nieuws

Een oase op het dakCertificaatSteden en landschappen

bouwbreed

amsterdam – Sporten, spelen, tuinieren. Voor al deze activiteiten kun je ook het dak op. Op de Floriade belicht hoveniersbedrijf Van der Tol zijn toekomstvisie op meervoudig dakgebruik. ‘Een daklandschap vergt een andere manier van ontwerpen.’

‘Meer op het dak’ is de bijdrage van het randstedelijke hoveniersbedrijf op de Floriade. In de Groene Stad, die in opdracht van Woningbedrijf Amsterdam is ontworpen, werkt het hoveniersbedrijf aan de inrichting van twee van de zeven daktuinen. Commercieel directeur Aart Veerman van Van der Tol spreekt van ‘een afgeleide van het MVRDV-paviljoen’. Op een dakoppervlak van 450 vierkante meter worden momenteel een moestuin en een strandtuin ingericht met waterpartijen, vlonders, bestrating en speelgelegenheid. Er kan veel meer op het dak dan je denkt, luidt de boodschap van het hoveniersbedrijf. ‘Met deze inrichting willen we duidelijk maken dat op een dak veel verschillende activiteiten kunnen plaatsvinden.’ Om dit meervoudig ruimtegebruik letterlijk van de grond te krijgen, moet er eerst een duidelijke visie zijn over de invulling van het opgetilde maaiveld. Veerman: ‘Pas daarna volgen de technische uitwerkingen c.q. beperkingen en niet andersom. Technisch gezien is het vooral een kwestie van voldoende gewicht en opstandhoogtes. Daarom is het verstandig om van te voren een aantal randvoorwaarden op te stellen en te werken met een projectmanager om vooral het verdraaid moeilijke communicatieproces in goede banen leiden.’ Dakbegroening vereist een multidisciplinaire aanpak. ‘Een bouwkundige gaat heel anders met een buitenruimte om dan een tuinarchitect, voor wie de buitenruimte net zo belangrijk is als de binnenruimte. Bij het ontwerpen van daktuinen en -landschappen moet je om te beginnen rekening houden met lucht en licht. Daarnaast zijn er, zoals bij de Floriade, de aansluitingen van en naar de verschillende loopniveaus rondom de tuinen, want ook rolstoelgebruikers moeten van deze route gebruik kunnen maken.’

Visie

Zelf heeft het groenbedrijf bij de aanleg van daktuinen en daklandschappen de krachten gebundeld met dakdekker Mastum. De tuinen op de Floriade hebben een tweelaagse dakbedekking met bitumineuze onderlaag met daarop een EPDM wortelwerende dakbedekking van 3 millimeter. Daarop komt vervolgens een drainage en de grond. Voor een sedum dak is 2,5 centimeter drainage voldoende met daarop zes centimeter substraat. Voor vaste planten en heesters is vier centimeter drainage en 40 centimeter substraat nodig, omgerekend een gewicht van vierhonderd kilo per vierkante meter. Het tentoonstellingsgebouw op de Floriade is licht geconstrueerd en wordt met spankabels aan de grond gehouden. ‘De aangevoerde grond fungeert hier tevens als ballast, zodat het gebouw niet wegwaait.’ Volgens Veerman is een dak relatief gemakkelijk aan veranderende omstandigheden of eindgebruikers aan te passen. ‘Het wisselen van functies is doorgaans geen probleem. De aanleg van waterpartijen, een rijweg of een bos is allemaal mogelijk op een dak dat is berekend op 700 kilo per vierkante meter.’

Kosten

Zelf vindt Veerman La Défense in Parijs een mooi voorbeeld van hoe het ook kan. Nederland is vooralsnog voorzichtig met de aanleg van daklandschappen. De daktuinen op Schiphol (8500 vierkante meter) vormen een uitzondering. ‘Een openbaar dakpark van 6000 vierkante meter dat thans in het Amsterdamse havengebied wordt gerealiseerd is voor Nederlandse begrippen al groot. Een opgetild Vondelpark moeten ontwerpers hier toch kunnen bewerkstelligen.’ De zekere reserve wordt wellicht verklaard door de aanlegkosten. Die liggen voor een daktuin (circa 100 euro/m2) zo’n tweeënhalf keer zo hoog dan een tuin op maaiveld. Veerman: ‘Een van de misverstanden is dat een daktuin veel onderhoud vergt. Maar doorgaans is renovatie pas na 25 jaar aan de orde. Bovendien vertraagt dakbegroening het verouderingsproces van de dakbedekking. Als je ervan uitgaat dat je daarmee één keer vervanging uitspaart is dakbegroening niet veel duurder.’ In Nederland bestaat, anders dan voor daksystemen, geen wetgeving voor het aanleggen van daktuinen en -landschappen. De brancheorganisatie voor hoveniers VHG werkt aan een kwaliteitscertificaat voor bedrijven die zich bezighouden met begroening op het dak, wat uiteindelijk moet leiden tot een keurmerk.In De Groene Stad -een gezamenlijke inzending van vier tuinbouworganisaties, de Stichting Floriade 2002 en Woningbedrijf Amsterdam- staan wonen, werken en recreëren in 2010 centraal. Aan de hand van vier Nederlandse landschappen wordt invulling gegeven aan nieuwe leefconcepten waarin een leefbare en duurzame toekomst centraal staat. De Gelaagde Stad geeft een beeld van de mogelijkheden van een stad in een cultuurlandschap. Hier zijn onder andere ‘groene oplossingen’ te zien, waaronder tuin- en groenvoorzieningen op daken en verdiepingen. Het weidelandschap is zo ingericht dat het zijn karakteristieke eigenschappen behoudt. In het boslandschap komen verschillende vormen van ecologische woningbouw aan bod. Het waterlandschap belicht bouwen op het water.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels