nieuws

Begraafplaats ‘Necroplaza’ onder verkeersplein prijswinnend idee

bouwbreed

den haag – Zerken rij aan rij onder de fly-overs van het Prins Clausplein. Een urnenmuur. Een crematorium. Een uitvaartcentrum. ‘Necroplaza’, staat in sierlijke letters op het toegangshek. Pieter Bas Zwaga (26), student aan de Bouwacademie in Groningen, ziet het helemaal voor zich. Een bizar idee, een kerkhof pal onder een druk verkeersplein? Niks ervan. Zwaga won de prijsvraag ‘Uitvaartcultuur als Ontwerpopgave’.

‘Als je onder die fly-overs staat, lijkt het of er een enorm gewelf boven je hoofd is. Alsof je in een kathedraal staat. Een verkeerskathedraal. Er hangt een sacrale sfeer. Het is een prachtige plek om begraven te worden. Net als in een oude kerk kunnen de grafstenen zij-aan-zij worden gelegd. De auto’s die boven je hoofd voorbij razen vormen een mooi contrast met de rust van de dodenakker. De snelheid van het leven boven, de traagheid van de dood beneden.’

Gebaar

Opmerkelijke woorden uit de mond van een 26-jarige jongeman, die blaakt van levenslust en allerminst oogt als een somberaar of een doodbidder in spé. Hij glimlacht een beetje verlegen. ‘Er is daar voldoende ruimte om de grafstenen in een enorme spiraal neer te leggen. Zonder onderscheid tussen nationaliteit of godsdienst. Een gebaar naar de multiculturele samenleving. Nou ja, zo zie ik het. En ach of het plan ooit wordt uitgevoerd, betwijfel ik. Tsja, het zou natuurlijk wel mooi zijn.’ De ideeënprijsvraag Uitvaartcultuur als Ontwerpopgave is een initiatief van Yarden uitvaartverzekering & verzorging en de stichting Kunst & Cultuur Overijssel (KCO). De competitie richtte zich op architectuurstudenten. Hun opgave was een funerair bouwwerk te ontwerpen dat dood en uitvaart niet verbant naar een uithoek, maar midden in het dagelijks leven plaatst. ‘Afscheid nemen van een dierbare betekent nogal eens de gang naar een of ander verlaten oord, waar de overledene de laatste eer wordt bewezen in een bouwwerk met de uitstraling van een gemiddeld hotel’, zo lichten de initiatiefnemers toe. ‘De gedachte dat het anders kan, passender, sfeervoller en dichter bij het leven, ligt ten grondslag aan de ideeënprijsvraag.’ De inzendingen stroomden binnen, 37 in getal. ‘Gemiddeld van een hoge kwaliteit’, aldus rijksbouwmeester Jo Coenen, voorzitter van de jury. Het ontwerp van Zwaga, begraafplaats, crematorium en uitvaartcentrum, sluit van alle ontwerpen het sterkste aan bij de bedoelingen van de initiatiefnemers. ‘Dat de ruimte onder het verkeersknooppunt als een kathedraal kan worden ervaren en een sacrale sfeer wordt toegedicht, is een rake constatering’, aldus de jury. ‘De wijze waarop het prijswinnende ontwerp het verkeersknooppunt van het Prins Clausplein betekenis en lading geeft en op een onverwachte plek openbare ruimte aan het areaal toevoegt, zou planologen, bestuurders en beleidsmakers op het spoor dienen te zetten dat niet altijd de vaak achteloos gekozen, hoegenaamd vanzelfsprekende lokaties de beste plannen opleveren.’

Terugbrengen

Hoe kwam Zwaga op zijn baanbrekende idee? ‘Ik heb meegemaakt dat iemand werd begraven uit een noodlokaaltje van een school, een soort barak. Ik kan daar niet tegen. Zo’n belangrijke gebeurtenis in zo’n ruimte. Vroeger werd je vanuit de kerk begraven, dan had je meteen een heilige sfeer. In mijn ontwerp probeer ik dat verloren element terug te brengen.’ In het Nederlands Architectuurinstituut(NAI) te Rotterdam is tot en met 5 mei een selectie uit de ingezonden ontwerpen te zien. (www. nai.nl) ‘Snelheid boven, traagheid van de dood beneden’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels