaan opereren in de SER. Tel uit je winst. Opvallend is overigens in dit geval dat de spierballentaal van met name staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken wat merkwaardig overkwam. Hij heeft 3,5 jaar de tijd gehad het nodige te doen. Op het moment dat de SER aan de slag is gegaan, heeft hij ineens een eigen visie. Zouden er verkiezingen aankomen? Hoe het ook zij, één ding is duidelijk. Door de SER en het wao-advies te behandelen zoals is gebeurd, legt de politiek een zware hypotheek op het poldermodel. De reactie van de bonden was helder op dit punt. De FNV zoals gezegd die geen compromissen meer wil. Het CNV dat het akkoord in de Stichting van de Arbeid over de wao niet langer steunt.

Draagvlak

De werkgevers zijn evenmin blij. Doordat het kabinet uit het SER-advies selectief is gaan winkelen, dreigen voor ondernemingen de kosten van de wao fors te gaan oplopen. De afgelopen jaren is dat al gebeurd dankzij Pemba, de premiedifferentiatie, en Wulbz, de loondoorbetaling. De eerste wordt niet afgeschaft, de tweede wordt uitgebreid. Kortom, zowel binnen de SER als de Stichting van de Arbeid worden de verhoudingen er niet beter op. Dit betekent dat compromissen lastiger worden. Daardoor zal het in de toekomst een stuk moeilijker worden maatschappelijk draagvlak te creëren voor minder populaire maatregelen.

Premies

Een voorproefje daarvan is er al geweest naar aanleiding van de politieke oproepen de lonen te matigen. Toen sociale partners daarop vroegen of dan ter compensatie de sociale premies omlaag konden, werd daar negatief op gereageerd. Van de zo gewenste loonmatiging komt dan ook niets terecht. Wat dat betreft is het maar goed dat het kabinet nu gevallen is. Te hopen is dat een nieuw kabinet meer oog heeft voor de voordelen die het poldermodel en de overlegeconomie ons land heeft gebracht. Dan behoeft de SER niet zoals nu de kop van jut te zijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels