nieuws

Milieubeschermers vrezen ecologische ramp

bouwbreed

MADRID – De Alqueva-vallei in Portugal loopt vol met water. Wat het water tegenhoudt, is de grootste stuwdam die ooit werd gebouwd in Europa. Voor de Portugese boeren, een revolutionaire uitkomst. De Portugese milieubeschermers zijn er minder gelukkig mee. Zij vrezen een ecologische ramp.

Milieubeschermers vrezen ecologische ramp

Ruim 45 jaar en diverse (uitgestelde) projecten heeft het geduurd alvorens premier Antonio Guterres van Portugal kon verklaren dat het water van de Alqueva-vallei het grootste strategische reservoir van de eeuw zal zijn. Met de stuwdam, gelegen in het stroomgebied van de Guadiana, moet er een substantiële verbetering komen in de strijd tegen de droogte die deze arme streek van Portugal – de Alentejo – elk jaar treft. Zelfs het aanpalende Extremadura in Spanje kan profiteren van de mogelijkheden die het stuwmeer straks moet bieden.

Kanalen

Het stuwmeer dat een oppervlakte beslaat van 250 vierkante kilometer heeft een capaciteit van 4150 kubieke hectometer. Dat moet genoeg zijn voor het irrigeren van 110.000 hectare landbouwgrond. Om dat uit te kunnen voeren, is er meer aangelegd dan alleen maar een stuwdam. Het irrigatiesysteem telt 680 kilometer aan kanalen en nog eens 4400 kilometer aan kleinere kanalen. Onderweg zorgen 114 pompstations en zestien kunstmatig aangelegde meertjes voor opvang en verder transport van het water. Ook zijn negen kleinere dammen aangelegd. De stuwdam zelf is uitgerust met een hydro-elektrische centrale die energie kan opwekken waarmee een stad van 180.000 inwoners kan worden voorzien. Het eerste plan voor de stuwdam werd al ontwikkeld in 1957. Toen in 1996 eindelijk het licht op groen werd gezet, moest de Portugese regering nog zoeken naar Europese financiering van het project. Tot dusver heeft het Alqueva-project 433,2 miljoen euro gekost. Als alles in 2025 klaar is, wordt verwacht dat er een bedrag van 1,8 miljard euro op de begroting staat. Uiteraard sprak Guterres fiere woorden toe hij kort geleden opdracht gaf om de deuren van de stuwdam te sluiten. ‘Alqueva is het symbool van het moderne Portugal’. Milieubeschermers doen daar schamper over. Weliswaar maken ze geen bezwaar tegen de aanleg van stuwdammen of tegen een efficiënter gebruik van het rivierwater maar volgens hen is de maximale capaciteit van het stuwmeer een gevaar voor de toekomst. ‘Het water komt te hoog. Dat betekent een ramp voor flora en fauna’, zo vindt José Paulo Martines, voorzitter van de Portugese Milieuvereniging. Hij heeft uitgerekend dat er 540.000 eiken en 130.000 olijfbomen verloren zullen gaan. Tienduizenden dieren zullen sterven of moeten vluchten. Op Spaans grondgebied zijn ook duizenden kurkeiken ten dode opgeschreven. Het dorpje Aldeia da Luz met 360 inwoners en een archeologische vindplaats met Romeinse restanten zullen verzinken in het water, evenals de restanten van 23 oude molens.

Dooddoeners

De aannemers van de stuwdam stellen daar tegenover dat het water tot een maximale hoogte zal moeten stijgen willen de boeren tot in de verre omgeving er profijt van kunnen hebben. In het project is voorzien dat er 1,2 miljoen nieuwe bomen worden geplant en dat 9600 hectare grond zal worden herbebost. Maar de ecologen vrezen dat het dooddoeners zijn om hun protesten in de kiem te kunnen smoren. Of de duizenden kleine boeren in deze regio van het Iberisch schiereiland werkelijk zullen profiteren van de stuwdam, valt nog te bezien. Velen vrezen dat de kosten van het onderhoud van de irrigatiesystemen voor hen onbetaalbaar zullen zijn. Ook is men bang dat de financiering van het project op de langere duur in gevaar zal komen omdat in tijden van droogte water uit andere, lager gelegen regio’s naar het stuwmeer moet worden gepompt, een kostbare aangelegenheid waarvan het nog maar de vraag is of Brussel daar aan mee wil betalen. Grote bedrijven daarentegen ruiken hun kans. Nu al hebben Spaanse firma’s 15.000 hectare grond gekocht voor de aanplanting van sinaasappelbomen. Projectontwikkelaars overleggen nog hoe en waar toeristische centra kunnen worden gevestigd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels