nieuws

Ex-bouwvakker redt plantage in Suriname; Frederiksdorp straks trekpleister voor toeristen

bouwbreed

paramaribo – Surinamers hebben weinig op met hun historische erfgoed. Maar gelukkig lopen er mensen zoals Tom Hagemeijer rond. De oud-bouwvakker, geboren in Brabant, stopt al zijn energie en tijd in het in oude glorie herstellen van de plantage Frederiksdorp.

Het is een unieke plantage want het merendeel van de uit de achttiende en negentiende eeuw daterende gebouwen staat nog behoorlijk overeind. Met geld van de Nederlandse overheid worden deze nu opgeknapt. Daarmee komt de realisatie van de droom van Hagemeijer om er een toeristische trekpleister van te maken, een stukje dichterbij. De 59-jarige Hagemeijer woont al meer dan de helft van zijn leven in Suriname. In 1963 kwam hij naar de toenmalige kolonie voor de vervulling van zijn dienstplicht in de Troepenmacht in Suriname, kortweg TRIS. Vervolgens kwam hij niet meer weg. De sfeer en de temperatuur deden hem besluiten te blijven. ‘Ik vond werk bij het hier opererende Nederlandse bouwbedrijf Van Heeswijk. Maar na de onafhankelijkheid in 1975 trok de onderneming zich terug uit Suriname.’

Verval

Een nieuwe uitdaging diende zich echter aan. De plantage Frederiksdorp werd verkocht en Hagemeijer kon deze volgens eigen zeggen voor een mooi prijsje in zijn bezit krijgen. Zo’n 300 hectare grond in het district Commewijne, op zo’n 25 kilometer van de hoofdstad Paramaribo. Hagemeijer besloot boer te worden, maar voordat het zover was moest het nodige werk worden verzet. De plantage was behoorlijk aan verval onderhevig. Voordat hij de circa 280 koeien kon laten grazen, moesten eerst de dammen worden hersteld en werd 100 hectare ingepolderd. In historische documenten wordt Frederiksdorp in 1740 voor het eerst genoemd. De houten directeurswoning en het eveneens houten onderkomen van de dokter werden in 1760 voltooid. Beiden staan nu nog altijd overeind. ‘Een mooi stukje Nederlands-Surinaamse geschiedenis’, zo omschrijft Hagemeijer beide panden. ‘De Nederlandse invloeden zijn duidelijk terug te vinden. De bouwstijl doet sterk denken aan Hollandse woningen uit die tijd, maar zijn wel aangepast aan de tropische omstandigheden. Ook staan ze op hogere delen van de plantage om te voorkomen dat ze bij overstromingen van de Commewijnerivier onder water lopen.’ Zo’n honderd jaar na de bouw van de directeurs- en dokterswoningen verrezen een politiepost, een stenen gevangenis en vijf woningen voor agenten, die allen ook nog terug te vinden zijn. In de bloeitijd waren op de plantage 240 slaven tewerkgesteld, die zich vooral bezig hielden met de productie van cacao en koffie. Maar toen de Hollanders in 1863 de slavernij afschaften, begon de neergang. Het aantrekken van contractarbeiders uit het toenmalige Brits-Indië en van Javanen uit Nederlands-Indië had niet het gewenste resultaat. Bovendien kelderden de prijzen op de wereldmarkt voor koffie en cacao. Het doek viel in de crisisjaren dertig van de vorige eeuw definitief. Met de komst van Hagemeijer in 1975 leek Frederiksdorp een nieuwe agrarische toekomst tegemoet te gaan. Maar na de onafhankelijkheid brak er chaos in Suriname los. Politiek bakten de nieuwe bestuurders er weinig van en de militaire dictatuur na de staatsgreep van 1980 en de binnenlandse oorlog in de tweede helft van de jaren tachtig dompelden het land in een diepe economische crisis. Onder die omstandigheden kon geen ondernemer het hoofd boven water houden. Ook Hagemeijer zag dat het verkeerd ging. Bovendien was het door de woekerrentes die de banken hanteerden, en nog steeds hanteren, onmogelijk te investeren in het opknappen van de plantage.

Logeerverblijf

Enkele jaren geleden besloot Hagemeijer het roer om te gooien. Zijn koeien deed hij de deur uit en hij zet sindsdien alles in het werk om van Frederiksdorp een aantrekkelijk oord voor toeristen te maken. En met succes. Staatssecretaris Van der Ploeg van Cultuur, die enkele maanden geleden de plantage bezocht, was zo enthousiast over de inspanningen van Hagemeijer dat hij onlangs zo’n 150.000 euro beschikbaar stelde om de eerste panden te kunnen renoveren. De directeurswoning, de dokterswoning en de gevangenis worden momenteel onder handen genomen. Hagemeijer, die nu nog met zijn gezin in de directeurswoning woont, zal binnenkort verhuizen naar de dokterswoning. De gerenoveerde directeurswoning moet gaan dienen als logeerverblijf voor toeristen.

Authenticiteit

In samenwerking met het architectenbureau KDV worden de werkzaamheden uitgevoerd. Daar is grondig vooronderzoek aan voorafgegaan. Om de authenticiteit zoveel mogelijk te bewaren wordt bij de renovatie van de houten woningen gebruik gemaakt van lokale houtsoorten, zoals groenhout en kopiehout. Dat vergt geduld omdat dit hout vaak maanden nodig heeft om goed te drogen. Toch ontkomt men er niet aan om ook materialen uit Nederland te halen, zoals gegalvaniseerde dakplaten en het hang- en sluitwerk, omdat de kwaliteit die in Suriname voorhanden is niet aan de gewenste eisen voldoet. In totaal denkt de voormalig bouwvakker zo’n 300.000 euro nodig te hebben om de plantage volledig te kunnen herstellen. ‘Als alles meezit en het geld binnen is, zullen de werkzaamheden zo’n twee jaar in beslag nemen. Ik zou blij zijn als het lukt. Ik kan Frederiksdorp niet meenemen in mijn kist, maar ik wil zeker niet dat het verloren gaat.’ ‘De Nederlandse invloeden zijn duidelijk te zien’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels