nieuws

Complexiteit bestaat niet

bouwbreed

Complexiteit bestaat niet

Een ‘complex’ probleem krijgt natuurlijk ook een complex antwoord: los alle knelpunten op! Dus méér ruimtelijke claims, want ‘wat er van voren niet ingaat, kan er van achteren niet uitkomen. Met andere woorden, start méér projecten, méér kwantiteit in plaats van kwaliteit. Méér capaciteit bij marktpartijen en bij gemeenten. Méér opleiding en scholing. Méér prioriteit en méér efficiency. Méér stroomlijnen van procedures, nieuwe procedures waarbij inspraak wordt omzeild. Het sleutelbegrip is méér. Dit zijn oplossingsrichtingen, die ieder op zichzelf, te veel weerstand oproepen om haalbaar te zijn. Toch discussiëren we door, want het is een complex probleem en zolang we dat blijven zeggen, hoeft niemand iets te veranderen. Wie wordt de eerste partij die de voorgestelde maatregelen implementeert? Die tekent zijn eigen vonnis. Dit biedt geen duurzame uitweg uit het probleem en dat weet ook iedereen. In een ondoorzichtig proces optimaliseert ieder zijn eigen belang. Niemand investeert in maatregelen voor verbeterde doorstroming van het totaal. En wie àlle knelpunten wil oplossen, eindigt in chaos. De taskforce beveelt daarom ook aan om onderzoek te doen naar de ‘feitelijke oorzaken van het stuwmeereffect in de verschillende fasen van het woningbouwproces (de pijplijn)’. Die aanbeveling is waardevol, maar het is toch moeilijk te begrijpen hoe je nu al oplossingsrichtingen kunt presenteren, wanneer je die ‘feitelijke oorzaken’ nog niet kent. Dit veroorzaakt een dikke mist in het denken, die door een hooggeleerde deelnemer treffend werd verwoord: ‘Ik ben bang, dat ik het niet begrijp en dat zegt toch wel iets’.

Probleem

Het probleem is helemaal niet complex. Complexiteit bestaat niet. Die kwalificatie betekent alleen dat we het nog niet begrijpen! Ieder probleem kan tot de essentie worden gereduceerd. Dit vraagt om gezamenlijke denkprocessen, die logisch worden doorlopen; om vertrouwen en het erkennen van verschillende én gezamenlijke belangen. Uiteindelijk vraagt het om visie en buiten het kader van gebaande paden denken. Want wanneer in een bepaalde situatie een probleem bestaat, is de oplossing van dat probleem per definitie niet in die situatie te vinden, anders bestond het probleem niet. Woongemeenschappen hebben belang bij herstructurering van de wijk. Hiervoor is transformatieruimte (een tijdelijk alternatieve woning) een voorwaarde. Woningzoekenden hebben belang bij een passend woningaanbod. Hiervoor is doorstroming in het bestand een voorwaarde en daarvoor moet er ruimte zijn. Bouwbedrijven hebben als grootste belang dat een continue bouwstroom op gang blijft. Hiervoor is een zekere voorraad bestemde ruimte voor nieuwbouw een voorwaarde. Professionals in de keten hebben ruimte nodig in de wijze waarop zij hun werk uitvoeren. Het sleutelbegrip is ruimte, niet in fysieke zin maar in processen. Zonder ruimte kunnen belangen niet worden beschermd; tegenvallers niet worden opgevangen; opgaven niet worden doordacht en stromen processen niet door. Anders gezegd: wat door de pijplijn stroomt, gedraagt zich niet als vloeistof, maar als granulaat. Hoe meer je erin stopt, hoe vaster het komt te zitten! Paradoxaal genoeg gaat het er om, de ruimte te beheren in processen en capaciteit. Het gevolg daarvan is, dat processen betrouwbaar, flexibel en beheersbaar worden. Dan kunnen de gevolgen van prioriteiten in scenario’s worden afgewogen. Kansen worden benut en doelen effectief gerealiseerd. Pers de ruimte niet uit het proces, maar bundel die en bescherm daarmee de échte belangen. Versterk dan de stabiliteit steeds verder door verregaande samenwerking, integratie en procescommunicatie. Pas nadat deze stappen zijn doorlopen, leidt meer instroom ook tot meer uitstroom. Dit is dé ingang voor verbetering. Het is verstandig om aan te sluiten bij de aanbeveling van de taskforce om het woningbouwproces nader te inventariseren. De overige voorstellen houden alleen de mythe van complexiteit in stand.

Maarten de Winter Procap Projectmanagement dewinter@procap.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels