nieuws

Rijk kansloos bij opzetjes en afspraken

bouwbreed

den haag – Het Rijk staat machteloos als aannemers onderling prijsafspraken maken, elkaar rekenvergoedingen toekennen en werk verdelen. Onderzoeksbureau Berenschot kan geen aanwijzingen vinden voor fraude tijdens de uitvoering. Ook is niets van grootschalige omkoping van ambtenaren gebleken. Het bureau heeft de vier belangrijkste aanbestedende rijksdiensten doorgelicht en kan weinig onregelmatigheden vinden.

Berenschot heeft de afgelopen twee maanden, in opdracht van staatssecretaris Remkes (coördinerend bewindspersoon bouw), een ‘quickscan’ uitgevoerd. De resultaten zijn gisteren naar de Tweede Kamer gestuurd. De onderzoekers komen tot de conclusie dat het aanbestedingsbeleid van het Rijk “helder en uitputtend” is geformuleerd en de werkwijzen van de vier diensten (Rijkswaterstaat, Rijksgebouwendienst, Dienst Landelijk Gebied en Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen) nauwelijks verschilt. Berenschot kan weinig fouten in de uitvoering ontdekken, maar constateert in de praktijk wel twee zwakke plekken. Het gaat om de ondoorzichtigheid bij de selectie van aannemers op kwalitatieve gronden. Bovendien krijgen individuele ambtenaren soms wel erg grote mandaten binnen goedgekeurde projectbudgetten. Daarbij wordt aangetekend dat bij de meeste aanbestedingen minimaal drie ambtenaren zijn betrokken om risico’s te verkleinen. Omkoping is lastig doordat mandatering en functiescheiding onderdeel van het beleid is. De mogelijkheid dat bouwbedrijven onrechtmatig handelen is via het aanbestedingsbeleid nauwelijks te voorkomen, is een andere belangrijke conclusie van de onderzoekers. Toepassing van de legale rekenvergoeding uit het UARzou een oplossing kunnen zijn. Maar de diensten zelf kunnen die relatief kleine opslag niet terugvinden bij de inschrijvingen.

Spanning

Tegen onderlinge prijsafspraken en verdeling van werk is helemaal weinig te doen, constateert Berenschot. Tot nu toe is een gedragscode voor bouwbedrijven geen onderdeel van de bestekseisen. De diensten nemen pas maatregelen als de laagste inschrijver 10 procent boven hun eigen raming ligt. Rijkswaterstaat heeft wel gesignaleerd dat de keus voor openbaar aanbesteden en selectie op basis van de laagste prijs tot spanning onder aanbieders leidt. In de gww-sector komt 95 procent van de projecten via openbaar aanbesteden op de markt. Rijkswaterstaat onderkent dat deze manier van aanbesteden de aannemer stimuleert fouten in het bestek tijdens de uitvoering uit te buiten. Daarom wordt rekening gehouden met een post meerwerk die mag oplopen tot 20 procent.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels