nieuws

Een kwestie van mentaliteit …

bouwbreed

Een kwestie van mentaliteit …

Geleidelijk zien we echter het tij keren. Ofschoon de omslag naar een vraagmarkt zich pas in de verte aankondigt, onderkennen steeds meer bedrijven de noodzaak eens goed te kijken naar de prestaties van de bouw en zijn imago in de samenleving. Met de bouw heeft iedereen immers zakelijk of privé op een of andere manier te maken, direct, of door bouwactiviteiten in de nabije omgeving. De sector zit in een glazen huis, en iedereen kijkt mee of het allemaal wel goed gaat. De ervaringen leveren voedsel voor sterke verhalen aan de borreltafel, en dat steekt. Maar er is meer aan de hand. De bouwopgave wordt complexer om een aantal redenen. Er moet in toenemende mate worden gebouwd in dicht bewoond gebied, waar hinder voor de omgeving bijna onvermijdelijk is. Gebouwd wordt in of aan bestaande bebouwing, het betreft dan niet alleen technische vraagstukken, maar ook adequate inpassing in het leefpatroon van de bewoners en sociaalmaatschappelijke kwesties in oude stadswijken. Tot slot is de consument mondiger geworden. Of hij zijn nieuwe woning nu voor het uitkiezen heeft of niet, hij accepteert niet langer inperking van zijn keuzevrijheid en matige kwaliteit. Dit zijn zaken waar niemand op tegen is, maar zij die ermee in hun werk worden geconfronteerd zijn er nog onvoldoende op ingespeeld. Dit leidt tot onzekerheid, fouten en fricties. De bouw mag en zal zich hier niet bij neerleggen. Bedrijven die in staat zijn zich verder te ontwikkelen en deze veranderende marktvraag te beantwoorden scheppen de beste condities voor continuïteit.

Samenspel

In beschouwingen over de kwaliteit van de bouw staat vooral de uitvoerende bouw in de kijker. Dit is niet of maar gedeeltelijk terecht. Het samenspel van opdrachtgever, ontwikkelaar, architect, bouwbedrijf et cetera is verantwoordelijk dat de keten presteert zoals zij doet. Elk van de partijen heeft zijn deel. In het traditionele bouwproces is weinig aandacht voor de kwaliteit van het team. De partijen worden bij elkaar gebracht op basis van prijsselectie. Of ze met elkaar overweg kunnen en of ze een gezamenlijke verantwoordelijkheid voelen voor de kwaliteit van het eindproduct, speelt geen rol. Met contracten tracht men te regelen wie verantwoordelijk is. Maar al zijn de contracten nog zo dik, ze gaan voorbij aan de vraag wie verantwoordelijkheid neemt. Twee jaar onderzoek, nadenken en discussie hebben de betrokkenen bij ‘BouwBeter, minder fouten, meer kwaliteit’ tot de visie gebracht dat het verbeteren van integrale samenwerking in de keten een oplossingsrichting is met veel perspectief. Zo eenvoudig als dit klinkt, zo veelomvattend en moeilijk is de implementatie. De sceptici hebben het gemakkelijk. Met een beroep op de gangbare praktijk vinden zij al gauw bijval voor de gedachte dat de bouwketen niet in staat zou zijn zich te verbeteren. Dit wordt nog sterker als een vernieuwend experiment niet meteen succesvol verloopt.

Berusten

Iedereen die betrokken is bij vernieuwing weet dat tegenslagen onvermijdelijk zijn. BouwBeter wil hierin niet berusten en laat zich niet afschrikken. Zij zoekt bedrijven op die haar visie delen en er invulling aan willen geven vanuit hun bedrijfsstrategie. SBR zal de goede praktijkvoorbeelden en de leerervaringen uitdragen naar de bedrijfstak, als drager voor een breed en langjarig veranderingsproces in de bouw. Niet als blauwdruk voor de bouw, maar als leidende gedachte in het verbeteringsproces. Samenwerken is niet eenvoudig. Het houdt in dat op veel fronten verandering nodig is, die stap voor stap gerealiseerd kan worden. Er bestaat behoefte aan middelen die het samenwerken vergemakkelijken. Een belangrijke rol is weggelegd voor ICT voor het toegankelijk maken en uitwisselen van informatie, voor het over partners heen bewaken en aansturen van processen en voor e-commerce. De kennis en vaardigheden van mensen in de bouw moeten zich verder ontwikkelen. Bedrijven kunnen niet meer volstaan met een uitsluitend technisch opgeleid personeelsbestand. Voor projecten op het gebied van binnenstedelijke herstructurering is techniek bijvoorbeeld van ondergeschikt belang. Voor het adequaat omgaan met mondige consumenten zijn vaardigheden nodig die in de bouw nog geen gemeengoed zijn. Ook het management zal zijn blikveld moeten verruimen en zich moeten ontwikkelen tot professionele ondernemers. In de structuur van de bouw zullen de nodige verschuivingen moeten plaatsvinden. Het is bijvoorbeeld aannemelijk dat het wenselijk zou zijn afscheid te nemen van het traditionele aanbestedingsmodel, of van de functionele organisatievorm. Beide hebben immers als kenmerk dat de focus ligt op het opsplitsen van de wereld in deelbelangen -wij en zij- die prevaleren boven het totaalbelang (de beste prijs/prestatieverhouding). De cultuurverandering is echter allesbepalend. De huidige cultuur in de bouw wordt gekenmerkt door strijd, door weinig respect voor je partners. Dit klinkt vervelend en is generaliserend, maar het is daarom over het geheel genomen niet minder waar. In de inventarisatie naar de oorzaken van faalkosten door DHV (rapport zie www.bouwbeter.nl) komt overduidelijk naar voren dat men weinig respect heeft voor elkaar en voor het werk van de ander.

Informatie

In de bouwvoorbereiding presteert men het om informatie onvolledig, foutief of niet tijdig af te leveren aan de uitvoering. In de put zoekt men maar uit hoe men de klus klaart. In de uitvoering loopt de ene bouwvakker over het werk van de andere. Wie zit ermee dat hierdoor schade ontstaat en wie zal dit opknappen. Het is te gemakkelijk om dit af te doen met ‘het is een kwestie van mentaliteit’ en over te gaan naar de orde van de dag. Hier begint het juist! In alle geledingen moet een attitude ontstaan waarin kwaliteit voor de klant hoog op de ladder van normen en waarden prijkt. De belangrijkste norm moet zijn dat de klant of eindgebruiker krijgt wat met hem is afgesproken. Degenen die haast hebben moeten we teleurstellen; een dergelijke bouwbrede cultuurverandering vergt jaren, decennia, zo niet generaties. Op de korte termijn is het echter best mogelijk partners te selecteren die uit het goede hout gesneden zijn en bereid zijn te investeren in duurzaam partnership.

Voor meer informatie: www.bouwbeter.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels